Ghi nhận tại "thủ phủ" bưởi Diễn (phường Phú Diễn, Hà Nội), bưởi chính gốc được phân loại khá rõ ràng theo trọng lượng và chất lượng.
Theo các nhà vườn, bưởi Diễn loại 1 thường có trọng lượng từ khoảng 1,2-1,5 kg/quả, dáng tròn đều, vỏ vàng óng, tép ráo, vị ngọt đậm và mùi thơm đặc trưng. Bưởi loại 2 dao động từ 0,9-1,2kg/quả, chất lượng khá, vị ngọt thanh, phù hợp với nhu cầu biếu tặng phổ thông. Bưởi loại 3 có trọng lượng nhỏ hơn, khoảng 0,7-0,9 kg/quả, chủ yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng hằng ngày.
Tương ứng với từng loại, giá bưởi Diễn chính gốc hiện dao động từ khoảng 10.000 đồng/quả đối với loại nhỏ; 20.000 - 35.000 đồng/quả với loại trung bình; với bưởi loại 1, được tuyển chọn kỹ có thể lên tới 40.000 - 60.000 đồng/quả, tùy thời điểm và lượng đặt mua.
Tại vườn bưởi Dũng Thu, hàng nghìn cây bưởi đã được thu hoạch và bán buôn gần hết, chỉ còn lại số ít đang đợi khách đến lấy.
Theo nhà vườn, bưởi năm nay đậu sớm nên đến thời điểm hiện tại đã thu hoạch hết, chỉ còn sót lại ít quả trên cây.
Bà Khương Thị Hồng, một hộ trồng bưởi lâu năm tại phường Phú Diễn cho biết, gia đình bà hiện có ba vườn trồng Bưởi, đều là những vườn trồng truyền thống với tuổi đời hàng chục năm. Trong đó, nhiều cây bưởi già có tuổi đời gần 50 năm, được xem là "tài sản" quý của gia đình. "Những cây bưởi già cho quả không nhiều như những cây tầm khoảng hai mươi năm nhưng chất lượng rất ổn định, thơm và ngọt đậm", bà Hồng chia sẻ.
Theo bà Hồng, hơn 50% sản lượng bưởi của gia đình đã được khách quen đặt mua từ trước, chủ yếu là mua theo cây. Số bưởi còn lại được bán sỉ cho các mối buôn lâu năm. "Chỉ còn lại một ít chưa có người đặt thì tôi mới mang đi bán lẻ, chủ yếu để người dân mua về ăn trước Tết", bà Hồng nói.
Bà Đinh Thị Mùi, một người bán bưởi trên đường Văn Tiến Dũng (phường Phú Diễn) cho biết, những loại bưởi bán theo bao với giá quá rẻ, thậm chí có nơi chỉ vài nghìn đồng/quả trên thị trường hiện nay không phải là bưởi Diễn chính gốc.
"Cùng là giống Diễn nhưng trồng ở nơi khác thì mùi thơm, hương vị và độ ráo tép không thể bằng bưởi trồng trên đất Diễn, được trồng chủ yếu ở các vùng khác của Hà Nội hoặc Phú Thọ (nhất là khu vực tỉnh Hòa Bình cũ). Sự khác biệt này đến từ đặc điểm thổ nhưỡng và điều kiện khí hậu từng vùng", bà Mùi phân tích.
Trái ngược với sự ổn định tại vùng trồng gốc, trên nhiều tuyến phố lớn ở Hà Nội như Nguyễn Xiển, Dương Đình Nghệ, Phạm Hùng,... loại bưởi Diễn nhập cư này đang được rao bán với mức giá "rẻ chưa từng có". Bưởi được bày trên xe ba gác, xe tải nhỏ được rao bán với giá chỉ 2.000 - 3.000 đồng/quả nặng tầm 4-6 lạng; loại nặng 0,9-1,5 kg có giá khoảng 9.000 đồng/quả.
Loại bưởi Diễn "nhập cư" thường được bán với giá 100.000 đồng/bao, quả thường nhỏ, héo do để lâu, vỏ không được nhẵn và màu không vàng đậm như bưởi Diễn chính gốc.
Lâm Thùy Dương