Theo đề xuất trong hồ sơ quy hoạch, sân bay thứ hai của Thủ đô được định hướng đặt tại khu vực phía Nam Hà Nội, bao gồm các khu vực như Phú Xuyên - Ứng Hòa hoặc giáp ranh tỉnh Ninh Bình. Dự án được định hướng đạt tiêu chuẩn cấp 4E, với công suất giai đoạn đầu khoảng 20 - 25 triệu hành khách mỗi năm và có thể mở rộng lên 50 triệu hành khách.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho rằng khu vực phía Tây Nam Hà Nội có địa hình phức tạp với nhiều dãy núi cao, đồng thời bị hạn chế về vùng trời, gây khó khăn trong thiết kế phương thức bay và khai thác hàng không. Do đó, việc xác định cụ thể vị trí và quy mô sân bay cần được nghiên cứu thêm.
Theo cơ quan này, giai đoạn đến năm 2030 sẽ phù hợp hơn để đưa ra quyết định, khi công nghệ điều hành bay và dẫn đường hàng không có sự phát triển, giúp nâng cao tính khả thi trong quy hoạch và vận hành đồng thời nhiều cảng hàng không trong khu vực.
Một yếu tố quan trọng khác là việc Quốc hội đã thông qua chủ trương đầu tư Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, dự án được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực vận tải hàng không của vùng Thủ đô trong thời gian tới.
Bộ Xây dựng vừa có văn bản góp ý đối với hồ sơ Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, trong đó nhấn mạnh việc cần tiếp tục nghiên cứu vị trí và quy mô Cảng hàng không thứ hai của Hà Nội đến giai đoạn năm 2030. Ảnh minh họa
Trong bối cảnh Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đang quá tải và gặp hạn chế về quỹ đất mở rộng, sân bay Gia Bình sẽ đóng vai trò hỗ trợ quan trọng. Vì vậy, việc quy hoạch thêm một sân bay mới cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu quả đầu tư và khai thác.
Bộ Xây dựng cũng đề nghị cơ quan lập quy hoạch rà soát, cập nhật nội dung theo định hướng tại các quy hoạch ngành đã được Thủ tướng phê duyệt, trong đó vị trí sân bay thứ hai được dự kiến ở khu vực phía Nam hoặc Đông Nam Thủ đô nhưng chưa xác định cụ thể.
Ngoài nội dung về hàng không, Bộ Xây dựng cũng đề nghị rà soát, cập nhật đồng bộ các quy hoạch liên quan đến hệ thống giao thông đường bộ và đường sắt.
Trong đó, cơ quan này lưu ý không đưa các tuyến đường sắt như Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng hay Lạng Sơn - Hà Nội vào nhóm dự án mang tính “dẫn dắt” của Thủ đô, do đây là các tuyến đường sắt quốc gia kết nối liên vận quốc tế do Trung ương đầu tư.
Đồng thời, cần làm rõ hơn vai trò của các tuyến vành đai, trục hướng tâm và hành lang giao thông chiến lược nhằm bảo đảm kết nối hiệu quả giữa khu vực trung tâm với các đô thị vệ tinh và các vùng phát triển mới.
Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc bổ sung nội dung quy hoạch không gian ngầm - một yếu tố quan trọng trong phát triển đô thị hiện đại theo mô hình đa tầng.
Theo đó, cần làm rõ các khu vực ưu tiên phát triển không gian ngầm, phân tầng chức năng, cũng như gắn kết với hệ thống giao thông công cộng, logistics và hạ tầng kỹ thuật. Đồng thời, việc triển khai cần tính đến các yếu tố đặc thù như địa chất yếu, mực nước ngầm cao và mật độ di sản lịch sử dày đặc tại Hà Nội.
Việc Bộ Xây dựng đề nghị chưa chốt ngay vị trí sân bay thứ hai cho thấy cách tiếp cận thận trọng trong quy hoạch hạ tầng chiến lược của Thủ đô. Trong bối cảnh nhu cầu vận tải hàng không ngày càng gia tăng, bài toán đặt ra không chỉ là mở rộng quy mô mà còn phải đảm bảo hiệu quả khai thác, tính đồng bộ và bền vững trong dài hạn.
Cùng với việc hoàn thiện quy hoạch tổng thể, Hà Nội được kỳ vọng sẽ từng bước xây dựng hệ thống hạ tầng hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị quy mô lớn và nâng cao năng lực cạnh tranh của vùng Thủ đô trong tương lai.
Nguyễn Tùng