Lâm Đồng siết kỷ cương, đồng hành tháo gỡ để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công

2 giờ trướcBài gốc

Dự án Quảng trường trung tâm Gia Nghĩa đang được nhà thầu đẩy mạnh thi công

Nghị trường “nóng” với giải ngân vốn đầu tư công

“Tăng trưởng 2 con số”, “giải ngân vốn đầu tư công”, “tháo gỡ khó khăn các dự án, đẩy mạnh thu hút đầu tư” đang là những vấn đề “nóng” được Lâm Đồng thảo luận nhiều tại các nghị trường.

Thậm chí, những buổi làm việc của lãnh đạo tỉnh với các sở, ban chuyên ngành hay các xã, phường, đặc khu - đó vẫn là câu chuyện được đề cập nhiều nhất.

““Giải ngân vốn đầu tư công” là vấn đề nhức nhối nhất hiện nay", Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười đã từng khẳng định tại cuộc họp tổng kết tình hình kinh tế - xã hội trong quý I/2026.

Mặc dù chủ đầu tư nhắc nhở, đốc thúc nhiều lần nhưng nhà thầu dự án ĐT721 vẫn chậm tiến độ

Nhức nhối là bởi vì ở tất cả các nghị trường, lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh phải nhanh hơn, quyết liệt hơn. Nhiều giải pháp, kế hoạch được ban hành. Hàng chục cuộc kiểm tra, thực địa dự án được thực hiện. Nhưng kết quả nhận được đang ở mức quá khiêm tốn.

Nói như vậy không sai, bởi đến ngày 29/4/2026, Lâm Đồng mới chỉ giải ngân hơn 1.000 tỷ đồng, đạt trên 5,2% kế hoạch vốn phải thực hiện trong năm 2026. Trong đó, nguồn vốn chuyển tiếp từ năm 2025 qua đạt tỷ lệ giải ngân rất thấp (3,66%).

Với kết quả này, Lâm Đồng thuộc nhóm 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt thấp, dưới mức bình quân chung của cả nước (14%). Với kết quả này, đích thân người đứng đầu UBND tỉnh Lâm Đồng đã thẳng thắn nhận lỗi trước Thủ tướng Chính phủ.

Vẫn nhiều khu vực thuộc dự án Khu Công nghiệp Nhân Cơ 2 còn vướng giải phóng mặt bằng

Cùng với nhận lỗi, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười đã thẳng thắn nhìn nhận, giải ngân vốn đầu tư công đạt thấp là do nhiều nguyên nhân từ khách quan đến chủ quan. Nhưng nguyên nhân quan trọng nhất là do yếu tố con người.

Đó là tính thiếu quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo, nhất là công tác giải phóng mặt bằng tại các xã, phường. Lãnh đạo các địa phương còn thiếu tinh thần "Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm". Có chăng, việc thực hiện nhiệm vụ mới chỉ ở mức tròn vai.

Một nguyên nhân nữa dẫn tới giải ngân vốn đầu tư công chậm trễ là do năng lực tài chính của các nhà thầu quá kém và chây ỳ. Nhiều lần chủ đầu tư đốc thúc, ra “tối hậu thư” nhưng vẫn tiến triển chậm.

Giải ngân vốn đầu tư công luôn là vấn đề nhức nhối được Lâm Đồng tập trung thảo luận hàng đầu tại các nghị trường

Về giải ngân vốn đầu tư công, lãnh đạo UBND tỉnh đã làm hết tất cả những việc nằm trong khả năng của mình. Nhiệm vụ bây giờ thuộc thẩm quyền của các sở, ngành, địa phương, không đổ lỗi cho ai cả.

Yêu cầu, chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh tại các nghị trường là vậy. Tuy nhiên, trong thực tế, các đơn vị, địa phương vẫn còn tình trạng đùn đẩy công việc lên UBND tỉnh. Trong khi, thẩm quyền giải quyết, hướng dẫn thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư, các sở, đơn vị chuyên ngành.

Thực tế tìm hiểu, mặc dù lãnh đạo tỉnh liên tục “phát lệnh” nhưng bộ máy một số sở chuyên ngành, xã, phường, đặc khu chấp hành mệnh lệnh ở mức an toàn. Nghĩa là vẫn làm, nhưng làm chậm, làm ở mức thận trọng.

Thậm chí, tâm lý sợ sai, sợ chịu trách nhiệm, đùn đẩy, ỷ lại cấp trên vẫn đâu đó len lỏi trong bộ máy chính quyền đang vận hành. Và đó chính là “điểm nghẽn” lớn được nhận diện trong đầu tư công tại Lâm Đồng.

