Hạt nhân kích hoạt đòn bẩy tăng trưởng mới của 'thủ phủ công nghiệp' miền Trung

2 giờ trướcBài gốc

Trụ cột kinh tế tỉnh

Năm 2025, NMLD Dung Quất do Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), đơn vị thành viên của Petrovietnam quản lý, vận hành đã sản xuất hơn 7,9 triệu tấn sản phẩm các loại, tổng doanh thu đạt trên 142 nghìn tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế hơn 4,54 nghìn tỷ đồng và nộp ngân sách nhà nước 14,25 ngìn tỷ đồng. Nhờ tối ưu hóa hoạt động của nhà máy với công suất bình quân quy đổi khoảng 120% công suất, sản lượng sản xuất năm 2025 đạt cột mốc kỷ lục về sản lượng từ khi nhà máy đi vào vận hành thương mại đến nay.

Cùng với đó, BSR đã tận dụng hiệu quả chênh lệch giữa giá dầu thô đầu vào và giá sản phẩm đầu ra và mở rộng hoạt động kinh doanh quốc tế… doanh thu năm 2025 cũng đạt kết quả ấn tượng. Những con số này tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột của BSR trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, gắn với yêu cầu giữ vững an ninh quốc phòng trong bối cảnh nhiều biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu.

Nhà máy Lọc dầu Dung Quất do BSR quản lý vận hành đóng vai trò như “hạt nhân” công nghiệp của KKT Dung Quất. Đồng thời, nhà máy cũng là trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Quảng Ngãi.

Bên cạnh việc cung ứng nguồn xăng dầu chủ lực cho thị trường trong nước, NMLD Dung Quất còn tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ tới sự phát triển của KKT Dung Quất và kinh tế tỉnh Quảng Ngãi. Các dự án công nghiệp, dịch vụ, logistics hình thành xung quanh nhà máy đã góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương từ thuần nông sang công nghiệp – dịch vụ, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, năm 2025, GRDP (theo giá so sánh năm 2010) ước đạt 92.000 tỷ đồng, tăng 10,02% so với năm 2024. Quy mô nền kinh tế theo giá hiện hành đạt khoảng 192.000 tỷ đồng, vượt mục tiêu tăng trưởng được Chính phủ giao, dẫn đầu khu vực miền Trung và đứng thứ 6/34 địa phương cả nước về tốc độ tăng GRDP. Riêng trong 6 tháng đầu năm 2025, GRDP của tỉnh đã tăng tới 11,51%, mức cao nhất cả nước.

Năm 2025, NMLD Dung Quất đạt kỷ lục sản lượng với hơn 7,9 triệu tấn sản phẩm các loại.

Đặc biệt, Quảng Ngãi cũng nằm trong nhóm 6 tỉnh, thành phố có mức tăng trưởng GRDP trên 10%, tạo đà quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số liên tiếp trong nhiều năm theo định hướng của Trung ương. Nếu năm 2024, GRDP của Quảng Ngãi chỉ tăng 4,07%, thấp hơn mức bình quân chung cả nước là 8,02%, thì năm 2025, tỉnh đã bứt phá mạnh mẽ nhờ tăng trưởng cao của các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, trong đó công nghiệp lọc hóa dầu tiếp tục giữ vai trò động lực then chốt.

Nhìn lại giai đoạn 2020 – 2025, dù chịu tác động nặng nề của dịch bệnh và những biến động kinh tế toàn cầu, KKT Dung Quất vẫn ghi dấu ấn rõ nét khi thu hút được gần 6 tỷ USD vốn đầu tư, vượt 118% kế hoạch đề ra. Đến nay, khu vực này có 349 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 18,5 tỷ USD, hình thành hệ sinh thái công nghiệp đa ngành. Trong đó, lọc hóa dầu và năng lượng đóng vai trò nòng cốt. Chính sự hiện diện và vận hành ổn định của NMLD Dung Quất đã tạo nền tảng quan trọng để KKT Dung Quất trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước, đồng thời là “bản lề” thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của toàn tỉnh.

“Bệ phóng” cho Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia

Với lợi thế cảng nước sâu Dung Quất, kết nối giao thông liên vùng thuận lợi cùng nền tảng công nghiệp sẵn có, NMLD Dung Quất được kỳ vọng trở thành “bệ phóng” cho việc hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại miền Trung. Trung tâm không chỉ tập trung vào các sản phẩm dầu mỏ truyền thống mà còn mở rộng sang năng lượng mới, năng lượng tái tạo, vật liệu xanh và các sản phẩm hóa dầu có giá trị gia tăng cao, phù hợp với xu thế chuyển dịch năng lượng bền vững.

Hệ thống cảng nước sâu Dung Quất cùng hạ tầng "nền tảng" của NMLD Dung Quất đã tạo lợi thế chiến lược giúp NMLD Dung Quất trở thành “bệ phóng” cho việc hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia.

