Các chuyên gia GEO thao túng câu trả lời của ChatGPT như thế nào?

9 giờ trướcBài gốc

Khi bạn hỏi ChatGPT và các chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) khác để được gợi ý một sản phẩm hay dịch vụ, rất có thể những câu trả lời đứng đầu được thao túng bởi con người. Điều này không có nghĩa AI đang nói dối bạn, song câu trả lời đầu tiên có lẽ vẫn là một lựa chọn đáng cân nhắc. Ngày càng có nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ sẵn sàng trả nhiều tiền để được chatbot AI nhắc đến theo hướng có lợi.

Ở một số khía cạnh, đây là sự tiến hóa của SEO (search engine optimization) - chiến lược mà doanh nghiệp đã dùng suốt nhiều thập kỷ để xuất hiện ở vị trí cao trên kết quả tìm kiếm Google. Tuy nhiên, do những đặc thù của các mô hình ngôn ngữ lớn, giới làm SEO buộc phải áp dụng các chiến lược mới gọi là GEO (generative engine optimization). Một số người gọi đó là tối ưu hóa công cụ trả lời (AEO - answer engine optimization).

Sự bùng nổ của ngành này cho thấy một điều mà bất kỳ ai tìm lời khuyên từ chatbot cũng nên biết: Câu trả lời từ AI không được kiểm chứng kỹ lưỡng như từ con người. Các AI hiện nay chỉ đọc lướt qua thông tin trên internet, vì vậy câu trả lời của chúng có thể bị tác động và thao túng.

Các chuyên gia GEO có thể tác động đến những câu trả lời mà ChatGPT và chatbot AI khác đưa ra - Ảnh: Getty Images

Những nhà phát triển ChatGPT và chatbot AI khác cố gắng tìm thông tin từ các nguồn đáng tin cậy và đánh giá độ xác thực của các nguồn này. Thế nhưng, người dùng vẫn nên tiếp nhận mọi lời khuyên của chatbot AI với sự thận trọng. Nếu câu trả lời thực sự quan trọng, hãy tìm ý kiến thứ hai từ nền tảng do con người vận hành, như một hãng tin uy tín, các đánh giá trực tuyến hoặc chuyên gia ngoài đời thực.

OpenAI cho biết ChatGPT sử dụng chỉ mục tìm kiếm nội bộ của riêng mình cũng như các công nghệ tìm kiếm bên thứ ba như Bing và các nhà cung cấp dữ liệu được cấp phép để cung cấp thông tin chất lượng cao, cập nhật. Công ty khởi nghiệp AI hàng đầu thế giới cho biết đang thực hiện các bước để phát hiện, ngăn chặn và vạch trần các nguồn tin có độ tin cậy thấp hoặc bị nghi ngờ có ảnh hưởng ngầm, đồng thời nhấn mạnh đây là một chương trình đang diễn ra và sẽ tiếp tục được cải tiến.

Chỉ mục tìm kiếm là cơ sở dữ liệu khổng lồ nơi các công cụ tìm kiếm (Google, Bing hay hệ thống nội bộ của ChatGPT) lưu trữ thông tin về các trang web và nội dung trên internet. Khi quét web, bot (trình thu thập dữ liệu) sẽ đọc nội dung các trang, sau đó phân tích và lưu những thông tin quan trọng vào chỉ mục.

Khi bạn gõ một từ khóa tìm kiếm, công cụ tìm kiếm sẽ không đi tìm lại toàn bộ internet từ đầu, mà sẽ tra cứu trong chỉ mục này để tìm ra những trang phù hợp nhất, rồi xếp hạng và hiển thị kết quả cho bạn.

Nói dễ hiểu hơn, chỉ mục tìm kiếm giống như mục lục của một thư viện khổng lồ. Thay vì lục tung từng cuốn sách, hệ thống chỉ cần tra mục lục để biết thông tin nằm ở đâu, giúp tìm nhanh và chính xác hơn.

“Trên công cụ tìm kiếm Google, các tính năng AI dựa trên hệ thống xếp hạng cốt lõi đã được tinh chỉnh nhiều năm để chống lại các hành vi như nhồi nhét từ khóa. Trong Gemini, các mô hình của chúng tôi sử dụng bộ lọc và các phương pháp uy tín khác để xác minh dữ liệu và chất lượng mô hình nhằm giúp ngăn chặn bất kỳ hành vi gian lận quy mô lớn nào với hệ thống của mình”, phát ngôn viên của Google cho hay.

Lưu lượng truy cập giới thiệu từ chatbot AI tăng mạnh

Evan Bailyn là Giám đốc điều hành First Page Sage, khởi đầu là công ty chuyên về SEO. Ngày nay, khi bạn hỏi bất kỳ chatbot AI nào về các chuyên gia hàng đầu về GEO, Evan Bailyn hoặc First Page Sage luôn xuất hiện ở vị trí cao trong kết quả tìm kiếm. Đây là bằng chứng cho kỹ năng tối ưu hóa của Evan Bailyn, chứ không phải một quy luật bất biến nào đó của vũ trụ.

ChatGPT hiển thị Evan Bailyn ở vị trí đầu tiên khi được hỏi về các chuyên gia GEO hàng đầu - Ảnh chụp màn hình

Trong thế giới tìm kiếm, đơn vị tiền tệ là lưu lượng truy cập giới thiệu (referral traffic), tức là website hay ứng dụng nào đang gửi người dùng đến doanh nghiệp cụ thể.