Dự án Đường Đạo Nghĩa - Quảng Khê (giai đoạn 2) đang có tiến độ rất chậm, một phần do giải phóng mặt bằng; dự kiến sẽ điều chuyển khoảng 600 tỷ đồng vốn bố trí năm 2026 của dự án không có khả năng giải ngân sang những công trình khác

Khẳng định như vậy, bởi ví dụ sau đây là một minh chứng. Theo thống kê mới nhất, trong gần 4.300 tỷ đồng tổng nguồn vốn đầu tư công chuyển tiếp từ năm 2025, có khoảng hơn 1.000 tỷ đồng đang “tồn” tại các xã, phường, đặc khu.

Khi được hỏi về nguyên nhân “tồn” vốn, các địa phương lý giải phần lớn do giải phóng mặt bằng, thủ tục pháp lý. Đây là những lý do muôn thuở trong đầu tư công những năm gần đây. Trong khi thẩm quyền giải quyết công tác giải phóng mặt bằng nằm trong tay các địa phương.

Thực tế, việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp được tiến hành đồng loạt trong cả nước. Do vậy, xét về khía cạnh nào đó, mặt bằng pháp lý, thủ tục hành chính trong tất cả lĩnh vực cơ bản có mức tương đồng.

Đoàn công tác của UBND tỉnh Lâm Đồng kiểm tra dự án Đường Đạo Nghĩa - Quảng Khê (giai đoạn 2) (Ảnh: Dương Phong)

Vậy tại sao nhiều địa phương trong cả nước vẫn có tiến độ giải ngân vốn rất tốt. Ngược lại, tiến độ tại các công trường của Lâm Đồng vẫn chậm.

Đây là thực tế buộc chính quyền các cấp từ tỉnh đến cơ sở tại Lâm Đồng phải nhìn nhận rõ để từng bước khắc phục. Bởi vì, giải ngân vốn đầu tư công thấp tác động rất lớn đến tăng trưởng kinh tế, cũng như kìm hãm nhiều lĩnh vực khác.

Liều “thuốc đặc trị”

Yếu tố con người luôn là vấn đề then chốt để thúc đẩy tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Điều này nhiều lần được lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng thừa nhận và là “thuốc đặc trị” để khắc phục tình trạng trên.

Còn nhớ, đầu tháng 10/2025, chính quyền địa phương 2 cấp tại Lâm Đồng mới vận hành khoảng 3 tháng. Thời điểm đó, giải ngân vốn đầu tư công là vấn đề khiến địa phương rất bất lực, khi tỷ lệ giải ngân mới chỉ đạt trên 38%.

Dự án Khu Công nghiệp Nhân Cơ 2 hiện đang chậm tiến độ theo kế hoạch đề ra

Để khắc phục tình trạng giải ngân vốn thấp, Lâm Đồng đã nhận diện rõ “điểm nghẽn” và một trong số đó được xác định chính là yếu tố con người. Ngày 24/10/2025, Lâm Đồng đã điều động, bổ nhiệm nhiều lãnh đạo các sở, ban chuyên ngành như: Tài chính, Ban Quản lý dự án… nhằm kiện toàn bộ máy, phân “đúng vai, thuộc bài”, nâng cao hiệu quả nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công.

Cùng với sắp xếp cán bộ, nhiều giải pháp quyết liệt khác được triển khai. Nhờ đó, Lâm Đồng đã có sự cải thiện đáng kể trong kết quả giải ngân vốn đầu tư công năm 2025.

Dự án Khu liên hợp Bảo tàng, Thư viện và Công viên Đắk Nông đang thi công

Trở lại với tình hình thực tế những tháng đầu năm 2026, yếu tố con người vẫn được tỉnh Lâm Đồng nhìn nhận rõ. Đầu tư công hiện không còn đường lùi.

Yêu cầu này buộc Lâm Đồng phải bố trí, sắp xếp, thậm chí thay thế những người yếu kém về năng lực hoặc thiếu tinh thần trách nhiệm. Bởi một bộ máy không thể vận hành hiệu quả nếu những vị trí quan trọng không có người đủ khả năng và không dám làm.

Cùng với thay người, Lâm Đồng nên chăng phải nên có cơ chế để nhận diện và khuyến khích những người năng nổ, dấn thân. Không chỉ ghi nhận trên giấy, mà phải tạo điều kiện để họ được làm, được thể hiện, được giao việc khó và có cơ hội chứng minh năng lực. Nếu không tạo được môi trường để người làm tốt bộc lộ, rất khó phân biệt ai thực sự đóng góp, ai chỉ làm tròn vai.

Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười thực địa, nắm bắt dự án Đường ven biển phía Đông Lâm Đồng

Khẳng định trước Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại Hội nghị giải ngân vốn đầu tư công toàn quốc ngày 24/4 vừa qua, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười nêu rõ: “Tới đây, các xã, phường nào không hoàn thành giải phóng mặt bằng, giải ngân vốn yếu, Lâm Đồng sẽ tính toán luân chuyển cán bộ. Đối với chủ đầu tư là các sở, ngành, đơn vị, đến hết quý II/2026, tỷ lệ giải ngân không đạt, tỉnh buộc phải thay người. Lâm Đồng sẽ quyết liệt trong vấn đề này để đổi mới, tạo tính sáng tạo trong giải ngân vốn đầu tư công".

Về tình trạng nhà thầu kém năng lực, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng đã làm việc trực tiếp với các đơn vị, cũng như phối hợp với Bộ Xây dựng để khắc phục, xử lý. Thậm chí, có nhiều trường hợp, Lâm Đồng phải kiện đơn vị thi công để khắc phục hậu quả.

Cùng với chuẩn bị sắp xếp, thay người, Lâm Đồng đã thành lập Ban Chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc các công trình, dự án trọng điểm do đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng làm Trưởng Ban. Tỉnh đã xác định rõ trách nhiệm của Bí thư, Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu trong thực hiện nhiệm vụ này.

Lâm Đồng đã phân công cho 6 Phó Chủ tịch UBND tỉnh rà soát toàn bộ khoảng 200 dự án đầu tư công đang vướng mắc. Mỗi đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh sẽ “soi”, tìm giải pháp xử lý và chịu trách nhiệm trước Thường trực Tỉnh ủy về tiến độ giải ngân các dự án. Riêng Chủ tịch UBND tỉnh sẽ chịu trách nhiệm trước Tỉnh ủy về tiến độ giải ngân chung vốn đầu tư công.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành Trung ương và địa phương nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong giải ngân vốn đầu tư công (Ảnh: TTXVN)

Về giải pháp, cơ chế thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, mới đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh phải đề cao hơn nữa vai trò người đứng đầu các bộ, cơ quan, đơn vị, người đứng đầu cấp ủy và chính quyền địa phương. Mỗi đơn vị, địa phương phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm để làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Các địa phương thay thế ngay ban quản lý dự án, nhà tư vấn, nhà thầu. Những cán bộ, công chức, viên chức yếu kém, hạn chế về năng lực chuyên môn và trách nhiệm, không đáp ứng yêu cầu trong đầu tư công cần phải khẩn trương thay thế.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng

Dự án ĐT721 đang có tiến độ rất chậm, do năng lực nhà thầu yếu kém

Trong bối cảnh hiện nay, khi áp lực về giải ngân vốn đầu tư công và tăng trưởng GRDP “2 con số” luôn hiện hữu, Lâm Đồng không thể chấp nhận được tình trạng né tránh, đùn đẩy, thiếu trách nhiệm. Với những trường hợp rõ ràng không làm tròn nhiệm vụ thì phải xử lý, thậm chí thay thế.

Tuy nhiên, song hành với thay người, Lâm Đồng cần tạo được cơ chế vận hành phù hợp, từ đó, tạo chuyển biến bền vững. Điều quan trọng hiện nay là địa phương phải vừa kiên quyết thúc đẩy, vừa đồng hành tháo gỡ, chứ không chỉ dừng lại ở việc giao chỉ tiêu, yêu cầu về tiến độ.

Tất cả phải cùng lắng nghe, cùng làm rõ chỗ vướng, cùng tìm cách xử lý. Địa phương phải tạo điều kiện để những người dám làm, dám nhận việc có không gian để thể hiện, có cơ hội để phát huy. Làm được như vậy thì không chỉ một vài cá nhân, mà cả hệ thống mới có thể vận hành theo hướng chủ động và hiệu quả mang lại mới thực sự rõ ràng.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh, Bộ Xây dựng và đơn vị liên quan bấm nút thực hiện nghi thức khởi công dự án Cảng hàng không dân dụng Phan Thiết hạng mục dân dụng (Ảnh: Hữu Phúc)

Nguyễn Lương

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/lam-dong-siet-ky-cuong-dong-hanh-thao-go-de-thuc-day-giai-ngan-von-dau-tu-cong-439942.html