1. Vì sao chống đẩy vẫn hiệu quả sau tuổi 55?
NỘI DUNG:
1. Vì sao chống đẩy vẫn hiệu quả sau tuổi 55?
2. Bao nhiêu lần chống đẩy là đạt chuẩn?
3. Cách chống đẩy đúng để tối ưu tăng cơ
4. Làm thế nào để tăng số lần chống đẩy?
5. Lưu ý an toàn tập luyện cho người trên 55 tuổi
Theo BS. Nguyễn Trọng Thủy, nguyên BS. Đội tuyển bóng đá nam Quốc gia và U23 Việt Nam cho biết, từ sau tuổi 55, cơ thể có thể mất từ 1-2% khối lượng cơ mỗi năm nếu không duy trì tập luyện sức mạnh. Điều này làm giảm khả năng tăng cơ, giữ thăng bằng và tăng nguy cơ té ngã. Để duy trì sức khỏe và cải thiện chất lượng cuộc sống, việc tập luyện sức mạnh trở nên cực kỳ quan trọng.
Chống đẩy là bài tập kháng lực sử dụng trọng lượng cơ thể, giúp tăng cơ thông qua việc tạo căng cơ cơ học và kích hoạt hiệu quả cơ ngực lớn, cơ delta trước (vai trước), cơ tam đầu cánh tay và nhóm cơ lõi (core). Khi thực hiện đúng kỹ thuật và đủ cường độ, bài tập này góp phần kích thích tổng hợp protein cơ, từ đó hỗ trợ duy trì và phát triển khối cơ ở người trung niên.
Khi thực hiện đủ biên độ và có kiểm soát, bài tập tạo ra:
- Căng cơ cơ học, yếu tố chính kích thích tăng cơ.
- Stress chuyển hóa mức vừa, hỗ trợ thích nghi cơ bắp.
- Cải thiện phối hợp thần kinh - cơ.
Với người trên 55 tuổi, lợi ích không chỉ là tăng cơ mà còn duy trì mật độ xương vùng vai-cánh tay, cải thiện ổn định khớp vai, nâng cao sức mạnh chức năng trong sinh hoạt hằng ngày.
Từ sau tuổi 55, mỗi năm cơ thể có thể mất khoảng 1-2% khối lượng cơ nếu không duy trì tập luyện sức mạnh.
2. Bao nhiêu lần chống đẩy là đạt chuẩn?
Số lần chống đẩy phản ánh sức mạnh tương đối của thân trên, theo đó:
- Sức khỏe rất tốt chống đẩy ≥ 30 lần liên tiếp.
- Sức khỏe trên trung bình 20 - 29 lần.
- Trung bình 12 - 19 lần.
- Dưới trung bình 6 - 11 lần.
- Cần cải thiện sức khỏe < 6 lần.
Lưu ý: Tuy nhiên, con số chỉ có giá trị khi đảm bảo đúng kỹ thuật và không nghỉ giữa hiệp. Với người mới tập hoặc có tiền sử đau vai, cổ tay, có thể bắt đầu bằng chống đẩy biến thể (chống đẩy tường, chống đẩy gối).
3. Cách chống đẩy đúng để tối ưu tăng cơ
BS. Nguyễn Trọng Thủy nhấn mạnh, kỹ thuật đúng giúp kích hoạt cơ ngực hiệu quả và giảm áp lực lên khớp vai.
Các bước thực hiện bao gồm:
- Vào tư thế plank với mũi chân và hai tay chống lên mặt sàn, hai tay đặt rộng hơn vai nhẹ, ngón tay xòe tự nhiên, cơ thể tạo thành đường thẳng từ đầu đến gót chân.
- Gồng cơ bụng và siết cơ mông để tránh võng lưng.
- Hạ người chậm 2–3 giây, khuỷu tay mở 30–45 độ.
- Ngực hạ xuống gần sàn (không rướn cổ).
- Đẩy thân người lên mạnh mẽ nhưng vẫn kiểm soát.
Lưu ý, tránh những lỗi thường gặp sau tuổi 55 như võng lưng do cơ lõi yếu, mở khuỷu tay quá rộng gây quá tải khớp vai, thực hiện nửa biên độ. Nếu sau các lần tập chống đẩy có đau vai kéo dài >2 tuần, nên kiểm tra đánh giá chức năng khớp vai trước khi tiếp tục tăng cường độ.
Chống đẩy đúng kỹ thuật giúp tăng cơ ngực hiệu quả.
4. Làm thế nào để tăng số lần chống đẩy?
Để tăng số lần chống đẩy, những người trên 55 tuổi cần thực hiện:
- Tập 2–3 buổi/tuần: Cơ bắp cần tối thiểu 48 giờ để phục hồi. Tập quá dày có thể gây quá tải gân cơ, đặc biệt ở người lớn tuổi.
- Áp dụng nguyên tắc "tiến triển tải": Tăng 1-2 lần mỗi tuần, tăng tổng số hiệp hoặc kéo dài thời gian hạ xuống (3-4 giây)
- Dùng biến thể phù hợp: Chống đẩy nghiêng (tay đặt trên ghế), chống đẩy gối, chống đẩy âm (chỉ tập trung hạ chậm)
- Bổ trợ nhóm cơ liên quan: Đẩy tạ tay, đẩy tạ qua đầu, plank, con bọ chết…
- Không tập đến kiệt sức hoàn toàn: Dừng lại khi còn khả năng thực hiện thêm 1-2 lần giúp phục hồi tốt hơn và duy trì tập luyện lâu dài.
- Đảm bảo protein đầy đủ: Người trên 55 tuổi nên duy trì 1,2-1,5 g protein/kg cân nặng/ngày nếu không có chống chỉ định, nhằm tối ưu tổng hợp cơ.
5. Lưu ý an toàn tập luyện cho người trên 55 tuổi
Để chống đẩy an toàn, người tập nên tuân thủ:
- Khởi động kỹ khớp vai và cổ tay 5-10 phút.
- Nếu có tăng huyết áp chưa kiểm soát, tránh nín thở khi đẩy lên.
- Đau ngực, khó thở bất thường khi tập cần ngừng ngay.
- Người có thoái hóa vai nặng nên được tư vấn cá thể hóa chương trình tập.
Sau tuổi 55, chống đẩy không chỉ là bài kiểm tra sức mạnh mà còn là công cụ hiệu quả để duy trì khối cơ, chức năng vận động và sự độc lập trong sinh hoạt. Điều quan trọng không phải là đạt con số mà là duy trì tiến bộ đều đặn, tập đúng kỹ thuật và phục hồi hợp lý. Chỉ cần kiên trì 8-12 tuần với chương trình phù hợp, hầu hết người trung niên có thể cải thiện rõ rệt sứcmạnh thân trên và chất lượng cuộc sống.
Nguyễn Châu