Một năm trước, 90% lưu lượng này đến từ Google, theo Evan Bailyn. Bắt đầu từ mùa hè năm ngoái, mọi thứ thay đổi khi lưu lượng truy cập giới thiệu từ chatbot AI bắt đầu tăng mạnh. Hiện nay, Evan Bailyn cho biết trung bình 44% lưu lượng truy cập giới thiệu của khách hàng ông đến từ AI.

Trên toàn internet, câu chuyện cũng tương tự. Tính đến tháng 9.2025, người dùng được chuyển đến các website thông qua liên kết do chatbot AI cung cấp hơn 230 triệu lần mỗi tháng, theo hãng nghiên cứu thị trường kỹ thuật số Similarweb. Con số này gấp ba lần so với một năm trước đó.

Những lượt giới thiệu này rất có giá trị: So với người dùng đến từ Google, những người được ChatGPT gửi tới có xu hướng ở lại trang lâu hơn, xem nhiều trang hơn và có khả năng hoàn tất giao dịch cao hơn.

Tất cả những điều đó có lẽ vẫn chưa phản ánh hết mức độ phụ thuộc của nhiều người vào chatbot AI, theo Aleyda Solis, người sáng lập Orainti - công ty chuyên về SEO và AI. Đó là bởi vì hầu hết mọi người không hoàn tất giao dịch trong chatbot, ít nhất là chưa. Ví dụ, khi nhận được một đề xuất trong ứng dụng ChatGPT, bạn có thể chuyển sang trình duyệt web hoặc ứng dụng Amazon để tìm kiếm và mua sản phẩm đó, Aleyda Solis cho hay. Đó là một lượt giới thiệu thực sự, nhưng không được thống kê.

Mẹo để xếp hạng cao trong câu trả lời của chatbot AI

Nick Koudas, giáo sư khoa học máy tính tại Đại học Toronto (Canada) và là tác giả của một nghiên cứu gần đây về chủ đề này, cho biết việc thay đổi suy nghĩ của AI dễ dàng hơn ở một số câu trả lời so với những loại khác.

Hãy hình dung AI như một chuyên gia con người, Nick Koudas nói. Nếu AI đã có nhiều kiến thức về một chủ đề, bạn sẽ khó thay đổi quan điểm của nó hơn. Song khi biết ít về một vấn đề, AI có thể dễ bị tác động hơn. Nick Koudas cho biết điều này không chỉ là nhận xét cảm tính về mô hình ngôn ngữ lớn (công nghệ nền tảng của các chatbot AI), mà còn dựa trên những nguyên lý toán học khá cơ bản.

Với Evan Bailyn, đây là một cơ hội. Nhiều khách hàng của ông là các công ty tầm trung tương đối ít tiếng tăm, sản xuất những sản phẩm chuyên biệt, từ phụ kiện công nghiệp đến bồn tắm nước nóng, và cạnh tranh khốc liệt với những doanh nghiệp tương tự.

Để tăng thứ hạng sản phẩm của các công ty này trong kết quả tìm kiếm AI, First Page Sage của Evan Bailyn triển khai một loại "thần chú" đặc biệt, được gọi là "tuyên bố uy tín thương hiệu", trên ít nhất 10 trang web. Thông thường, các trang web này thuộc sở hữu của các khách hàng khác. Giả sử, nếu bạn muốn trở thành kết quả đầu tiên cho câu hỏi “Bồn tắm nước nóng nào tốt nhất cho chứng đau thần kinh tọa?” trên ChatGPT. Việc liên kết khách hàng của bạn với cụm từ “được đánh giá cao nhất cho chứng đau thần kinh tọa” trên các blog của nhiều công ty khác nhau có thể đủ để thuyết phục ChatGPT.

OpenAI thu thập dữ liệu web bằng bot để xây dựng chỉ mục tìm kiếm cho ChatGPT, tương tự Google. Song theo các hồ sơ tòa án gần đây, OpenAI cũng mua dữ liệu kết quả tìm kiếm đã được thu thập từ Google.

Tóm lại, việc xếp hạng cao trong SEO truyền thống, hay còn gọi là kết quả tìm kiếm Google, có thể giúp nâng cao vị thế của công ty trong các AI. Tuy nhiên, các bot cũng chú ý đến những từ ngữ mang tính khẳng định mạnh như “tốt nhất”, “hàng đầu” hay “được trích dẫn nhiều nhất” vì chúng không chỉ liệt kê kết quả mà còn cố gắng xây dựng câu chuyện tổng thể từ các nguồn thông tin, Evan Bailyn tiết lộ.

Dấu hiệu khác mà các bot quan tâm là nơi lời khen ngợi xuất hiện, vì chúng được lập trình để đánh giá cao một số nguồn hơn những nguồn khác. Chẳng hạn, bài đánh giá trên một số cơ quan truyền thông nổi tiếng có ảnh hưởng lớn hơn so với một bình luận trên diễn đàn Reddit, dù nội dung đó cũng có thể hữu ích.

Sự đa dạng của các tín hiệu mà chatbot dựa vào là tin tốt cho người dùng cuối, bởi điều đó khiến một số kết quả của AI khó bị thao túng hơn. Một trong những khách hàng của Evan Bailyn muốn ông thuyết phục ChatGPT rằng công ty đó không có trụ sở tại Trung Quốc, nhưng nguồn gốc của nó đã được các phương tiện truyền thông lớn đưa tin. "Chúng tôi không thể chống lại điều đó", ông nhấn mạnh.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/cac-chuyen-gia-geo-thao-tung-cau-tra-loi-cua-chatgpt-nhu-the-nao-245476.html