Bước tiến quan trọng thể hiện tư duy lập pháp hiện đại, cho phép Thủ đô thử nghiệm các mô hình công nghệ, giải pháp mới

3 giờ trướcBài gốc

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Tạo hành lang pháp lý để Thủ đô giữ vững vai trò trung tâm chính trị quốc gia

Đa số các ĐBQH tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Thủ đô; cho rằng đây là bước đi cần thiết để tiếp tục thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô; bảo đảm phù hợp với Hiến pháp và các cam kết, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

ĐBQH Tráng A Dương (Lào Cai) nhấn mạnh, việc sửa đổi nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo hành lang pháp lý để Thủ đô giữ vững vai trò trung tâm chính trị quốc gia, đồng thời trở thành trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục và khoa học công nghệ.

ĐBQH Tráng A Dương (Lào Cai) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

Tuy nhiên, vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là việc bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật khi trao cho Thủ đô những cơ chế đặc thù.

Tại Khoản 1, Điều 5 về áp dụng Luật Thủ đô quy định: Trường hợp có quy định khác nhau giữa Luật Thủ đô và luật, nghị quyết khác của Quốc hội về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của Luật Thủ đô.

ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) cho rằng, nếu đặt trong trường hợp ngược lại, Luật, Nghị quyết được ban hành sau có quy định tiến bộ ưu việt hơn so với Luật thì có thể dẫn đến việc văn bản áp dụng sẽ có cách hiểu khác nhau, gây khó khăn trong quá trình áp dụng thống nhất pháp luật.

ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

Ngoài ra, việc áp dụng điều này cần xem xét thêm sự phù hợp nguyên tắc áp dụng của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, nhất là quy định về nguyên tắc thứ bậc, thẩm quyền, thời hiệu văn bản.

Cùng quan điểm, đại biểu Tráng A Dương đề nghị, cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu bổ sung lĩnh vực dân tộc vào các lĩnh vực không thể phân quyền. Bởi lẽ, theo Hiến pháp năm 2013, Quốc hội quyết định chính sách dân tộc và chính sách tôn giáo là những lĩnh vực có tính chất đặc biệt quan trọng gắn với ổn định chính trị xã hội và khối đại đoàn kết các dân tộc.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Do đó, nếu không quy định rõ thuộc nhóm không phân quyền sẽ có thể dẫn đến cách hiểu và cách áp dụng khác nhau giữa các cấp, ảnh hưởng đến tính thống nhất hệ thống pháp luật, đồng thời tiềm ẩn rủi ro trong tổ chức thực hiện.

Tránh dàn trải trong chính sách phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo

Một điểm quan trọng trong dự thảo Luật lần này là các cơ chế thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) đánh giá rất cao quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quy định tại Điều 19, dự thảo Luật. Đồng thời cho rằng, đây là bước tiến quan trọng thể hiện tư duy lập pháp hiện đại cho phép Thủ đô có không gian linh hoạt để thử nghiệm các mô hình công nghệ và giải pháp mới trong lĩnh vực mang tính đột phá, đặc biệt là trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang phát triển ngày càng vũ bão như hiện nay.

ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Tuy nhiên, về chuyển tư duy từ “quản lý rủi ro” sang “định giá rủi ro”, theo đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, không phải mọi rủi ro đều giống nhau, có rủi ro cần loại bỏ nhưng cũng có loại rủi ro cần phải chấp nhận vì giá trị đổi mới mang lại lớn hơn chi phí thất bại.

Đối với việc chuyển từ cấp phép thử nghiệm sang thiết kế vòng đời thử nghiệm, thì một thử nghiệm đúng, đầy đủ phải có đầy đủ khởi tạo, giới hạn, phạm vi, theo dõi, đánh giá và thoát ra. Nếu thiếu các cơ chế được thiết kế một cách linh hoạt thì cơ chế thử nghiệm có kiểm soát rất dễ biến thành "vùng an toàn" để kéo dài dự án kém hiệu quả.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Bên cạnh đó, cần nhấn mạnh đồng thời hai yêu cầu: bảo vệ người tham gia thử nghiệm và bảo vệ tính liêm chính của thử nghiệm. Việc coi trọng bảo vệ người tham gia thử nghiệm là những nguyên tắc đúng đắn và rất cần thiết để khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Ngoài ra, bên cạnh việc bảo vệ người tham gia thử nghiệm, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cho rằng, cũng cần đặc biệt nhấn mạnh đến bảo đảm tính trung thực của dữ liệu và kết quả thử nghiệm. Nếu dữ liệu bị bóp méo, nếu báo cáo không phản ánh đúng thực tế, thì toàn bộ cơ chế thử nghiệm sẽ mất đi ý nghĩa. Đó chính là ranh giới rất mong manh giữa chấp nhận rủi ro để đổi mới và lợi dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để trục lợi chính sách.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Nhìn ở khía cạnh chính sách phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Điều 18), đại biểu Tráng A Dương đề nghị, cần thiết kế hệ sinh thái chính sách bảo đảm tính đồng bộ, tránh dàn trải và trùng lặp khi thực hiện chính sách; quy định rõ hơn về cơ chế kiểm soát rủi ro, trách nhiệm giải trình để tránh thất thoát lãng phí; làm rõ tiêu chí điều kiện áp dụng để bảo đảm minh bạch, tránh bị lợi dụng chính sách trong việc khuyến khích và khai thông nguồn lực xã hội.

T. Thành

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/buoc-tien-quan-trong-the-hien-tu-duy-lap-phap-hien-dai-cho-phep-thu-do-thu-nghiem-cac-mo-hinh-cong-nghe-giai-phap-moi-10413308.html