Cà Mau phát triển thương hiệu gạo chất lượng cao gắn truy xuất nguồn gốc

2 giờ trướcBài gốc

Định vị thương hiệu gạo trong bối cảnh hội nhập quốc tế

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành lúa gạo Việt Nam đang đối mặt với yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị và phát triển bền vững. Điều này cho thấy khoảng trống lớn trong chiến lược xây dựng thương hiệu gạo, đặt ra yêu cầu cấp thiết cho các địa phương, trong đó có Cà Mau, phải chủ động đổi mới cách tiếp cận.

Những thương hiệu gạo Cà Mau. Ảnh: Văn Kim Khanh

Đặc biệt, các mô hình sản xuất như lúa - tôm, lúa sinh thái đã và đang trở thành lợi thế riêng có của địa phương. Những năm gần đây, tỉnh đã chuyển dịch cơ cấu giống theo hướng chất lượng cao với các giống như BL9, ST24, ST25, Đài Thơm 8, OM18; đồng thời đẩy mạnh áp dụng các tiến bộ kỹ thuật như “1 phải 5 giảm”, “3 giảm 3 tăng”, VietGAP và sản xuất hữu cơ nhằm nâng cao hiệu quả và tính bền vững.

Khoa học công nghệ thúc đẩy truy xuất nguồn gốc và phát triển giống lúa mới

Ông Huỳnh Hùng Dũng, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau cho rằng: “Khoa học và công nghệ đóng vai trò then chốt trong quá trình nâng cao giá trị ngành lúa gạo tại Cà Mau. Thời gian qua, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đã tích cực hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, phát triển tài sản trí tuệ và triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm”.

Việc ứng dụng tem QR trong truy xuất nguồn gốc đã góp phần minh bạch hóa thông tin từ sản xuất, thu hoạch đến chế biến và phân phối. Trong giai đoạn 2021–2025, đã có 4 sản phẩm gạo được hỗ trợ tham gia hệ thống truy xuất nguồn gốc, với 14.430 tem QR được tích hợp trên bao bì sản phẩm. Đây là bước tiến quan trọng giúp nâng cao niềm tin của thị trường, đặc biệt là các thị trường xuất khẩu có yêu cầu cao về minh bạch thông tin.

Bên cạnh đó, công tác nghiên cứu, chọn tạo giống lúa mới cũng đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Giống lúa CAMAU1 được nghiên cứu bằng công nghệ sinh học phân tử và chọn giống hiện đại, có năng suất cao, khả năng chống chịu phèn, mặn tốt, phù hợp với điều kiện vùng lúa - tôm. Giống lúa này đã được nghiệm thu và từng bước đưa vào sản xuất, góp phần bổ sung cơ cấu giống và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Mô hình lúa - tôm thế mạnh 'gạo xanh' của của Cà Mau. Ảnh: Văn Kim Khanh

Dự án “Khảo nghiệm công nhận giống lúa mới và bảo hộ quyền sở hữu giống CAMAU3” đang được triển khai với tổng kinh phí 3,89 tỉ đồng. Dự án tập trung khảo nghiệm theo tiêu chuẩn DUS và VCU, đồng thời xây dựng mô hình trình diễn trên vùng sinh thái phèn, mặn. Kết quả của dự án được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo ra giống lúa mới có khả năng thích ứng tốt với biến đổi khí hậu, phục vụ phát triển bền vững ngành lúa gạo địa phương.

Song song với phát triển giống, tỉnh cũng chú trọng xây dựng tài sản trí tuệ cho các sản phẩm đặc trưng. Hiện Cà Mau đã có chỉ dẫn địa lý “Gạo một bụi đỏ Hồng Dân” và hai nhãn hiệu chứng nhận “Lúa sạch Thới Bình”, “Lúa sinh thái Cà Mau”. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị và uy tín sản phẩm trên thị trường.

Ông Lê Văn Sử, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau thăm các gian hàng trưng bày sản phẩm gạo ngon. Ảnh: Lê Sơn

Hoàn thiện chuỗi giá trị, nâng cao năng lực cạnh tranh lúa gạo

Cũng theo ông Huỳnh Hùng Dũng, dù đạt được nhiều kết quả tích cực, việc phát triển thương hiệu lúa gạo tại Cà Mau vẫn còn đối mặt với không ít thách thức. Số lượng thương hiệu mạnh còn hạn chế, khả năng cạnh tranh chưa cao. Hoạt động đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ chưa được quan tâm đúng mức, trong khi hệ thống truy xuất nguồn gốc chưa được triển khai đồng bộ. Đặc biệt, liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ còn lỏng lẻo, phần lớn sản phẩm vẫn tiêu thụ qua thương lái, dẫn đến giá trị gia tăng thấp.

Để khắc phục những hạn chế này, Cà Mau xác định cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết là tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong toàn bộ chuỗi giá trị lúa gạo; tập trung nghiên cứu, chọn tạo và nhân rộng các giống lúa chất lượng cao, thích ứng với điều kiện sinh thái và biến đổi khí hậu, đặc biệt là các mô hình lúa - tôm và lúa sinh thái.

Cùng với đó, việc tăng cường triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc, ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất và tiêu thụ là yêu cầu cấp thiết. Các hợp tác xã, doanh nghiệp cần được hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng, chuẩn hóa quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn trong nước và quốc tế nhằm nâng cao tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu thị trường.

Ngoài ra, phát triển tài sản trí tuệ cần gắn với kiểm soát chất lượng và quảng bá sản phẩm. Tỉnh cũng chú trọng thúc đẩy liên kết chuỗi giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, khuyến khích hình thành các mô hình sản xuất gắn với tiêu thụ ổn định.

Ông Lê Văn Sử, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cho rằng: “Có thể khẳng định, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chính là nền tảng then chốt giúp Cà Mau nâng cao giá trị ngành lúa gạo. Với định hướng đúng đắn và giải pháp đồng bộ, địa phương có nhiều cơ hội xây dựng thành công thương hiệu gạo chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu và góp phần khẳng định vị thế gạo Việt Nam trên trường quốc tế”.

Văn Kim Khanh

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/ca-mau-phat-trien-thuong-hieu-gao-chat-luong-cao-gan-truy-xuat-nguon-goc-251057.html