Bước đi mới của cải cách

một giờ trướcBài gốc

Diễn biến này đáng chú ý không chỉ ở tốc độ triển khai mà còn ở định hướng cải cách. Nếu đợt cắt giảm ngày 29/4 chủ yếu tập trung loại bỏ những thủ tục không còn phù hợp, thì chỉ đạo ngày 2/5 cho thấy quyết tâm đi sâu vào những phần việc khó hơn, nơi cải cách phải tháo gỡ các điểm nghẽn thực sự của nền kinh tế.

Trước đó, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết bãi bỏ 184 thủ tục hành chính, phân cấp 134 thủ tục, đơn giản hóa 349 thủ tục và loại bỏ 890 điều kiện kinh doanh, nhằm giảm hơn 50% thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Đây là bước đi quyết liệt, thể hiện rõ ý chí chính trị trong cải thiện môi trường kinh doanh. Bởi lẽ, cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh vốn là việc khó do chạm đến lợi ích, đến quyền lực và cả tập quán làm việc đã hình thành nhiều năm.

Bên cạnh đó, việc đưa tỷ lệ thủ tục do Trung ương trực tiếp giải quyết xuống chỉ còn 27% là bước tiến đáng kể về phân cấp. Khi quyền quyết định được trao nhiều hơn cho địa phương, quy trình xử lý có thể nhanh hơn, sát thực tế hơn. Đây là điều cộng đồng doanh nghiệp vô cùng mong đợi.

Tuy vậy, nhìn ở chiều sâu, tác động của đợt cắt giảm ngày 29/4 chủ yếu nằm ở việc loại bỏ các “chi phí tuân thủ dư thừa”, tức những quy định đã lạc hậu hoặc không còn phù hợp. Đây là bước đi cần thiết để "làm sạch" môi trường thể chế, nhưng để tạo ra thay đổi mang tính bước ngoặt cần những bước đi quyết liệt hơn.

Báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2024 cho thấy, phòng cháy, môi trường, đầu tư, xây dựng... là những lĩnh vực mà doanh nghiệp phản ánh nhiều vướng mắc về thủ tục hành chính. Đây cũng là những “điểm nghẽn” lớn của nền kinh tế, với đặc trưng quy trình liên ngành, nhiều tầng nấc. Vướng mắc không chỉ ở số lượng thủ tục, mà ở sự chồng chéo thẩm quyền, thiếu đồng bộ tiêu chuẩn và quy trình xử lý kéo dài, khó dự báo, khiến chi phí thời gian và rủi ro chính sách gia tăng, tác động trực tiếp đến tiến độ dự án và quyết định đầu tư.

Trong bối cảnh đó, chỉ đạo ngày 2/5 của Thủ tướng Lê Minh Hưng được nhìn nhận như một bước chuyển từ “cắt giảm cơ học” sang “cải cách cấu trúc”. Khi cải cách tập trung vào đúng các “nút thắt cổ chai” sẽ rút ngắn đáng kể vòng đời dự án, nâng cao khả năng hấp thụ vốn và qua đó thúc đẩy tăng trưởng.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu các bộ không chỉ đề xuất cắt giảm, mà phải báo cáo đầy đủ hiện trạng quy định, quy trình, hồ sơ, thời gian giải quyết; đồng thời đánh giá kết quả thực hiện thời gian qua. Khi buộc phải làm rõ từng yếu tố như vậy, các bộ thực chất đang “giải phẫu” toàn bộ quy trình pháp lý, thay vì chỉ cắt bỏ từng thủ tục riêng lẻ.

Việc đưa Bộ Tư pháp vào vai trò tổng hợp, đánh giá độc lập cũng là điểm tiến bộ. Cơ chế này giúp tăng tính khách quan, đồng thời tạo ra “bộ lọc pháp lý” để hạn chế nguy cơ cắt giảm hình thức hoặc tạo ra khoảng trống quản lý.

Tất nhiên, cải cách không đơn thuần là cắt giảm. Phân cấp nếu không đi kèm với nâng cao năng lực thực thi có thể dẫn đến ách tắc ở cấp địa phương. Đơn giản hóa nếu thiếu tiêu chuẩn rõ ràng có thể phát sinh rủi ro mới. Vì vậy, thách thức của giai đoạn tới không chỉ là “bỏ bớt cái cũ”, ngăn ngừa các rào cản "tái sinh" mà là thiết kế lại thủ tục và quy trình theo hướng đơn giản, minh bạch nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát hiệu quả.

Từ các nghị quyết ngày 29/4 đến chỉ đạo ngày 2/5, có thể nhận thấy mạch cải cách rõ nét: bắt đầu từ những việc có thể triển khai ngay, rồi từng bước tiến vào những lĩnh vực khó hơn nhưng có tác động lan tỏa lớn hơn. Cải cách thực chất như vậy sẽ góp phần củng cố niềm tin của doanh nghiệp và người dân vào một môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch. Niềm tin đó, khi được chuyển hóa thành quyết định đầu tư và mở rộng sản xuất, sẽ tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn tới.

Hà Lan

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/buoc-di-moi-cua-cai-cach-10415733.html