Cắt giảm thủ tục hành chính: Tiết kiệm hơn 23.000 tỉ đồng

2 giờ trướcBài gốc

Cắt giảm thủ tục hành chính là nhiệm vụ trọng tâm được Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh tại phiên họp ngày 3/4/2026. Tại đây, người đứng đầu Chính phủ đã đưa ra những chỉ đạo mang tính "lệnh bài", yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải khẩn trương thực hiện phương án không giữ quá 30 thủ tục hành chính ở cấp bộ, toàn bộ phần còn lại phải được phân cấp triệt để cho địa phương thực hiện.

Mục tiêu chiến lược được xác lập rõ ràng: cắt giảm 50% thời gian thực hiện, 50% chi phí tuân thủ so với năm 2024, đồng thời xóa bỏ tối thiểu 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện và bãi bỏ 100% các điều kiện kinh doanh không thực sự cần thiết. Các đơn vị được yêu cầu phải hoàn thành cơ bản khối lượng công việc khổng lồ này ngay trong tháng 4/2026.

Thành quả đột phá từ chiến dịch 15 ngày đêm

Thông tin tại cuộc Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 chiều 4/5/2026, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, tính đến ngày 26/4/2026, các bộ ngành đã đề xuất được những phương án cơ bản đạt mục tiêu chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Đây được xem là kết quả của một "chiến dịch 15 ngày đêm thần tốc" để tham mưu, xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật nhằm thực thi cải cách sâu rộng theo đúng yêu cầu của Nghị quyết 18 của Trung ương.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh trả lời báo chí. - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Để đảm bảo các phương án cải cách có hiệu lực ngay lập tức, Chính phủ đã áp dụng những cơ chế xây dựng pháp luật đặc thù. Đối với các quy định cần điều chỉnh tại các Nghị định, Chính phủ vận dụng quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để ban hành các nghị quyết theo thủ tục rút gọn. Đối với những nội dung cần sửa đổi luật, cơ chế đặc biệt từ Nghị quyết 206 của Quốc hội đã được áp dụng để tháo gỡ các vướng mắc pháp lý một cách linh hoạt và nhanh chóng.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, tính đến ngày 29/4/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành 8 Nghị quyết về cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục. Cấp Trung ương hiện nay chỉ còn thực hiện 1.570 thủ tục hành chính, chiếm tỷ lệ 32,1%, vượt chỉ tiêu mà Nghị quyết 18 đề ra. Trong danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, các bộ ngành đã đề xuất cắt giảm 60 trên tổng số 198 ngành nghề, đạt tỷ lệ 30,3%.

Thông qua 8 Nghị quyết đã ban hành, chúng ta đã bãi bỏ được 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết, xóa bỏ 680 thủ tục và đơn giản hóa 521 thủ tục hành chính khác. Đặc biệt, tổng thời gian giải quyết thủ tục hành chính được cắt giảm thêm 18.097 ngày, nâng tổng quỹ thời gian tiết kiệm được lên mức 51.419 ngày (đạt tỷ lệ 52,9%).

Những nỗ lực này không chỉ giúp tinh gọn bộ máy mà còn mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho xã hội với con số ước tính tiết kiệm hơn 23.000 tỉ đồng mỗi năm. Dự kiến khi các Nghị quyết mới theo cơ chế Nghị quyết 206 được thông qua vào ngày 5/5, gần 50 đạo luật sẽ được điều chỉnh để tiếp tục bãi bỏ thêm 158 thủ tục rườm rà khác.

Giải pháp căn cơ để cắt giảm thủ tục hành chính đạt thực chất

Trước băn khoăn của dư luận về việc các thủ tục hành chính mới có thể nảy sinh sau khi đã cắt giảm, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh khẳng định tư duy quản lý hiện nay đã chuyển đổi triệt để từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Căn cứ theo tinh thần Nghị quyết 18, khi thực hiện thẩm định các văn bản pháp luật, Bộ Tư pháp luôn yêu cầu các bộ ngành phải đồng thời đưa ra các giải pháp thay thế khả thi. Điều này bảo đảm việc bãi bỏ các thủ tục mang tính thực chất, không chỉ nằm trên các con số báo cáo.

