Bộ Tài chính đã đề xuất các nhóm giải pháp trọng tâm về giải ngân vốn đầu tư công

2 giờ trướcBài gốc

Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 30/4/2026, cả nước đã giải ngân được 144.282,9 tỷ đồng, đạt 14,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 cao nhất từ trước đến nay.

Năm 2026 ghi nhận quy mô vốn đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay với 1,08 triệu tỷ đồng (tăng 175.000 tỷ đồng so với năm 2025). Dù số tuyệt đối giải ngân tăng so với năm trước, nhưng tỷ lệ phần trăm lại giảm 1,7%.

Sự sụt giảm về tỷ lệ này chủ yếu xuất phát từ việc quy mô kế hoạch vốn năm 2026 tăng mạnh tới 22,7% so với năm 2025. Thêm vào đó, kỳ nghỉ lễ kéo dài vào cuối tháng 4 cũng là một trong những yếu tố khách quan làm gián đoạn tiến độ thi công và thanh toán tại nhiều công trường trọng điểm.

Về công tác phân bổ vốn, Thủ tướng Chính phủ đã giao chi tiết 1 triệu tỷ đồng cho các đơn vị. Đến nay, tổng số vốn đã được các bộ, ngành và địa phương phân bổ chi tiết cho từng dự án đạt trên 980.550 tỷ đồng, chiếm 95,33% kế hoạch. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 46.218 tỷ đồng của 14 bộ, cơ quan trung ương và 17 địa phương chưa được phân bổ chi tiết, gây ảnh hưởng trực tiếp đến tính chủ động trong triển khai dự án từ đầu năm.

Báo cáo của Bộ Tài chính cũng chỉ ra hàng loạt rào cản đang kìm chân dòng vốn đầu tư công. Điển hình nhất là những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng do vướng mắc về xác định nguồn gốc đất và phương án đền bù.

Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt nguồn cung vật liệu xây dựng cơ bản như đất đắp, cát, đá vẫn tiếp diễn ở nhiều khu vực. Những biến động từ tình hình địa chính trị thế giới cũng đẩy giá nguyên vật liệu và chi phí vận chuyển tăng cao, làm phát sinh chênh lệch chi phí so với dự toán ban đầu và buộc nhiều dự án phải điều chỉnh hợp đồng.

Ngoài các yếu tố khách quan, năng lực tổ chức thực hiện của một bộ phận chủ đầu tư và ban quản lý dự án vẫn là vấn đề đáng lo ngại. Một số đơn vị chưa thực sự quyết liệt trong điều hành, dẫn đến tình trạng chất lượng chuẩn bị đầu tư thấp, phải điều chỉnh dự án nhiều lần.

Đồng thời, việc thiếu hụt cán bộ chuyên trách tại cấp xã, phường sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cũng làm chậm tiến độ thẩm định và phê duyệt các bước thiết kế kỹ thuật.

Để đảo ngược tình thế và đảm bảo mục tiêu tăng trưởng, Bộ Tài chính đã đề xuất các nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết, các đơn vị phải khẩn trương hoàn thành việc phân bổ chi tiết kế hoạch vốn năm 2026 trước ngày 10/5. Những trường hợp chậm trễ sau thời hạn này sẽ phải báo cáo rõ nguyên nhân và chịu sự kiểm điểm trách nhiệm của tập thể cũng như cá nhân liên quan. Song song với đó, các địa phương cần chủ động quy hoạch và cấp phép khai thác mỏ vật liệu để bảo đảm nguồn cung tại chỗ cho các công trình.

Về phía các cơ quan quản lý nhà nước, Bộ Xây dựng được đề nghị theo dõi sát diễn biến thị trường để kịp thời hướng dẫn điều chỉnh hợp đồng khi giá vật liệu biến động. Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần sớm hoàn thiện các quy định sửa đổi về Luật Đất đai nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong giải phóng mặt bằng.

Việc đơn giản hóa thủ tục thanh toán và đẩy mạnh ứng dụng hệ thống TABMIS cũng được xem là giải pháp then chốt để rút ngắn thời gian luân chuyển dòng vốn.

Cuối cùng, Bộ Tài chính nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ cương, kỷ luật trong quản lý đầu tư công. Các đơn vị cần thực hiện nghiêm chế độ báo cáo và phối hợp chặt chẽ với Kho bạc Nhà nước để cập nhật dữ liệu chính xác. Những chủ đầu tư hoặc tổ chức cố tình gây khó khăn hoặc thiếu trách nhiệm dẫn đến chậm giải ngân sẽ bị xử lý nghiêm khắc nhằm khơi thông nguồn lực quan trọng này cho nền kinh tế.

Thanh Hoa

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/bo-tai-chinh-da-de-xuat-cac-nhom-giai-phap-trong-tam-ve-giai-ngan-von-dau-tu-cong.html