Bỏ thuế khoán từ năm 2026: Hộ kinh doanh phải nộp thuế thế nào?

2 giờ trướcBài gốc

Các hộ kinh doanh nhỏ lẻ là nhóm đối tượng sẽ chịu tác động trực tiếp khi chính sách thuế khoán chính thức bị bãi bỏ từ năm 2026.

Ghi nhận thực tế tại nhiều chợ truyền thống và tuyến phố kinh doanh trên địa bàn Đà Nẵng, tiểu thương vẫn còn lúng túng trước quy định này. Bà Nguyễn Thị H., một hộ kinh doanh hàng đông lạnh lâu năm, cho biết trước đây mỗi tháng chỉ cần nộp một khoản thuế cố định theo mức khoán, không phải ghi chép sổ sách phức tạp.

“Giờ chuyển sang kê khai doanh thu thực tế, phải xuất hóa đơn, tôi vừa lo không biết làm cho đúng, vừa sợ sai sót lại bị phạt”, bà H. băn khoăn.

Không chỉ các tiểu thương lớn tuổi, nhiều hộ kinh doanh trẻ cũng tỏ ra dè dặt trước sự thay đổi này. Anh Lê Văn T., chủ cửa hàng bán lẻ hàng hóa kết hợp kinh doanh online trên đường Lê Duẩn chia sẻ doanh thu của anh biến động theo từng tháng, thậm chí từng đợt khuyến mãi.

“Nếu kê khai không khớp, bị cơ quan thuế kiểm tra lại thì rất áp lực. Chúng tôi mong được hướng dẫn cụ thể hơn để yên tâm làm ăn”, anh T. nói.

Theo tìm hiểu, việc bãi bỏ thuế khoán xuất phát từ thực tế cho thấy hình thức này đã bộc lộ nhiều bất cập. Có những hộ kinh doanh đạt doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm nhưng chỉ nộp thuế ở mức rất thấp do áp dụng khoán cố định, trong khi các hộ kê khai đầy đủ lại phải chịu mức thuế cao hơn nhiều. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn tạo ra sự thiếu công bằng giữa các chủ thể kinh doanh.

Trao đổi về vấn đề này, luật sư Phan Thụy Khanh, thuộc Đoàn Luật sư Đà Nẵng cho biết, từ năm 2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ chuyển sang phương thức tự kê khai, tự tính và tự nộp thuế theo doanh thu thực tế phát sinh. Sau khi chấm dứt thu lệ phí môn bài, hộ kinh doanh chỉ còn phải nộp hai loại thuế là thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.

Đáng chú ý, ngưỡng doanh thu chịu thuế thu nhập cá nhân được điều chỉnh theo hướng có lợi hơn cho người nộp thuế, khi từ ngày 1/7/2026, doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Đối với hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm, nghĩa vụ thuế được xác định theo phương pháp tính thuế trực tiếp trên doanh thu. Theo đó, số thuế phải nộp được tính bằng doanh thu nhân với tỷ lệ phần trăm tương ứng với từng ngành, nghề kinh doanh.

Ví dụ, trong lĩnh vực bán lẻ hàng hóa, tỷ lệ thuế hiện hành là 1% thuế giá trị gia tăng và 0,5% thuế thu nhập cá nhân trên doanh thu. Ngoài phương pháp trực tiếp, pháp luật cũng cho phép các hộ kinh doanh thuộc nhóm này, nếu đáp ứng đủ điều kiện, được tự nguyện đăng ký áp dụng phương pháp khấu trừ thuế, tương tự như doanh nghiệp, nhằm phản ánh sát hơn chi phí thực tế.

Theo Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ, Dự toán, Pháp chế (Thuế thành phố Đà Nẵng) Lê Thị Mỹ Lệ việc bãi bỏ thuế khoán là bước đi cần thiết nhằm quản lý thuế sát thực tế hơn, bảo đảm thu đúng, thu đủ và tạo môi trường kinh doanh công bằng.

Ngành thuế sẽ tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình chuyển sang kê khai, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuận lợi, minh bạch.

Từ thực tế trên có thể thấy, cách tính thuế hộ kinh doanh từ năm 2026 không chỉ đơn thuần là thay đổi công thức, mà còn buộc người kinh doanh phải thay đổi thói quen quản lý tài chính, theo dõi sát doanh thu, ghi chép sổ sách đầy đủ và minh bạch hơn.

Nếu chuẩn bị tốt, hiểu đúng cách tính và chủ động thích ứng, hộ kinh doanh không chỉ tránh được rủi ro pháp lý mà còn có cơ hội nâng tầm hoạt động, từng bước chuyên nghiệp hóa trong môi trường kinh tế số đang ngày càng phát triển.

Các hộ kinh doanh cần chủ động theo dõi sát doanh thu phát sinh trong từng năm, kê khai đầy đủ, trung thực và đúng thời hạn; đồng thời chuẩn bị sớm sổ sách, chứng từ khi doanh thu có dấu hiệu tiệm cận các mốc quan trọng.

Trong trường hợp doanh thu tăng nhanh hoặc mô hình kinh doanh ngày càng mở rộng, việc cân nhắc chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp cũng là một hướng đi giúp minh bạch tài chính và giảm rủi ro pháp lý trong dài hạn.

Có thể thấy, việc bãi bỏ thuế khoán và chuyển sang phương thức kê khai từ năm 2026 là xu hướng tất yếu của một nền kinh tế số, kinh tế minh bạch. Dù còn không ít băn khoăn ban đầu, song nếu được hướng dẫn kịp thời và chuẩn bị kỹ lưỡng, đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để hộ kinh doanh thay đổi tư duy quản lý, nâng cao tính chuyên nghiệp và phát triển bền vững hơn trong bối cảnh mới.

PHẠM HỮU TRUNG

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/bo-thue-khoan-tu-nam-2026-ho-kinh-doanh-phai-nop-thue-the-nao-3326133.html