Bỏng nắng phải làm gì để tránh tổn thương da nghiêm trọng?

2 giờ trướcBài gốc

Nhiều trường hợp chủ quan cho rằng bỏng nắng chỉ gây đỏ da tạm thời, tuy nhiên nếu không xử trí đúng cách, tình trạng này có thể dẫn đến tổn thương da nghiêm trọng, tăng nguy cơ lão hóa sớm và ung thư da. Điều đầu tiên cần làm khi phát hiện da bị bỏng nắng là nhanh chóng tránh khỏi ánh nắng mặt trời và làm dịu vùng da tổn thương càng sớm càng tốt.

Nội dung

Những yếu tố làm tăng nguy cơ bỏng nắng

Các mức độ bỏng nắng

Bỏng nắng độ 1

Bỏng nắng độ 2

Bỏng nắng độ 3

Bỏng nắng độ 4

Bỏng nắng phải xử trí thế nào?

Cách phòng tránh bỏng nắng hiệu quả

Những yếu tố làm tăng nguy cơ bỏng nắng

Một số yếu tố có thể khiến nguy cơ bỏng nắng tăng cao hơn bình thường. Trong đó, thời điểm từ 10 giờ sáng đến 2 giờ chiều là khoảng thời gian tia UV hoạt động mạnh nhất, chiếm tới khoảng 65% lượng bức xạ cực tím chiếu xuống mặt đất.

Ngoài ra, những người có làn da nhạy cảm, da sáng màu hoặc đang sử dụng một số loại thuốc như kháng sinh, thuốc tránh thai, thuốc an thần hay mỹ phẩm có tính bắt nắng cũng dễ bị bỏng nắng hơn.

Môi trường sống cũng ảnh hưởng đáng kể đến cường độ tia UV. Ở khu vực gần xích đạo hoặc vùng núi cao, cường độ tia cực tím mạnh hơn. Bên cạnh đó, ánh nắng phản xạ từ mặt nước, cát trắng, kính hoặc bê tông cũng có thể làm tăng nguy cơ tổn thương da.

Các mức độ bỏng nắng

Bỏng nắng là tình trạng tổn thương da do tác động của tia cực tím (UV) từ ánh sáng mặt trời, đặc biệt là tia UVB. Khi da tiếp xúc quá lâu với tia UV, các tế bào da bị tổn thương và kích hoạt phản ứng viêm. Cơ thể sẽ sản sinh ra các chất trung gian hóa học như prostaglandin và cytokine khiến da xuất hiện tình trạng đỏ, nóng rát, đau và sưng nề.

Trong một số trường hợp nặng, người bệnh có thể xuất hiện thêm các triệu chứng toàn thân như sốt, mệt mỏi, buồn nôn hoặc mất nước. Không chỉ ánh nắng mặt trời, bỏng nắng cũng có thể xảy ra khi tiếp xúc với nguồn tia cực tím nhân tạo như phòng tắm nắng hoặc đèn UV công suất cao.

Các biểu hiện bỏng nắng thường xuất hiện sau khoảng 2 - 6 giờ tiếp xúc với ánh nắng

Bỏng nắng độ 1

Đây là mức độ nhẹ nhất với biểu hiện da đỏ nhẹ, nóng rát nhưng không xuất hiện phồng rộp. Da có thể bong nhẹ sau vài ngày và thường tự hồi phục trong khoảng 2 - 3 ngày.

Bỏng nắng độ 2

Da đỏ đậm hơn, cảm giác đau rát rõ rệt, bắt đầu xuất hiện mụn nước hoặc phồng rộp nhỏ. Sau khoảng 3 - 5 ngày, da có thể bong tróc nhiều hơn.

Bỏng nắng độ 3

Tổn thương đã lan sâu vào da với các bọng nước lớn, da chuyển màu đỏ tím hoặc nâu sẫm. Người bệnh đau nhiều, có thể kèm sốt cao, mệt mỏi hoặc buồn nôn. Thời gian hồi phục kéo dài từ 1 - 2 tuần và có nguy cơ để lại sẹo.

Bỏng nắng độ 4

Đây là tình trạng rất nặng, tổn thương ăn sâu xuống mô dưới da, thậm chí ảnh hưởng đến cơ và xương. Da có thể chuyển màu trắng, đen hoặc nâu sẫm, mất cảm giác do dây thần kinh bị phá hủy. Người bệnh có nguy cơ sốc, nhiễm trùng nặng và cần cấp cứu y tế khẩn cấp.

Bỏng nắng phải xử trí thế nào?

Ngay khi phát hiện da bị bỏng nắng, cần di chuyển vào nơi râm mát hoặc có điều hòa để tránh tổn thương tiếp tục nặng hơn.

Có thể tắm nước mát hoặc dùng khăn lạnh chườm lên vùng da tổn thương để giảm cảm giác nóng rát và đau. Tuy nhiên, không nên dùng nước quá lạnh hoặc chườm đá trực tiếp lên da vì có thể gây tổn thương thêm. Sau khi tắm, nên thoa kem dưỡng ẩm dịu nhẹ hoặc gel lô hội để giúp làm dịu da và hạn chế bong tróc. Không nên sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc chứa nhiều hương liệu vì dễ gây kích ứng.

Bỏng nắng khiến cơ thể mất nước nhiều hơn thông qua da. Vì vậy, cần bổ sung đủ nước để hỗ trợ quá trình phục hồi và phòng ngừa mất nước. Trong trường hợp da đau nhiều hoặc viêm rõ rệt, có thể sử dụng thuốc giảm đau như paracetamol hoặc ibuprofen theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu xuất hiện phồng rộp hoặc bọng nước, tuyệt đối không tự ý chích hoặc bóc da vì nguy cơ nhiễm trùng rất cao.

Trong thời gian da đang lành, cần hạn chế tiếp xúc ánh nắng trực tiếp, mặc quần áo chống nắng và sử dụng kem chống nắng phù hợp khi ra ngoài.

Cách phòng tránh bỏng nắng hiệu quả

Bỏng nắng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu bảo vệ da đúng cách.

Một số biện pháp quan trọng gồm:

Thoa kem chống nắng có SPF từ 30 trở lên trước khi ra ngoài khoảng 20 - 30 phút
Thoa lại kem chống nắng mỗi 2 giờ hoặc sau khi bơi, đổ nhiều mồ hôi
Mặc quần áo dài tay, sáng màu
Đội mũ rộng vành và đeo kính râm
Hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 10 giờ đến 16 giờ
Uống đủ nước để tránh mất nước khi hoạt động ngoài trời

Ngoài ra, một số thực phẩm bổ sung chứa chất chống oxy hóa hoặc Polypodium leucotomas có thể hỗ trợ tăng cường khả năng bảo vệ da trước tác hại của tia UV.

Tóm lại: Mặc dù bỏng nắng có thể tự hồi phục sau vài ngày, nhưng tổn thương tích lũy do tia UV gây ra có thể kéo dài nhiều năm và làm tăng nguy cơ ung thư da. Vì vậy, bảo vệ da trước ánh nắng mặt trời không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn là biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

BS. Nguyễn Văn Thành

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/bong-nang-phai-lam-gi-de-tranh-ton-thuong-da-nghiem-trong-169260527104703826.htm