Bộ trưởng Bộ Y tế: Các vụ ngộ độc thực phẩm ngày càng nghiêm trọng, đáng báo động

7 giờ trướcBài gốc

Ngày 16-4, UBND TP.HCM tổ chức lễ phát động “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026 với chủ đề “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”.

Số vụ ngộ độc thực phẩm tăng cao

Bà Đào Hồng Lan, Bộ trưởng Bộ Y tế, chia sẻ trong năm qua cả nước ghi nhận nhiều vụ ngộ độc thực phẩm với nhiều người mắc tại bếp ăn tập thể, trường học hoặc sau khi ăn các thức ăn đường phố.

Riêng quý I-2026 ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, số vụ ngộ độc thực phẩm từ 30 người trở lên tăng 9 vụ, chiếm 25% tổng số vụ. Đây là tỉ lệ cao, đáng báo động, cho thấy các vụ ngộ độc thực phẩm có tính chất nghiêm trọng, nguy cơ gây hậu quả lâu dài đến sức khỏe của cộng đồng.

Bà Đào Hồng Lan, Bộ trưởng Bộ Y tế, phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

“Việc kiểm soát các hộ kinh doanh cá thể, thức ăn đường phố và các sàn thương mại điện tử nhỏ lẻ đang tiềm ẩn mối nguy do tính chất phân tán và khó truy xuất nguồn gốc, dẫn đến không kịp thời ngăn chặn số người mắc gia tăng” - bà Lan nhấn mạnh.

Vì vậy, bà Lan cho rằng việc giám sát chặt các chuỗi cung ứng, đồng thời nâng cao nhận thức, ý thức tuân thủ của các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố đóng vai trò rất quan trọng. Trước những diễn biến phức tạp của thị trường và yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, nhiệm vụ phía trước vẫn còn rất nặng nề.

Để Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 thực sự đi vào chiều sâu và mang lại hiệu quả thiết thực, Bộ trưởng Bộ Y tế đề nghị lãnh đạo các địa phương tăng cường thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Y tế liên quan đến bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Bộ trưởng Bộ Y tế cũng yêu cầu các đơn vị, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh thực phẩm. "Phải làm cho cộng đồng doanh nghiệp hiểu rõ đảm bảo an toàn thực phẩm không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là đạo đức kinh doanh, là uy tín và sự sống còn của doanh nghiệp” - bà Đào Hồng Lan nhấn mạnh.

Cùng đó, các đơn vị, địa phương cần tăng cường kiểm tra, giám sát hậu kiểm, nâng cao vai trò, năng lực của chính quyền địa phương để quản lý chặt chẽ các điểm kinh doanh thực phẩm; từng bước xây dựng và nhân rộng các phường điểm về an toàn thực phẩm trên địa bàn. "Kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, tuyệt đối không có vùng cấm" - Bộ trưởng Y tế nêu rõ.

Bà cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý cơ sở dữ liệu về an toàn thực phẩm. Xây dựng hệ thống thông tin liên thông, hỗ trợ đắc lực cho công tác truy xuất nguồn gốc và đánh giá rủi ro, giúp cơ quan quản lý có biện pháp ngăn ngừa, xử lý sự cố về an toàn thực phẩm.

Một nội dung khác được Bộ trưởng Đào Hồng Lan nêu ra là chuẩn bị sẵn sàng phương án, nguồn lực cho việc phòng ngừa ngộ độc thực phẩm. Bên cạnh điều trị kịp thời, khi xảy ra ngộ độc thực phẩm phải khẩn trương điều tra, xác định nguyên nhân và truy xuất nguồn gốc thực phẩm gây ngộ độc...

PGS.TS Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Thức ăn đường phố: Không phải không quản được là cấm

PGS.TS Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, cho biết tháng 4 là thời điểm chuyển mùa, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm do thời tiết nắng nóng, thực phẩm dễ ôi thiu. Vì vậy, đây được chọn là Tháng hành động vì an toàn thực phẩm hằng năm.

Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh công tác đảm bảo an toàn thực phẩm phải được thực hiện xuyên suốt cả năm, không phải chờ đến tháng 4 mới triển khai. Tháng hành động chỉ là mốc để tăng cường các hoạt động và tổng kết, rút kinh nghiệm.

