- Chị vừa bảo vệ thành công luận án tiến sĩ âm nhạc tại Nga sau hành trình kéo dài 13 năm. Nhìn lại chặng đường ấy, điều gì đọng lại sâu sắc nhất trong chị?
- Ngày 23-4-2026 tại Nhạc viện Quốc gia S.V. Rachmaninov ở Nga, khi nghe hội đồng công bố kết quả và quyết định trao học vị tiến sĩ, tôi thực sự vỡ òa. Đó là cảm giác khó diễn tả thành lời, bởi phía sau khoảnh khắc ấy là cả một hành trình dài với rất nhiều thử thách mà mình đã vượt qua.
Năm 2013, tôi là sinh viên duy nhất của khoa Thanh nhạc, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam được cử đi du học Nga theo học bổng toàn phần diện Hiệp định. Từ những ngày đầu làm quen với bảng chữ cái Nga, học tiếng, thích nghi với môi trường mới, rồi hoàn thành chương trình chuyên gia chuyên ngành biểu diễn thanh nhạc opera, tiếp tục học nghiên cứu sinh, tất cả đều không dễ dàng.
- Chị là ca sĩ Việt Nam đầu tiên bảo vệ thành công luận án tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài. Thành tựu này có ý nghĩa như thế nào đối với chị?
- Đây là niềm tự hào rất lớn đối với tôi. Nhìn lại toàn bộ chặng đường đã qua, tôi cảm thấy mãn nguyện và hạnh phúc vì mình đã nỗ lực hết sức. Trong suốt 13 năm, dù phải đối mặt với đại dịch Covid-19, những biến động xã hội hay khó khăn riêng của cuộc sống, tôi luôn kiên trì và quyết tâm theo đuổi mục tiêu học tập đến cùng. Tôi vốn là người có ý chí và tính tự giác cao. Khi nhận được cơ hội học bổng sang Nga, tôi luôn coi đó là một may mắn lớn, trân trọng từng cơ hội mình có và chưa bao giờ cho phép bản thân từ bỏ giữa chừng.
- Sau nhiều năm học tập và sinh sống tại Nga, chắc hẳn chị có cơ hội phát triển sự nghiệp ở nước ngoài. Vì sao chị quyết định trở về Việt Nam?
- Tôi rất yêu nước Nga. Đó là nơi tôi trưởng thành về nghề nghiệp, đã quen với văn hóa, con người và cả ẩm thực. Tuy nhiên, càng ở đó tôi càng nhớ quê hương. Việt Nam mình là một đất nước rất đáng sống, thanh bình và giàu tiềm năng phát triển. Tôi nhận thấy âm nhạc hàn lâm ở Việt Nam đang có những bước phát triển tích cực và cần những người được đào tạo bài bản ở nước ngoài trở về đóng góp. Nhà nước đã đầu tư nguồn lực lớn để đào tạo nhân lực chất lượng cao. Vì thế, tôi mong muốn trở về để góp phần nhỏ bé của mình cho sự phát triển của nền âm nhạc hàn lâm trong nước, cả ở lĩnh vực biểu diễn và đào tạo.
- Từ năm 2023 chị đã về nước và tham gia nhiều chương trình nghệ thuật lớn. Chị có thể chia sẻ cụ thể hơn về "những bước phát triển tích cực" của âm nhạc hàn lâm Việt Nam mà chị đã nhận thấy?
- Tôi thấy mình rất may mắn khi trở về đúng thời điểm đời sống âm nhạc hàn lâm đang có nhiều tín hiệu tích cực. Trước hết là sự quan tâm ngày càng lớn của Nhà nước đối với lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật. Những công trình nhà hát mới ra đời đã mở ra thêm nhiều không gian biểu diễn chất lượng cao cho nghệ sĩ. Tôi rất biết ơn chủ trương đầu tư đào tạo nghệ thuật ở nước ngoài và tạo điều kiện thuận lợi để những người được đào tạo trở về phát huy năng lực. Điều đó cho thấy văn hóa đang được nhìn nhận là một nguồn lực quan trọng trong chiến lược phát triển đất nước.
Vui hơn cả là khán giả nước nhà ngày càng quan tâm đến âm nhạc hàn lâm. Hiện nay, các chương trình cổ điển, giao hưởng thu hút công chúng hơn trước. Nhiều bạn trẻ chủ động tìm hiểu tác phẩm, theo dõi nghệ sĩ và đến nhà hát thường xuyên. Thậm chí nghệ sĩ hàn lâm cũng có những người hâm mộ riêng. Sự thay đổi ấy mang lại triển vọng cho âm nhạc hàn lâm Việt Nam.
- Hơn 10 năm sau khi giành Quán quân Sao Mai 2015, chị thấy mình thay đổi như thế nào với tư cách một nghệ sĩ biểu diễn?
- Khi tham gia Sao Mai năm 2015, tôi còn khá trẻ và nhiều mặt vẫn còn non nớt. Thậm chí lúc đó tôi chưa thực sự tự tin nếu bước ngay vào con đường nghề nghiệp chuyên nghiệp. Chính điều đó thôi thúc tôi tiếp tục học tập và nghiên cứu sâu hơn. Sau hơn 10 năm, kỹ thuật thanh nhạc của tôi đã trưởng thành rất nhiều. Quan trọng hơn là chiều sâu cảm xúc và khả năng truyền tải âm nhạc cũng thay đổi. Những trải nghiệm trong học tập, nghiên cứu, biểu diễn và cuộc sống giúp tôi hiểu tác phẩm sâu sắc hơn, biết cách kết nối với khán giả tốt hơn.
- Chắc hẳn chị cũng đang ấp ủ nhiều dự định cho chặng đường phía trước?
- Tôi trở về và đầu quân cho một đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp. Bên cạnh đó, tôi mong muốn được tham gia nhiều hơn vào việc giảng dạy, đồng hành cùng các bạn trẻ có đam mê thanh nhạc trong môi trường đào tạo bài bản và chuyên nghiệp.
Tôi cũng đang thực hiện một album các ca khúc cách mạng được phối khí theo phong cách giao hưởng, thính phòng. Trong khoảng 2 - 3 năm gần đây, tôi có nhiều cơ hội biểu diễn dòng nhạc này và nhận thấy mình rất phù hợp. Tôi tin rằng các ca khúc cách mạng khi được thể hiện với phong cách giao hưởng sẽ mang đến một diện mạo sang trọng, hiện đại nhưng vẫn giữ nguyên giá trị tinh thần vốn có. Đây cũng là cách tôi muốn đưa âm nhạc hàn lâm đến gần hơn với công chúng.
- Trân trọng cảm ơn ca sĩ Nguyễn Bảo Yến!
Yên Nga thực hiện