Theo cơ chế mới, các bộ ngành sẽ chịu trách nhiệm ban hành cụ thể các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về đầu tư kinh doanh dịch vụ. Khi người dân và doanh nghiệp tự đối chiếu thấy mình hội đủ các tiêu chuẩn này, họ có quyền tự quyết định việc đầu tư và triển khai hoạt động, sau đó chỉ cần thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước mà không phải qua các thủ tục cấp phép "xin - cho" rườm rà.

Sau đó, cơ quan nhà nước sẽ thực hiện chức năng quản lý thông qua công tác "hậu kiểm". Ví dụ điển hình là tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường, doanh nghiệp chỉ cần tự điền đầy đủ thông tin lên hệ thống điện tử là có thể triển khai ngay các hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ.

Đi kèm với sự thông thoáng là các chế tài cực kỳ nghiêm khắc để bảo đảm tính thượng tôn pháp luật. Nếu phát hiện cá nhân, tổ chức khai báo không trung thực hoặc không đủ điều kiện khi thực hiện hậu kiểm, cơ quan chức năng sẽ thu hồi chứng chỉ hành nghề, cấm kinh doanh vĩnh viễn đối với ngành nghề đó và xử phạt vi phạm hành chính rất nặng.

Bên cạnh đó, việc chuyển đổi số và xây dựng hệ thống thông tin kiểm soát thủ tục hành chính sẽ giúp giám sát chặt chẽ quá trình thực thi, ngăn chặn tình trạng lạm quyền hoặc phát sinh các điều kiện kinh doanh gây khó dễ cho xã hội.

Rà soát các điểm nghẽn theo kiến nghị của Ban IV

Song song với các kế hoạch chủ động của bộ máy nhà nước, Thủ tướng Chính phủ cũng đặc biệt quan tâm đến các kiến nghị thực tế từ cộng đồng doanh nghiệp thông qua Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV).

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong cho biết, vào ngày 2/5/2026, Thủ tướng đã chỉ đạo 4 Bộ trưởng tiếp tục rà soát kỹ 4 nội dung trọng tâm để bảo đảm tính thực chất của công tác cải cách, tránh việc "mọc ra" các thủ tục khác.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP Đặng Xuân Phong. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Các lĩnh vực được yêu cầu rà soát bổ sung bao gồm: Đánh giá tác động môi trường thuộc thẩm quyền của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Cấp phép xây dựng thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng; Thành lập và hoạt động khu công nghiệp, cụm công nghiệp thuộc thẩm quyền của Bộ Công Thương và lĩnh vực Phòng cháy chữa cháy của Bộ Công an. Đây là những lĩnh vực được cộng đồng doanh nghiệp phản ánh là còn nhiều vướng mắc, tiêu tốn nhiều thời gian và chi phí nhất hiện nay.

Theo chỉ đạo, 4 Bộ liên quan phải hoàn thành phương án rà soát trước ngày 10/5 để Bộ Tư pháp tổng hợp báo cáo. Đến ngày 12/5/2026, Bộ Tư pháp sẽ chính thức trình kết quả lên Thủ tướng Chính phủ. Việc tiếp thu các phản hồi từ thực tiễn thông qua Ban IV cho thấy sự cầu thị của Chính phủ trong việc tháo gỡ khó khăn cho khu vực kinh tế tư nhân. Những giải pháp này được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường đầu tư minh bạch, giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng hành chính để tập trung nguồn lực vào sản xuất kinh doanh.

Cuộc cải cách sâu rộng lần này không chỉ giúp tiết kiệm hàng chục nghìn tỉ đồng mỗi năm mà còn khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một bộ máy hành chính hiện đại, phục vụ và lấy người dân làm trung tâm.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành và việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong quản lý sẽ là chìa khóa để duy trì bền vững kết quả cải cách, đảm bảo môi trường kinh doanh thuận lợi và minh bạch nhất cho mọi thành phần kinh tế.

Nam Phong

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/cat-giam-thu-tuc-hanh-chinh-tiet-kiem-hon-23-000-ti-dong-251141.html