Tại sao tỷ phú Elon Musk muốn đặt trung tâm dữ liệu AI trong không gian?

6 giờ trướcBài gốc

Tỷ phú Elon Musk. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo hãng tin Reuters, đề xuất này diễn ra trong bối cảnh các công ty của ông Musk cạnh tranh vị thế dẫn đầu trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng tốc nhanh chóng với các tập đoàn công nghệ lớn như Google thuộc Alphabet, Meta và OpenAI.

Trung tâm dữ liệu AI trong không gian là gì?

Các trung tâm dữ liệu trong không gian hiện vẫn là một khái niệm ở giai đoạn rất sớm. Các trung tâm này nhiều khả năng sẽ dựa vào hàng trăm vệ tinh chạy bằng năng lượng mặt trời được kết nối thành mạng trên quỹ đạo để xử lý nhu cầu tính toán khổng lồ của các hệ thống AI như Grok của xAI hoặc ChatGPT của OpenAI. Khái niệm này xuất hiện trong bối cảnh các cơ sở đặt trên Trái Đất tiêu tốn nhiều năng lượng và ngày càng trở nên tốn kém khi vận hành.

Những người ủng hộ cho rằng hoạt động bên ngoài khí quyển mang lại nguồn năng lượng mặt trời gần như liên tục và không cần làm mát vốn chiếm phần lớn chi phí dành cho các trung tâm dữ liệu trên mặt đất, qua đó có thể giúp hoạt động xử lý AI hiệu quả hơn nhiều.

Tuy nhiên, các kỹ sư và chuyên gia không gian cảnh báo rằng còn nhiều năm nữa mới có tính khả thi về mặt thương mại do những rủi ro lớn từ rác thải không gian, yêu cầu bảo vệ phần cứng trước bức xạ vũ trụ, các lựa chọn rất hạn chế khi muốn bảo trì trực tiếp, cùng với chi phí phóng.

Ngân hàng Deutsche Bank dự báo các đợt triển khai trung tâm dữ liệu quỹ đạo quy mô nhỏ đầu tiên sẽ diễn ra vào giai đoạn 2027 - 2028 để thử nghiệm cả công nghệ lẫn hiệu quả kinh tế. Các chòm vệ tinh lớn hơn, có thể mở rộng lên hàng trăm hoặc hàng nghìn vệ tinh, chỉ xuất hiện trong thập niên 2030 nếu các sứ mệnh ban đầu thành công.

Động cơ của tỷ phú Musk là gì?

SpaceX là nhà sản xuất tên lửa thành công nhất trong lịch sử và đã phóng thành công hàng nghìn vệ tinh lên quỹ đạo để cung cấp dịch vụ internet Starlink. Nếu điện toán AI trong không gian là tương lai, SpaceX ở vị thế thuận lợi nhất để vận hành các cụm vệ tinh sẵn sàng phục vụ AI hoặc hỗ trợ thiết lập năng lực tính toán trên quỹ đạo.

Ông Musk nói tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos hồi đầu tháng này: “Xây dựng các trung tâm dữ liệu chạy bằng năng lượng mặt trời trong không gian là điều quá rõ ràng… Nơi có chi phí thấp nhất để đặt AI sẽ là không gian và điều đó sẽ đúng trong vòng hai năm, muộn nhất là ba năm”.

Theo tờ The Guardian, công ty SpaceX đang cân nhắc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng với mức định giá 1,5 nghìn tỷ USD. Theo các nguồn tin, thời điểm chào bán có thể được sắp xếp vào đầu mùa hè.

Theo Financial Times, SpaceX đang tìm cách huy động 50 tỷ USD, tương ứng mức định giá 1,5 nghìn tỷ USD, cao hơn nhiều so với các thông tin trước đó cho rằng công ty này chỉ tìm kiếm 25 tỷ USD với mức định giá 800 tỷ USD. Tuần trước, có tin SpaceX đang cân nhắc lựa chọn Bank of America, JP Morgan, Goldman Sachs và Morgan Stanley cho các vai trò chủ chốt trong thương vụ chào bán cổ phiếu.

Các nguồn tin cho biết một phần số tiền thu được sẽ được dùng để phát triển các vệ tinh trung tâm dữ liệu AI.

Các đối thủ của ông Musk đang làm gì?

Công ty Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos đang nghiên cứu công nghệ cho các trung tâm dữ liệu AI trong không gian. Nghiên cứu này dựa trên dự báo trước đó của nhà sáng lập Amazon rằng các trung tâm dữ liệu khổng lồ công suất gigawatt trên quỹ đạo có thể có chi phí thấp hơn các trung tâm đặt trên Trái Đất trong vòng 10 đến 20 năm nhờ khai thác nguồn năng lượng mặt trời không bị gián đoạn và tỏa nhiệt trực tiếp vào không gian.

Được Nvidia hậu thuẫn, công ty Starcloud đã hé lộ phần nào viễn cảnh đó. Vệ tinh Starcloud 1 của công ty này, được phóng bằng tên lửa Falcon 9 vào tháng trước, mang theo chip Nvidia H100 (con chip AI mạnh nhất từng được đưa lên quỹ đạo) và đang huấn luyện cũng như vận hành mô hình nguồn mở Gemma của Google. Cuối cùng, công ty này muốn có một siêu cụm vệ tinh dạng mô-đun cung cấp khoảng 5 gigawatt năng lực tính toán, tương đương với tổng công suất của nhiều trung tâm dữ liệu siêu quy mô cộng lại.

Google đang đẩy mạnh ý tưởng trung tâm dữ liệu trong không gian qua Dự án Suncatcher. Đây là một nỗ lực nghiên cứu nhằm kết nối các vệ tinh chạy bằng năng lượng mặt trời được trang bị các đơn vị xử lý Tensor thành một đám mây AI trên quỹ đạo. Công ty này dự kiến phóng nguyên mẫu đầu tiên cùng đối tác Planet Labs vào khoảng năm 2027.

Trong khi đó, ngày 29/1, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin Trung Quốc cũng có kế hoạch tạo ra một “Đám mây Không gian” bằng cách phóng các trung tâm dữ liệu AI trong không gian trong vòng 5 năm tới. Theo một kế hoạch phát triển 5 năm, nhà thầu không gian chủ chốt của Trung Quốc là Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc cam kết xây dựng hạ tầng trí tuệ số trong không gian ở cấp gigawatt.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/khoa-hoc-cong-nghe/tai-sao-ty-phu-elon-musk-muon-dat-trung-tam-du-lieu-ai-trong-khong-gian-20260130101506115.htm