Bốn diễn biến đáng chú ý sau cuộc bầu cử rung chuyển chính trường Anh

2 giờ trướcBài gốc

Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) cùng phu nhân tới điểm bỏ phiếu bầu cử Hội đồng địa phương tại London, ngày 7/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Theo tờ New York Times, kết quả các cuộc bầu cử địa phương và khu vực tại Anh đã cho thấy sự trỗi dậy mạnh mẽ của đảng dân túy cánh hữu Reform UK, đồng thời phản ánh thất bại nặng nề của Công đảng cầm quyền.

Thủ tướng Keir Starmer hôm 8/5 phải đối mặt với phép thử chính trị lớn nhất kể từ khi lên nắm quyền năm 2024. Hàng triệu cử tri Anh đã tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử nghị viện tại Scotland và xứ Wales, cùng các hội đồng địa phương tại Anh. Kết quả là một đòn giáng mạnh vào Công đảng của ông.

Ông Starmer đã thừa nhận trách nhiệm về thất bại của đảng mình, nói rằng ông sẽ “không tô hồng” phán quyết gay gắt của cử tri sau 22 tháng cầm quyền, song khẳng định sẽ không từ chức.

Phe chiến thắng lớn nhất là đảng dân túy cánh hữu Reform UK, khi giành thêm hơn 1.400 ghế tại các hội đồng địa phương trên khắp nước Anh. Đảng này giành phiếu từ cả đảng Bảo thủ lẫn Công đảng và củng cố vị thế là lực lượng thống trị mới của phe cánh hữu tại Anh. Trong khi đó, đảng Xanh cũng ghi nhận nhiều bước tiến nhờ thu hút cử tri bất mãn với Công đảng.

Kết quả bầu cử cho thấy thế độc quyền quyền lực lâu nay của Công đảng và đảng Bảo thủ đang bị phá vỡ, mở ra một cục diện chính trị mới với ít nhất bảy chính đảng cạnh tranh ảnh hưởng trên toàn nước Anh.

Nigel Farage và Reform UK đang trên đà thắng lớn

Là đồng minh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, lãnh đạo đảng Reform UK (Cải cách Vương quốc Anh) Nigel Farage xuất hiện đầy phấn khích sáng 9/5, tuyên bố ông đã tạo ra “một sự chuyển dịch mang tính lịch sử thực sự trong chính trị Anh”.

Dù có phần cường điệu, đây rõ ràng là kết quả bầu cử rất thành công đối với Reform UK. Đảng này mở rộng ảnh hưởng trên khắp cả nước, giành thắng lợi ở nhiều khu vực miền Bắc nước Anh vốn từng là “thành trì” của Công đảng, lần đầu tiên chiếm được một quận tại London từ tay đảng Bảo thủ và về nhì trong cuộc bầu cử Nghị viện xứ Wales.

Tuy nhiên, vẫn có những nghi ngờ liệu Reform UK đã đạt tới đỉnh cao hay chưa. Một số phân tích cho thấy tỷ lệ phiếu toàn quốc của đảng này ở Anh vào khoảng 27%, tương đương các cuộc thăm dò gần đây và vượt xa các đối thủ, nhưng vẫn thấp hơn mức 32% mà đảng đạt được trong bầu cử địa phương năm 2025.

Nước Anh bước vào thời kỳ đa đảng

Trong khoảng một thế kỷ, chính trường Anh gần như bị chi phối bởi Công đảng và đảng Bảo thủ. Ngay cả trong tổng tuyển cử năm 2019, hai đảng này cộng lại vẫn giành khoảng ba phần tư số phiếu bầu. Nhưng hiện nay tình hình đã thay đổi.

Ngoài Reform UK và đảng Xanh, đảng Dân chủ Tự do cũng ghi nhận nhiều bước tiến. Tại Scotland, đảng Dân tộc Scotland theo khuynh hướng trung tả nổi lên như lực lượng chiến thắng, còn tại xứ Wales, đảng Plaid Cymru giành nhiều ghế nhất dù chưa đạt đa số.

