Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng: Chuyển viễn thông từ hạ tầng kết nối sang hạ tầng số

6 giờ trướcBài gốc

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng. Ảnh: Trung tâm Truyền thông KH&CN.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng thẳng thắn nhìn nhận rằng sứ mệnh lịch sử của viễn thông trong việc phổ cập kết nối (cố định, di động) và đưa Internet đến mọi người dân đã hoàn thành. Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng dựa trên số lượng thuê bao, lưu lượng và doanh thu bình quân (ARPU) hiện đã "chạm trần" và không còn nhiều dư địa mở rộng.

Một nghịch lý đáng suy ngẫm được người đứng đầu ngành chỉ ra: Dù được coi là hạ tầng của kỷ nguyên số, nhưng ngành viễn thông lại đang tăng trưởng chậm hơn nền kinh tế số từ 5 đến 6 lần. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở tư duy phát triển vẫn xoay quanh việc cung cấp kết nối.

"Nếu viễn thông chỉ tiếp tục bán phút gọi hay từng gigabyte dữ liệu, thì giá trị ngày càng giảm, cạnh tranh ngày càng khốc liệt, biên lợi nhuận ngày càng mỏng, cuối cùng sẽ không còn đủ nguồn lực để tái đầu tư cho hạ tầng" - Bộ trưởng cảnh báo.

Để phá vỡ giới hạn tăng trưởng, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi từ các công ty viễn thông truyền thống (TelCo) sang các công ty hạ tầng số (Infrastructure Company).

Minh chứng rõ nhất cho sự cần thiết phải thay đổi tư duy là câu chuyện về 5G. Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định một quan điểm then chốt: "Nếu 5G chỉ để xem video nét hơn hay tải dữ liệu nhanh hơn, thì 5G sẽ thất bại về mặt kinh tế".

Giá trị thực sự của 5G nằm ở khả năng đi sâu vào các lĩnh vực sản xuất như nhà máy, cảng biển, logistics, y tế và năng lượng. Khi đó, viễn thông mới thực sự trở thành "hạ tầng của sản xuất", tạo ra giá trị gia tăng cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Sự chuyển dịch này định nghĩa lại vai trò của nhà mạng: không chỉ bán băng thông mà phải cung cấp trọn gói "năng lực số". Năng lực này bao gồm: Điện toán đám mây (Cloud), Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu (Data), An ninh mạng (Security), Internet vạn vật (IoT) và các nền tảng số.

Bộ trưởng ví những dịch vụ này như nguồn "điện mới" - hạ tầng đầu vào thiết yếu cho doanh nghiệp và xã hội trong kỷ nguyên số. Ngành viễn thông, với lợi thế về hạ tầng và vị thế, phải đứng ra làm đầu mối "đóng gói", tích hợp các công nghệ này thành giải pháp tổng thể để cung cấp cho thị trường, thay vì chỉ vận hành mạng lưới cáp quang hay trạm phát sóng.

Không chỉ yêu cầu doanh nghiệp thay đổi, Bộ trưởng còn đặt ra "nghề mới" cho cơ quan quản lý nhà nước. Ông cho rằng Nhà nước đã giữ viễn thông trong "vùng an toàn" quá lâu, khiến động lực tăng trưởng mới bị chậm lại.

Trong giai đoạn tới, quản lý nhà nước phải chuyển từ tư duy kiểm soát, cấp phép hành chính sang tư duy "kiến tạo" và "quản trị hạ tầng chiến lược quốc gia". Thay vì chỉ tập trung xử lý SIM rác hay quản lý giá cước, cơ quan quản lý cần thiết kế những "luật chơi mới", xây dựng các khung thể chế thử nghiệm (Sandbox) để chấp nhận các mô hình kinh doanh mới và những thất bại có kiểm soát.

Cuộc đổi mới lần thứ hai của ngành viễn thông, diễn ra sau gần 40 năm kể từ cuộc đổi mới đầu tiên, không còn là sự lựa chọn mà là yêu cầu sống còn. Tầm nhìn cho 10 năm tới của viễn thông Việt Nam là trở thành hạ tầng sản xuất và hạ tầng tri thức, kết nối không chỉ con người mà còn kết nối sản xuất và tương lai, đóng vai trò trụ cột đưa Việt Nam tiến vào kỷ nguyên thịnh vượng.

Hiền Thảo

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/cong-nghe/bo-truong-nguyen-manh-hung-chuyen-vien-thong-tu-ha-tang-ket-noi-sang-ha-tang-so/20260111053351143