Theo Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, từ đầu năm đến nay, TP và cả nước vẫn ghi nhận các vụ nghi ngờ và xác định ngộ độc thực phẩm, cho thấy thách thức vẫn còn hiện hữu. Do vậy, thời gian tới, Sở sẽ tập trung vào ba nhóm việc chính.

Thứ nhất, nâng cao nhận thức, tuyên truyền cho người dân và người kinh doanh về trách nhiệm trong sản xuất, tiêu thụ thực phẩm an toàn.

Thứ hai, tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm và công khai các trường hợp bị xử phạt để cộng đồng đánh giá, giám sát.

Thứ ba, Sở sẽ chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, coi phòng ngừa là mục tiêu quan trọng nhất thay vì chỉ xử lý khi sự cố xảy ra.

Các đại biểu tham dự tại buổi lễ. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Liên quan đến thức ăn đường phố, bà Lan cho rằng càng nhỏ càng khó quản lý. Với những gánh hàng rong, chỉ cần một hành vi như không đeo bao tay hoặc vừa bốc thức ăn vừa cầm tiền... khi bị phát hiện có thể bị xử phạt đến 3 triệu đồng, đây là mức phạt không nhỏ, đủ sức răn đe. Dù vậy, bà cũng nêu thực tế, việc xử phạt còn khó, đa phần là nhắc nhở.

“Không phải cái gì quản không được thì cấm, mà sẽ cố gắng phối hợp với chính quyền cơ sở để từng bước cải thiện môi trường tốt hơn. Đồng thời, rất cần sự ủng hộ từ cộng đồng bằng cách lựa chọn mua thực phẩm ở những cơ sở có uy tín, vệ sinh sạch sẽ”.

PGS.TS PHẠM KHÁNH PHONG LAN, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM

Bà Lan cũng nhấn mạnh để đảm bảo an toàn thực phẩm bền vững, cần kiểm soát từ nguồn nguyên liệu ban đầu, đặc biệt là nông sản tươi sống. Với thức ăn đường phố, dù không yêu cầu giấy phép đủ điều kiện an toàn thực phẩm nhưng trong suốt quá trình hoạt động, vẫn phải tuân thủ quy định và chịu kiểm tra, giám sát.

Đối với bữa ăn học đường, TP.HCM đã triển khai nhiều giải pháp như tập huấn thường xuyên, kiểm tra các trường và đơn vị cung cấp suất ăn, tổ chức ký cam kết với hơn 300 đơn vị cung cấp.

“Cũng cần nhìn nhận rằng không vì một số sự cố mà đánh giá chung toàn bộ hệ thống bởi vẫn có nhiều đơn vị làm tốt. Khi xảy ra ngộ độc thực phẩm, nguyên nhân thường do một khâu nào đó bị sơ hở. Vì vậy, điều quan trọng là phải rút kinh nghiệm sau mỗi sự cố để làm tốt hơn” – bà Lan nói.

Tăng cường đảm bảo an toàn thực phẩm

Công tác quản lý an toàn thực phẩm hiện còn đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Dù đã có nhiều nỗ lực nhưng vẫn xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm, nguy cơ mất an toàn vẫn tiềm ẩn.

Thời gian tới, các cơ quan, địa phương, đơn vị cần tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức toàn xã hội, đặc biệt là trách nhiệm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; tăng cường công khai, minh bạch thông tin về các tổ chức, cá nhân vi phạm nhằm cảnh báo, răn đe.

Song song đó, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát; nâng cao ý thức trách nhiệm của cơ quan quản lý, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, quảng cáo thực phẩm và người tiêu dùng trong việc chấp hành pháp luật.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Chú trọng xây dựng và nhân rộng các mô hình chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong kiểm soát từng khâu của quá trình đảm bảo an toàn thực phẩm.

Các đơn vị, địa phương tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, địa phương, đơn vị từ cấp TP đến cơ sở. Trong đó, Sở An toàn thực phẩm là cơ quan thường trực; trách nhiệm của UBND cấp xã, phường trong quản lý địa bàn, phát huy vai trò của doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và cơ quan báo chí...

Ông NGUYỄN MẠNH CƯỜNG, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM

THẢO PHƯƠNG

Nguồn PLO : https://plo.vn/bo-truong-bo-y-te-cac-vu-ngo-doc-thuc-pham-ngay-cang-nghiem-trong-dang-bao-dong-post904506.html