Bộ trưởng Hà Lan: Tiêm kích F-35 có thể bị bẻ khóa như iPhone

4 giờ trướcBài gốc

Ngày 15/2/2026 tại Hà Lan, Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan, ông Gijs Tuinman, tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn rằng phần mềm điều khiển chiến đấu cơ F-35 có thể bị “bễ khóa như iPhone” để cài đặt phần mềm từ bên thứ ba.

Phát biểu này lập tức lan rộng trên các bản tin quốc tế, với nhiều phân tích xoay quanh khả năng kỹ thuật và ý nghĩa chiến lược của lời nói này trong bối cảnh quan hệ đồng minh với Mỹ và tương lai hợp tác quốc phòng.

F-35 là chiến đấu cơ tàng hình đa năng thế hệ thứ 5 do tập đoàn Lockheed Martin của Mỹ phát triển, được thiết kế để thực hiện nhiều nhiệm vụ như chiếm ưu thế trên không, tấn công mặt đất và trinh sát.

F-35 có ba phiên bản chủ yếu gồm F-35A cất cánh và hạ cánh thông thường, F-35B cất cánh ngắn và hạ cánh thẳng đứng, F-35C dành cho tàu sân bay. Chiến đấu cơ này hiện được hơn 10 quốc gia sử dụng như một phần của lực lượng không quân chính.

Về thông số kỹ thuật, F-35A có chiều dài khoảng 15,6 m, sải cánh khoảng 10,7 m và cao 4,4 m. Trọng lượng rỗng khoảng 13,2 tấn, trọng tải tối đa khoảng 31,8 tấn.

Động cơ phản lực Pratt & Whitney F135 tạo lực đẩy tối đa khoảng 19 tấn, cho phép F-35 đạt tốc độ tối đa gần Mach 1,6 và tầm hoạt động hơn 2 200 km khi mang theo nhiên liệu bên trong.

F-35 mang theo vũ khí gồm pháo tự động cỡ 25 mm, nhiều tên lửa không đối không tầm ngắn và tầm xa, bom dẫn đường chính xác.

Hệ thống điện tử của F-35 bao gồm radar quét mảng pha điện tử tích hợp, hệ thống cảm biến đa chức năng và liên kết dữ liệu cung cấp cho phi công nhận thức tình huống vượt trội.

Trở lại sự kiện tại Hà Lan, ông Tuinman giải thích rằng phát biểu về “bễ khóa như iPhone” nhằm phản ánh một mối quan ngại lâu nay về quyền tiếp cận phần mềm và bản cập nhật dữ liệu nhiệm vụ của F-35.

Phần mềm chiến đấu của F-35 và các dịch vụ liên quan được quản lý tập trung bởi một mạng lưới hỗ trợ và cập nhật do Mỹ điều hành.

Điều này khiến nhiều đối tác tham gia chương trình F-35 phải lệ thuộc vào Mỹ trong việc duy trì, cập nhật và tùy biến phần mềm theo nhu cầu riêng của quốc gia.

Ngay sau khi phát biểu được phát sóng, giới phân tích kỹ thuật đã tranh luận về tính hợp lệ của phép so sánh với iPhone.

Các chuyên gia vũ khí nhấn mạnh rằng mã nguồn của hệ thống chiến đấu cơ như F-35 được bảo mật ở mức cực kỳ cao, khác xa với hệ điều hành trên thiết bị tiêu dùng.

Việc “bễ khóa” về mặt lý thuyết có thể được hiểu là tìm cách truy cập sâu hơn vào hệ thống phần mềm, nhưng trên thực tế việc này đòi hỏi kiến thức sâu rộng về cấu trúc mã, quyền truy cập đặc quyền và thời gian phát triển rất lớn.

Đó không phải là điều có thể thực hiện nhanh chóng hay đơn giản như jailbreak điện thoại.

Tuy nhiên, ông Tuinman cho rằng tuyên bố của ông không nhằm chỉ trích Mỹ mà nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của tự chủ kỹ thuật trong thời đại số hóa chiến tranh.

Ông mô tả rằng nếu một quốc gia không có quyền truy cập đầy đủ vào mã nguồn và các bản cập nhật cần thiết, họ có thể bị bó buộc vào chu trình bảo trì và nâng cấp do bên cung cấp kiểm soát.

Điều này ảnh hưởng tới khả năng tự quyết định chiến lược, đặc biệt trong những thời điểm căng thẳng địa chính trị gia tăng.

Phản ứng từ cộng đồng quốc phòng quốc tế khá đa dạng. Một số quốc gia châu Âu ủng hộ quan điểm rằng việc kiểm soát phần mềm vũ khí là yếu tố sống còn để bảo đảm an ninh quốc gia. Họ cho rằng phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn ngoài có thể làm yếu khả năng phản ứng nhanh hoặc tùy biến hệ thống theo yêu cầu chiến trường cụ thể.

Một số nhà phân tích khác lại cảnh báo rằng phán đoán đơn giản về phần mềm có thể làm phức tạp thêm mối quan hệ hợp tác với Mỹ và gây ra những hiểu lầm chiến lược không cần thiết.

Mỹ và Lockheed Martin chưa có phản hồi chính thức về phát biểu của Bộ trưởng Hà Lan. Tuy nhiên trong quá khứ, các quan chức Mỹ từng nhiều lần khẳng định rằng chương trình F-35 là nỗ lực hợp tác quốc tế lớn nhất trong lĩnh vực vũ khí hiện đại, và mọi đồng minh đều có quyền lợi cũng như trách nhiệm trong việc quản lý hệ thống và dữ liệu liên quan.

Về khía cạnh chiến lược, phát biểu của ông Tuinman diễn ra trong bối cảnh an ninh châu Âu đang đối mặt với nhiều thách thức.

Khi xung đột khu vực gia tăng và yêu cầu về an ninh công nghệ càng lớn, việc cân nhắc quyền kiểm soát công nghệ nhạy cảm như phần mềm chiến đấu sẽ là một phần trọng yếu của các quyết định đầu tư quốc phòng. Điều này không chỉ là tranh luận kỹ thuật mà còn là vấn đề chủ quyền và tự chủ chiến lược.

Tuyên bố gây xôn xao của Bộ trưởng Hà Lan về khả năng “bễ khóa” phần mềm F-35 như iPhone đã châm ngòi cho một cuộc thảo luận sâu rộng về kiểm soát công nghệ, quyền truy cập phần mềm và tự chủ chiến lược trong bối cảnh các hệ thống vũ khí hiện đại ngày càng phức tạp.

Dù tranh luận xoay quanh tính khả thi kỹ thuật, không thể phủ nhận rằng nó đã thúc đẩy một cuộc đối thoại quan trọng về cách các đồng minh sử dụng và quản lý công nghệ quốc phòng chung trong thế kỷ 21.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/bo-truong-ha-lan-tiem-kich-f-35-co-the-bi-be-khoa-nhu-iphone-post638350.antd