Học sinh Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn trong giờ tự học.
Đang theo học K23 lớp A1, Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn, em Cao Đặng Tùng Anh quê ở xã Cẩm Thủy đã đặt ra mục tiêu đỗ nguyện vọng 1 vào Trường Sĩ quan thông tin. Do đó, cùng với việc học trên lớp cùng thầy cô giáo, Tùng Anh còn quyết tâm tự học, tự ôn tập thông qua các khóa học online hai môn Toán học và Hóa học, còn Vật lý là môn thế mạnh nên em tự ôn tập thông qua các tài liệu thầy cô cho và tham khảo thêm bài tập trên mạng.
Tùng Anh chia sẻ: “Năm nay là năm đầu tiên Bộ Quốc phòng tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực riêng nên em và một số bạn cùng mục tiêu trong nhóm học tập đã cùng thảo luận và đặt ra mục tiêu tham gia kỳ thi. Để có đủ kiến thức, tự tin tham gia các kỳ thi, cùng với việc học tập với các thầy cô trong trường, tham gia các khóa học online, tham khảo các bộ đề thi trên mạng, em cũng thường xuyên trao đổi với các thầy cô về những khóa học em dự định tham gia để xin ý kiến, tránh việc bị lừa đảo trực tuyến hoặc tham gia các khóa học không đảm bảo chất lượng”.
Theo cô giáo Trịnh Thị Hoa, Phó hiệu trưởng Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn, các em học sinh vào trường đều đã tốt nghiệp THPT và tiếp tục được bồi dưỡng kiến thức thêm 1 năm trước khi chính thức vào đại học. Do đó, một trong những phương pháp dạy học đang được nhà trường thực hiện là rèn cho học sinh kỹ năng tự học. Ngoài việc xây dựng các nội dung tự học để học sinh có định hướng ở từng bộ môn, mỗi giáo viên cũng sẽ có những phương pháp riêng để rèn học sinh tự học, tự nghiên cứu theo yêu cầu nhiệm vụ của từng môn học. Các thầy cô cũng xây dựng các đề tài nghiên cứu khoa học nhỏ để học sinh cùng tham gia nghiên cứu khoa học, coi đó là bước đệm để các em chuẩn bị các kỹ năng học tập ở các bậc học cao hơn.
“Học tập trong môi trường số không chỉ đơn giản là việc học qua video, đọc một bài giảng hay tìm kiếm thông tin, tài liệu trên internet. Bản chất của việc tự học trên môi trường số nằm ở khả năng tự định hướng, tự lựa chọn nội dung mà mình muốn học. Trong một thế giới mà kiến thức được cập nhật liên tục, người học phải chủ động tìm kiếm, khám phá tri thức một cách có mục tiêu. Đây chính là lý do nhà trường luôn hướng dẫn học sinh kỹ năng tự học, biến kỹ năng trở thành năng lực cốt lõi của người học hiện đại”, cô Trịnh Thị Hoa nói.
Học online cũng là lựa chọn của nhiều phụ huynh hiện đại bởi lợi thế linh hoạt về thời gian, địa điểm.
Có hai con đang học THPT, ngoài việc yêu cầu các con thường xuyên trao đổi, giao tiếp bằng tiếng Anh tại nhà, chị Lê Thị Hương ở phường Hạc Thành còn mua cho con các khóa học tiếng Anh online để tự học.
Chị Hương chia sẻ: “Rời ghế nhà trường đã nhiều năm, công việc chuyên môn lại không sử dụng tiếng Anh nên vốn tiếng Anh của tôi đã mai một nhiều, không thể dạy các con học, trong khi việc đưa đón các con đi học trung tâm vừa tốn kém, vừa mất thời gian. Do đó, tôi đã nghiên cứu và quyết định mua khóa học tiếng Anh online cho các con. Thời gian học linh hoạt, lại có thể rèn cho các con kỹ năng số, khả năng tự học, rèn luyện tính chủ động, tư duy... giúp các con thích nghi với môi trường giáo dục hiện đại”.
Không chỉ các em học sinh, ngày nay chỉ với một chiếc điện thoại, máy vi tính, tivi thông minh... có kết nối internet, tất cả mọi người đều có thể tự học những nội dung mà mình quan tâm chỉ bằng một cú click chuột hay một nốt chạm. Tuy nhiên, khác với việc tự học truyền thống, tự học trong môi trường số đòi hỏi người học phải tương tác với nguồn tri thức khổng lồ và vô cùng đa dạng, do đó người có kỹ năng tự học số tốt sẽ không bị cuốn vào những video hấp dẫn nhưng không liên quan, không bị phân tâm bởi những quảng cáo chen ngang và cũng không học lan man theo các nội dung được đề xuất trên không gian mạng, mà phải giữ được sự tỉnh táo, biết đặt mục tiêu rõ ràng và biết tìm nguồn tài liệu chất lượng, phù hợp với năng lực và nhu cầu của chính mình.
Một trong những kỹ năng cần thiết của người học số là khả năng lọc và xử lý thông tin. Khi cùng một câu hỏi có thể xuất hiện rất nhiều câu trả lời khác nhau, người học buộc phải biết đặt câu hỏi để kiểm chứng tính chính xác của thông tin được tiếp nhận, do đó tư duy phân tích cũng là một trong những kỹ năng tự học số trong “biển” thông tin.
Ngoài ra, để việc tự học online đạt hiệu quả, người học không chỉ tiếp nhận mà cần phải ghi chú, tóm tắt, kết nối các ý theo sơ đồ tư duy của riêng mình, biến nội dung tiếp nhận được thành kiến thức được khắc sâu bằng cách thường xuyên luyện tập và áp dụng vào thực tế, qua đó làm chủ tri thức trong hành trình học tập của riêng mình.
Bài và ảnh: Linh Hương