Bữa ăn 14.400 năm tuổi của chó sói cổ đại hé lộ bí ẩn về sự tuyệt chủng tê giác lông len

3 giờ trướcBài gốc

Loài tê giác lông len đã tuyệt chủng khoảng 14.000 năm trước. Ảnh minh họa

Theo Guardian, một khối thịt còn nguyên lông, được bảo quản suốt 14.400 năm trong dạ dày của một con chó sói con cổ đại ở Siberia, đã mở ra những phát hiện khoa học đặc biệt quan trọng, giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về những thế kỷ cuối cùng của loài tê giác lông len – một trong những biểu tượng của kỷ Băng hà.

Hài cốt của con sói con được phát hiện vào năm 2011 gần làng Tumat, phía đông bắc Siberia.

Con vật được xác định là một con sói cái khoảng hai tháng tuổi, chết khi một vụ lở đất làm sập hang, chôn vùi nó cùng các cá thể khác trong đàn. Điều kiện băng vĩnh cửu đã bảo quản gần như hoàn hảo thi thể con sói trong hàng thiên niên kỷ.

Khi tiến hành kiểm tra, các nhà khoa học phát hiện phần thức ăn trong dạ dày con sói vẫn còn nguyên vẹn. Đáng chú ý, một phần bữa ăn cuối cùng của nó là thịt của tê giác lông len – loài động vật ăn cỏ khổng lồ đã tuyệt chủng cách đây khoảng 14.000 năm.

Con sói con được bảo tồn được tìm thấy ở Tumat, Siberia. Ảnh: Mietje Germonpré

Mảnh mô tê giác lông len được tìm thấy bên trong dạ dày của con sói. Ảnh: Love Dalén

Theo Tiến sĩ Camilo Chacón-Duque, khi đó là nhà nghiên cứu tại Trung tâm Cổ di truyền học, đây là một cơ hội hiếm có để tiếp cận vật liệu di truyền của loài tê giác lông len ở giai đoạn cận kề tuyệt chủng.

Nếu giải mã được bộ gen từ mẩu thịt đã bị tiêu hóa một phần, các nhà khoa học có thể xác định tình trạng di truyền của loài này ngay trước khi biến mất.

Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Genome Biology and Evolution, nhóm tác giả cho biết họ đã thành công trong việc giải mã bộ gen của tê giác lông len từ mẫu thịt tìm thấy trong dạ dày con sói.

Đây là lần đầu tiên bộ gen của một loài động vật thời kỳ Băng hà được phục dựng từ thức ăn trong dạ dày của một loài khác.

Theo Tiến sĩ Chacón-Duque, cá thể tê giác này cũng là mẫu vật trẻ nhất mà giới khoa học từng thu được bộ gen.

Trước nghiên cứu, các nhà khoa học kỳ vọng sẽ tìm thấy dấu hiệu của “sự xói mòn bộ gen”, hiện tượng thường xảy ra ở những quần thể đang suy tàn, với mức đa dạng di truyền thấp, giao phối cận huyết và tích lũy các đột biến có hại.

Tuy nhiên, kết quả lại cho thấy điều ngược lại. Khi so sánh bộ gen này với các mẫu tê giác lông len có niên đại 18.000 và 49.000 năm trước, nhóm nghiên cứu nhận thấy quần thể tê giác lông len vẫn duy trì được sự ổn định và quy mô tương đối lớn cho đến rất gần thời điểm tuyệt chủng.

“Bất cứ yếu tố nào khiến loài này biến mất đều diễn ra khá nhanh,” Tiến sĩ Chacón-Duque nhận định, cho rằng quá trình tuyệt chủng có thể chỉ kéo dài trong khoảng 300–400 năm.

Di hài của một con tê giác lông len được bảo quản trong lớp băng vĩnh cửu được tìm thấy ở một nơi khác. Ảnh: Bảo tàng voi ma mút thuộc Northeast Federal University

Giáo sư Love Dalén, chuyên gia về di truyền học tiến hóa, cho biết tê giác lông len dường như đã tồn tại song song với con người trong khoảng 15.000 năm.

Điều này cho thấy săn bắn của con người có thể không phải là nguyên nhân chính, mà sự ấm lên đột ngột của khí hậu trong giai đoạn trái đất ấm lên, từ khoảng 14.700 đến 12.900 năm trước, mới là yếu tố quyết định làm thay đổi môi trường sống và đẩy loài này đến bờ tuyệt chủng.

Việc con sói con ăn thịt tê giác lông len như thế nào vẫn chưa được xác định rõ. Các nhà khoa học cho rằng nó có thể đã ăn xác con mồi do cả đàn hạ gục, hoặc nhận thức ăn từ một cá thể trưởng thành trong đàn.

Đến năm 2015, hài cốt của một con sói con thứ hai, được cho là em gái của cá thể đầu tiên – cũng được tìm thấy tại cùng địa điểm. Phân tích cho thấy cả hai đã bắt đầu ăn thức ăn rắn nhưng vẫn còn đang bú sữa mẹ, cung cấp thêm những dữ liệu quý giá về đời sống của loài sói trong kỷ Băng hà.

NGHIÊM THANH

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/doi-song/bua-an-14400-nam-tuoi-cua-cho-soi-co-dai-he-lo-bi-an-ve-su-tuyet-chung-te-giac-long-len-197457.html