Các cuộc bầu cử tại Scotland và Wales được tổ chức theo hệ thống đại diện tỷ lệ khác với nước Anh. Tuy nhiên, tại Anh, hệ thống “đa số tương đối” hiện tại dường như không còn phù hợp trong bối cảnh có từ năm đảng trở lên cạnh tranh gay gắt. Theo hệ thống này, ứng viên có nhiều phiếu nhất tại mỗi khu vực sẽ giành ghế, còn những người còn lại không có gì. Điều đó đồng nghĩa một ứng viên có thể chiến thắng dù phần lớn cử tri bỏ phiếu chống lại họ.

Thủ tướng Keir Starmer gặp khó nhưng vẫn có thể trụ lại

Nhận thức được nguy cơ chính trị mà mình đối mặt, ông Starmer đã nhanh chóng xuất hiện sáng 9/5 để khẳng định sẽ không từ chức, tuyên bố rằng “những ngày khó khăn như thế này không làm suy yếu quyết tâm của tôi”.

Khi kết quả kiểm phiếu được công bố, một số nghị sĩ Công đảng đã lên tiếng kêu gọi ông cân nhắc vị trí của mình, đồng thời nhắc đến sự bất mãn của cử tri đối với thủ tướng.

Dù vậy, hiện chưa có nhân vật lớn nào trong đảng công khai thúc ép ông Starmer rời vị trí, phần lớn do những khó khăn cả về chính trị lẫn thực tế nếu thay thế ông. Trong số các ứng viên tiềm năng, Thị trưởng Manchester, Andy Burnham đang có lợi thế khi được công chúng ủng hộ, nhưng ông chưa có ghế trong Quốc hội. Hai đối thủ khác là Angela Rayner và Bộ trưởng Y tế Wes Streeting cũng chưa có động thái chống lại ông Starmer, người được cho là vẫn sẽ giữ ghế trong ngắn hạn.

Công đảng hiện cũng đối mặt tranh luận nội bộ về định hướng tương lai: liệu nên nghiêng sang cánh tả để kéo lại các cử tri cấp tiến đang chuyển sang đảng Xanh, hay tiếp tục lập trường cứng rắn về nhập cư nhằm thu hút cử tri bảo thủ tại các khu vực lao động từng ủng hộ Brexit.

Dù theo hướng nào, nhiều ý kiến đồng thuận rằng mức độ không được lòng dân hiện nay khiến ông Starmer khó có thể dẫn dắt Công đảng bước vào cuộc tổng tuyển cử tiếp theo, dự kiến diễn ra chậm nhất vào năm 2029.

Đảng Xanh mở rộng ảnh hưởng

Dưới sự lãnh đạo mới của Zack Polanski, đảng Xanh đã chuyển mình từ một đảng tập trung vào môi trường thành một lực lượng cánh tả nổi bật trên chính trường Anh.

Các chính sách mà ông Polanski đề xuất gồm đánh thuế tài sản với giới siêu giàu, kiểm soát giá thuê nhà và quốc hữu hóa các công ty cấp nước. Thông điệp hướng đến giới trẻ muốn thay đổi nhanh chóng khiến ông được so sánh với Thị trưởng New York, Zohran Mamdani.

Bằng cách công kích Công đảng từ cánh tả, đảng Xanh đã giành nhiều thắng lợi đáng chú ý, trong đó có chiến thắng tại Hackney ở Bắc London - chấm dứt 24 năm cầm quyền của Công đảng - và Lewisham ở Đông Nam London.

Trên toàn nước Anh, đảng Xanh giành thêm hơn 250 ghế hội đồng địa phương và có thêm hai ghế trong Nghị viện xứ Wales. Điều này cho thấy sức hút ngày càng lớn của đảng đối với cử tri cánh tả tại các khu vực đô thị - một xu hướng gây thêm áp lực cho Công đảng khi bị Reform UK cạnh tranh ở cánh hữu và đảng Xanh ép ở cánh tả.

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc (Theo New York Times)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/bon-dien-bien-dang-chu-y-sau-cuoc-bau-cu-rung-chuyen-chinh-truong-anh-20260509210611426.htm