Thực tiễn hơn 16 năm hình thành và phát triển, NMLD Dung Quất đã tạo nên nền tảng vững chắc về hạ tầng, công nghiệp, nhân lực và năng lực quản trị, trở thành “bệ phóng” quan trọng cho bước phát triển ở tầm cao mới. Đây là nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam, không chỉ đặt nền móng cho ngành công nghiệp lọc hóa dầu quốc gia, NMLD Dung Quất còn trực tiếp hình thành một không gian công nghiệp trọng điểm tại miền Trung. Từ một khu vực thuần nông, Dung Quất đã vươn lên trở thành trung tâm công nghiệp – năng lượng lớn, với hệ thống cảng nước sâu, logistics, dịch vụ kỹ thuật, chuỗi cung ứng và lực lượng lao động kỹ thuật cao được hình thành và hoàn thiện cùng quá trình vận hành nhà máy.

NMLD Dung Quất cũng tạo động lực then chốt để thu hút dòng vốn đầu tư vào KKT Dung Quất, từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp gắn với lọc hóa dầu và năng lượng. Các ngành công nghiệp phụ trợ, công nghiệp chế biến, chế tạo, vật liệu, dịch vụ kỹ thuật và hậu cần đã phát triển dựa trên nhu cầu và sức lan tỏa từ nhà máy, tạo tiền đề quan trọng để mở rộng quy mô và nâng tầm không gian phát triển.

Trên nền tảng đó, việc hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất sẽ là bước đột phá, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của tỉnh Quảng Ngãi và miền Trung. Trung tâm sẽ có thể kế thừa toàn bộ hạ tầng hiện hữu, năng lực vận hành, hệ thống quản trị và nguồn nhân lực chất lượng cao của NMLD Dung Quất. Đồng thời, mở rộng sang các lĩnh vực năng lượng mới, năng lượng tái tạo, vật liệu xanh và các sản phẩm hóa dầu có giá trị gia tăng cao.

Đặc biệt, NMLD Dung Quất đóng vai trò hạt nhân kết nối, cho phép Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia khai thác hiệu quả các nguồn nguyên liệu trong khu vực, bao gồm khí và condensate từ các lô 117-118-119 (Cá Voi Xanh), lô 113-114-115 và các nguồn nguyên liệu sinh khối. Việc sử dụng tối ưu các nguồn tài nguyên này không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất, mà còn góp phần bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia, gắn với yêu cầu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.

NMLD Dung Quất đóng vai trò là "hạt nhân" trong việc hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất. Trung tâm được đinh hướng phát triển với mục tiêu trở thành trung tâm năng lượng xanh, bền vững hàng đầu khu vực.

Với vai trò “bệ phóng”, NMLD Dung Quất cũng tạo điều kiện để Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia phát huy vai trò động lực vùng thông qua việc tăng cường kết nối với các vùng Tây Nguyên, Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ. Song song đó, cùng các mối quan hệ đối tác chiến lược với doanh nghiệp trong các ngành công nghiệp liên quan như thép, nhựa, vật liệu…, Trung tâm sẽ mở rộng chuỗi giá trị sản xuất – tiêu thụ, nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị cho nền kinh tế.

Theo định hướng đến năm 2030, từ nền tảng NMLD Dung Quất, Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất phấn đấu đáp ứng toàn bộ nhu cầu xăng dầu khu vực miền Trung – Tây Nguyên và tối thiểu 30% nhu cầu cả nước. Cùng với đó, hình thành năng lực dự trữ dầu thô và xăng dầu tương đương 30 ngày sản xuất – tiêu thụ. Đặc biệt, tổng sản lượng năng lượng cuối cùng đạt khoảng 8 triệu tấn dầu quy đổi (TOE), đóng góp khoảng 30% tăng trưởng kinh tế của tỉnh và tạo ra khoảng 10.000 việc làm mới.

Tầm nhìn đến năm 2050, trên nền móng vững chắc của NMLD Dung Quất, Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất hướng tới trở thành trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng xanh, bền vững hàng đầu khu vực Đông Nam Á. “Động lực mới” này sẽ tiên phong trong chuyển dịch năng lượng, góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của Quảng Ngãi và cả nước.

BSR là đơn vị thành viên thuộc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), hoạt động nổi bật và đi đầu trong ngành lọc hóa dầu tại Việt Nam. Với nhiều năm hoạt động ổn định và phát triển tích cực, đơn vị đã khẳng định vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, an ninh quốc phòng. Song song với hoạt động sản xuất kinh doanh, BSR luôn xác định trách nhiệm xã hội là một phần không thể tách rời trong chiến lược phát triển bền vững. Tính từ khi đi vào hoạt động đến nay, dưới sự định hướng của Petrovietnam, BSR đã triển khai hàng nghìn công trình/hạng mục an sinh xã hội trên cả nước với tổng giá trị hơn 1.000 tỷ đồng, tập trung vào các lĩnh vực giáo dục, y tế, xóa đói giảm nghèo, xây dựng hạ tầng và hỗ trợ cộng đồng.

Thành Linh