Bắt tay ngay vào cải cách sau hợp nhất
Theo Bộ Xây dựng, sau khi hợp nhất Bộ Xây dựng và Bộ Giao thông vận tải từ ngày 1/3/2025, ngành Xây dựng đồng thời triển khai hai nhiệm vụ trọng tâm là ổn định tổ chức bộ máy và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo tinh thần các nghị quyết, kết luận của Trung ương và Chính phủ.
Trong bối cảnh khối lượng công việc gia tăng sau sáp nhập, cùng yêu cầu tinh gọn tổ chức, tinh giản biên chế, Thường vụ Đảng ủy Bộ Xây dựng xác định cải cách thủ tục hành chính là nhiệm vụ trọng tâm, chỉ đạo các đơn vị rà soát toàn diện các quy định liên quan hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trong năm 2025, Bộ Xây dựng đã rà soát 451 thủ tục hành chính liên quan hoạt động sản xuất, kinh doanh với tổng thời gian giải quyết khoảng 4.750 ngày và chi phí tuân thủ hơn 12.753 tỷ đồng. Qua rà soát, Bộ đã cắt giảm 56 thủ tục, đơn giản hóa 241 thủ tục, nâng tổng số thủ tục được cắt giảm, đơn giản hóa lên 297/451 thủ tục, đạt tỷ lệ 65,8%. Theo đó, thời gian giải quyết thủ tục được cắt giảm 1.691 ngày, tương đương 31,6%; chi phí tuân thủ giảm gần 4.000 tỷ đồng, tương đương 35,6%.
Bộ Xây dựng cũng cắt giảm 10/45 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và 183/447 điều kiện kinh doanh, tương ứng tỷ lệ 30%, góp phần tháo gỡ rào cản thủ tục, tạo môi trường đầu tư thông thoáng hơn cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, 45 thủ tục hành chính đã được phân cấp từ cấp Bộ về địa phương, giúp giảm tải cho cơ quan trung ương và tạo điều kiện để địa phương chủ động xử lý hồ sơ nhanh, sát thực tiễn hơn.
Tiếp tục liên thông dữ liệu và số hóa công khai để tạo cải cách
Sau kết quả cắt giảm mạnh thủ tục hành chính trong năm 2025, Bộ Xây dựng tiếp tục đề xuất trong năm 2026 cắt giảm thêm 56 thủ tục, đơn giản hóa 91 thủ tục và phân cấp thêm 13 thủ tục hành chính. Tổng số thủ tục dự kiến được cắt giảm, đơn giản hóa và phân cấp đạt 160/454 thủ tục, tương đương 35,2%.
Đến nay, Bộ Xây dựng đã cắt giảm tổng cộng hơn 6.868 tỷ đồng chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, tương đương 54,6%; đồng thời rút ngắn 2.549 ngày xử lý hồ sơ, đạt tỷ lệ 53,7%.
Theo Bộ Xây dựng, các thủ tục được lựa chọn cắt giảm đều có tác động lớn tới hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải, qua đó giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng cơ hội đầu tư.
Bộ Xây dựng xác định chuyển đổi số và liên thông dữ liệu là khâu đột phá trong cải cách hành chính. Hiện Bộ đã xây dựng và đưa vào vận hành 6 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, kết nối thường xuyên với Trung tâm dữ liệu quốc gia, gồm dữ liệu về đường sắt, đăng kiểm, hàng hải, đường bộ, hàng không và năng lực hành nghề xây dựng.
Trong năm 2026, Bộ tiếp tục triển khai nhiều cơ sở dữ liệu quan trọng khác như: Dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng; nhà ở và thị trường bất động sản; cấp nước sạch, thoát nước đô thị; phát triển đô thị; quy hoạch khai thác khoáng sản vật liệu xây dựng…
Theo Bộ Xây dựng, việc tái sử dụng dữ liệu trong giải quyết thủ tục hành chính sẽ giúp giảm thời gian thẩm định hồ sơ, giảm áp lực cho cơ quan quản lý và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Khi các cơ sở dữ liệu được kết nối, chia sẻ đồng bộ với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các Bộ, ngành liên quan, quá trình giải quyết thủ tục hành chính sẽ được thực hiện liên thông, không phụ thuộc địa giới hành chính; người dân, doanh nghiệp cũng không phải cung cấp lại các giấy tờ, hồ sơ đã có trên hệ thống dữ liệu dùng chung.
Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng Lâm Văn Hoàng cho biết, trong tháng 4/2026, Bộ đã rà soát toàn bộ 454 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý, đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa và phân cấp 157 thủ tục, tương đương gần 35%; đồng thời cắt giảm 19 ngành, nghề đầu tư kinh doanh và 102/249 điều kiện kinh doanh. Với kết quả này, Bộ Xây dựng là một trong ba Bộ, ngành hoàn thành các chỉ tiêu theo Kết luận 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2. Trong quá trình thực hiện, Bộ Xây dựng đã phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính xây dựng 3 nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính, trong đó Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP đã được ban hành. Đồng thời, Bộ đang hoàn thiện các thông tư sửa đổi trong lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải, dự kiến ban hành trước ngày 20/5/2026 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Gia Hồng