Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei. Ảnh: IRNA/TTXVN
Hãng thông tấn Tasnim và hãng tin bán chính thức Fars của Iran vào ngày 1/3 xác nhận Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei đã qua đời.
Trong đó, theo Fars, Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei đã qua đời tại văn phòng ngày 28/2, khi ông đang “thực hiện chức trách được giao”.
Trước đó, kênh RT của Liên bang Nga tối 28/2, theo giờ địa phương, cho biết trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với NBC News, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông tin rằng các báo cáo về cái chết của ông Khamenei là “chính xác”.
Cũng trong ngày 28/2, theo Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khu phức hợp nơi ông Khamenei sinh sống đã bị tấn công trong một “đòn đánh bất ngờ mạnh mẽ”, và “có nhiều dấu hiệu” cho thấy ông “không còn nữa”.
Người có thể thay thế ông hiện vẫn chưa rõ ràng và vị lãnh đạo kỳ cựu này cũng không có người kế nhiệm chính thức được tuyên bố công khai.
Một cơ quan được bầu gồm 88 giáo sĩ cao cấp, gọi là Assembly of Experts (Hội đồng Chuyên gia), sẽ lựa chọn lãnh đạo tiếp theo.
Đài CNN của Mỹ dẫn đánh giá của các chuyên gia và nhà phân tích, cho biết có một số gương mặt được coi là ứng viên cho vị trí này, gồm:
• Mojtaba Khamenei, 56 tuổi: Con trai thứ hai của ông Khamenei. Ông Mojtaba được biết là có ảnh hưởng đáng kể và có mối liên hệ chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng như lực lượng bán quân sự tình nguyện Basij. Tuy nhiên, việc kế vị cha-con bị xem là không phù hợp trong giới giáo sĩ Hồi giáo Shiite. Một trở ngại khác là ông Mojtaba không phải là giáo sĩ cấp cao và không giữ chức vụ chính thức nào trong bộ máy cầm quyền.
• Alireza Arafi, 67 tuổi: Đây là một nhân vật ít được biết đến hơn, nhưng ông Arafi là giáo sĩ có uy tín và là người thân cận của ông Khamenei. Hiện ông Arafi giữ chức Phó Chủ tịch Hội đồng Chuyên gia và từng là thành viên của Hội đồng Giám hộ quyền lực, cơ quan thẩm tra các ứng viên bầu cử và luật do Quốc hội thông qua. Ông Arafi cũng đứng đầu hệ thống chủng viện của Iran. Ông Arafi không được coi là “nhân vật nặng ký” về chính trị và không có mối liên hệ chặt chẽ với bộ máy an ninh.
• Mohammad Mehdi Mirbagheri, hơn 60 tuổi: Đây là một giáo sĩ cứng rắn, thành viên của Hội đồng Chuyên gia, đại diện cho cánh bảo thủ nhất trong giới giáo sĩ. Theo IranWire, một trang tin hoạt động xã hội, ông Mirbagheri kịch liệt phản đối phương Tây và tin rằng xung đột giữa những người có đức tin và kẻ vô đạo là điều không thể tránh khỏi. Hiện nay, ông Mirbagheri đứng đầu Học viện Khoa học Hồi giáo tại thành phố thánh địa Qom ở miền Bắc.
• Hassan Khomeini, hơn 50 tuổi: Với vai trò là cháu nội của người sáng lập nước Cộng hòa Hồi giáo Iran, Ayatollah Ruhollah Khomeini, ông Hassan Khomeini có được tính chính danh về tôn giáo và cách mạng. Ông Hassan Khomeini là người trông coi lăng mộ Khomeini, nhưng chưa từng giữ chức vụ công quyền và dường như có ít ảnh hưởng đối với bộ máy an ninh hoặc tầng lớp tinh hoa cầm quyền. Ông Hassan Khomeini được biết đến là ôn hòa hơn so với nhiều người cùng thế hệ.
• Hashem Hosseini Bushehri, trên 60, dưới 70 tuổi: Đây là một giáo sĩ cao cấp có liên hệ chặt chẽ với các thể chế quản lý quá trình kế vị, đặc biệt là Hội đồng Chuyên gia, nơi ông giữ chức Phó Chủ tịch thứ nhất. Ông Bushehri được cho là gần gũi với ông Khamenei, nhưng có hồ sơ công chúng khá thấp trong nước và không được biết đến là có quan hệ mạnh với IRGC.
Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc