Tăng trưởng ổn định, xuất khẩu lập kỷ lục
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trần Đức Thắng cho biết, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu bất ổn, thiên tai và biến đổi khí hậu gia tăng, nông nghiệp và môi trường vẫn phát huy vai trò trụ đỡ, góp phần quan trọng ổn định đời sống xã hội và sinh kế của hàng triệu người dân.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng
Nổi bật trước hết là kết quả tăng trưởng và xuất khẩu. GDP toàn ngành năm 2025 đạt trên 3,9%; kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt kỷ lục 70 tỷ USD, vượt xa mục tiêu đề ra là 65 tỷ USD. Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, những con số này không chỉ phản ánh quy mô sản xuất mà còn cho thấy năng lực thích ứng, khả năng cạnh tranh và sức chống chịu ngày càng tốt của nông nghiệp Việt Nam trước các cú sốc bên ngoài.
Bên cạnh kết quả kinh tế, năm 2025 cũng ghi dấu bước chuyển mạnh mẽ về tổ chức và thể chế của ngành sau khi hợp nhất hai Bộ. Công tác sắp xếp bộ máy được triển khai quyết liệt theo hướng tinh gọn, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính. Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách đã giúp chính sách đi vào cuộc sống nhanh hơn, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và địa phương trong tổ chức thực hiện.
Một điểm nhấn quan trọng khác là trụ cột môi trường và phát triển xanh ngày càng được củng cố. Công tác bảo vệ, phát triển rừng đạt kết quả tích cực; quản lý tài nguyên đất, nước, khoáng sản và bảo vệ môi trường có nhiều chuyển biến thực chất; nhiều “điểm nóng” ô nhiễm từng bước được kiểm soát.
Các chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững tiếp tục phát huy hiệu quả, tạo nền tảng để ngành chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, từ mô hình truyền thống sang tăng trưởng xanh, tuần hoàn và bền vững.
Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, triển khai nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn có thể khái quát trên ba phương diện: chuyển mạnh về tư duy và thể chế phát triển xanh; chuyển dịch mô hình sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn ở các ngành hàng chủ lực; và đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số. Đây là những trụ cột then chốt giúp tối ưu đầu vào – đầu ra, giảm phát thải và nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản Việt Nam.
Ứng phó thiên tai từ bị động sang quản trị rủi ro
Năm 2025 cũng là một năm thiên tai đặc biệt khốc liệt, với 21 cơn bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, nhiều đợt mưa lũ vượt mức lịch sử, gây thiệt hại nặng nề về người và kinh tế. Theo Bộ trưởng, đây là “phép thử rất lớn” đối với năng lực phòng chống thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu.
Ứng phó thiên tai từ bị động sang quản trị rủi ro
Dù vậy, năng lực chỉ đạo, điều hành và ứng phó của ngành đã được nâng lên rõ rệt; hệ thống đê điều, hồ đập cơ bản vận hành an toàn; công tác dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn ngày càng phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, chuyển từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro, phòng ngừa từ sớm, từ xa, dựa trên khoa học, dữ liệu và sự tham gia của cộng đồng.
Để giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu trong bối cảnh tiêu chuẩn thị trường ngày càng cao, cạnh tranh gay gắt, ngành nông nghiệp và môi trường xác định triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp: Hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn và hàng rào chất lượng; cơ cấu lại sản xuất gắn với nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và chuỗi giá trị; đa dạng hóa thị trường, nâng tầm ngoại giao nông nghiệp; phát triển chế biến sâu, logistics và chuyển đổi số; bảo đảm an toàn dịch bệnh và ổn định chuỗi cung ứng.
“Xuyên suốt các giải pháp là gắn xuất khẩu với nâng cao thu nhập cho nông dân, phát triển nông thôn theo hướng xanh, sinh thái, hiện đại”, Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh, đồng thời khẳng định mục tiêu phát triển nhanh nhưng bền vững, góp phần hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng “0” và đưa đất nước phát triển hùng cường trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt.
Củng cố trụ cột môi trường, phát triển nông nghiệp xanh
Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh, trụ cột môi trường và phát triển xanh ngày càng được củng cố rõ nét. Công tác bảo vệ và phát triển rừng đạt nhiều kết quả tích cực; quản lý tài nguyên đất, nước, khoáng sản và bảo vệ môi trường có chuyển biến thực chất; nhiều điểm nóng ô nhiễm từng bước được kiểm soát.
Tăng tốc chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn
Các chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững tiếp tục phát huy hiệu quả, tạo nền tảng để ngành chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, từ mô hình truyền thống sang tăng trưởng xanh, tuần hoàn và bền vững.
Theo Bộ trưởng, nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn đã chuyển từ định hướng sang hành động, với nhiều mô hình sản xuất tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải, tái sử dụng phụ phẩm và gắn sản xuất với chế biến, thị trường, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và thu nhập cho người nông dân.
Năm 2025 được đánh giá là một năm thiên tai đặc biệt khốc liệt, với tần suất và cường độ hiếm gặp. Trước thực tế đó, năng lực chỉ đạo, điều hành và ứng phó của ngành nông nghiệp và môi trường đã được nâng lên rõ rệt; hệ thống đê điều, hồ đập cơ bản được vận hành an toàn; công tác dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn tiếp tục đóng vai trò then chốt.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho rằng, thiên tai đang vượt nhanh khỏi các “ngưỡng thiết kế” truyền thống, đòi hỏi phải chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro, phòng ngừa từ sớm, từ xa, dựa trên khoa học, dữ liệu và sự tham gia của cộng đồng.
Định hướng trọng tâm thời gian tới
Để giữ vững đà tăng trưởng và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, ngành nông nghiệp và môi trường xác định một số định hướng trọng tâm trong thời gian tới. Trong đó, tiếp tục bảo đảm an ninh lương thực gắn với nâng cao giá trị và thu nhập cho nông dân; tăng tốc chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn; nâng cao năng lực thích ứng biến đổi khí hậu; hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính và chuyển đổi số; đồng thời chăm lo toàn diện đời sống nông dân, phát triển nông thôn bền vững.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh, toàn ngành đang quyết liệt thay đổi tư duy từ tăng trưởng chiều rộng sang kinh tế xanh và từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro thiên tai từ sớm, từ xa để phát triển bền vững.
“Phát triển nông nghiệp trong giai đoạn mới phải hài hòa giữa lợi ích của người nông dân, yêu cầu của thị trường và trách nhiệm bảo vệ môi trường”, Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh, đồng thời khẳng định mục tiêu xuyên suốt là xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, phát thải thấp, đóng góp tích cực vào tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của đất nước.
Văn Ngân/VOV.VN