Cách phụ nữ Ê Đê tại Đắk Lắk 'thời trang hóa' thổ cẩm truyền thống

4 giờ trướcBài gốc

Thổ cẩm không chỉ đơn thuần là trang phục mà còn là bản sắc, là câu chuyện về sự kiên nhẫn và tâm hồn của người của người Ê Đê tại vùng đất đỏ bazan. Nhưng trước sức ép của nhịp sống hiện đại, những khung cửi, từng sợi chỉ chàm, chỉ đỏ trong các buôn làng đang thưa thớt dần.

Chị H’Ler Êban, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Ea Kao (tỉnh Đắk Lắk) luôn trăn trở khôn nguôi khi chứng kiến nghề truyền thống của vùng đất đang ngày càng mai một. Một tấm vải dệt thủ công mất cả tuần mới hoàn thành, nhưng làm xong lại không biết bán cho ai, trang phục truyền thống thô ráp, thiếu tính ứng dụng khiến giới trẻ dần quay lưng.

Cùng chung nỗi lo lắng là chị Nguyễn Thị Đượm (SN 1977, trú tại buôn Akô Dhông, phường Buôn Ma), là một người miền khác về sinh sống và buôn bán nhưng lại dành tình yêu đặc biệt cho những sản phẩm thổ cẩm của đồng bào các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên. Trong lòng chị Đượm luôn có sự quyết tâm tìm cách chung tay gây dựng lại nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Ê Đê.

H’Loang Mlô, một cô gái thuộc thế hệ 9X tại buôn Trăp (xã Cư M'gar) cũng không khỏi xót xa khi thấy hình ảnh bà và mẹ bên khung cửi dần trở thành ký ức xa xôi.

Trước thực trạng mai một và những trăn trở ấy, những người phụ nữ như chị H’Ler Êban, chị Đượm, cô gái 9x H’Loang Mlô đang cố gắng trở thành "mồi lửa" thắp lên khát vọng hồi sinh sức sống cho sắc màu thổ cẩm.

"Cuộc cách mạng thời trang hóa thổ cẩm để thổ cẩm không bị lãng quên, những người phụ nữ như chúng tôi hiểu rằng, di sản phải sống được trong đời sống đương đại. Muốn vậy, nó phải đẹp, phải tiện dụng và phù hợp với thị hiếu khách hàng", cô gái 9x H’Loang Mlô chia sẻ

Chị H’Ler Êban đã mạnh dạn thực hiện một bước đi táo bạo là cách tân thổ cẩm. Năm 2018, chị thành lập nhà may Amí Sia, nơi chị tự tay thiết kế và phối thổ cẩm với các chất liệu hiện đại như vải thun gân, vải co giãn.

"Sự kết hợp này giải quyết được điểm yếu lớn nhất của trang phục truyền thống là sự gò bó, giúp người mặc vừa thoải mái, tôn dáng, vừa giữ được "hồn cốt" Ê Đê", chị H’Ler Êban chia sẻ.

Tương tự, dưới bàn tay của chị Nguyễn Thị Đượm, những bộ váy cưới, áo dài, đầm dạ hội mang hoa văn thổ cẩm ra đời đã tạo làn sóng mới trên các mạng xã hội, thu hút hàng nghìn lượt quan tâm.

Về phía thế hệ trẻ như cô gái H’Loang Mlô đã chọn chiến lược đưa thổ cẩm "xuống phố". Cửa hàng nằm giữa trung tâm phố núi đã trở thành không gian sáng tạo thời trang thổ cẩm như quần áo, túi xách, mũ, nón và các phụ kiện tinh tế...thu hút lớn lượng khách du lịch trong nước và quốc tế.

Minh chứng qua thời gian, trang phục thổ cẩm không chỉ xuất hiện trong các dịp lễ hội mà còn được mọi người đón nhận, mặc trong đời sống hằng ngày.

"Việc "thời trang hóa" không chỉ nâng cao tính thẩm mỹ mà còn giúp giảm giá thành sản phẩm. Thay vì bỏ ra tiền triệu cho một bộ đồ dệt tay cầu kỳ chỉ mặc vào dịp lễ, giờ đây du khách và người dân có thể sở hữu những bộ đồ cách tân với mức giá hợp lý hơn, dễ dàng mặc đi làm, đi tiệc hay dạo phố", chị Nguyễn Thị Đượm chia sẻ.

Được biết hiện nay, sự thành công của các mô hình như Hợp tác xã dệt may thổ cẩm Amí Sia hay cửa hàng của chị Đượm, H’Loang Mlô...đã và đang tạo ra một hệ sinh thái việc làm cho cộng đồng người Ê Đê.

Mô hình của chị H’Ler Êban hiện nay đang duy trì việc làm ổn định cho nhiều nghệ nhân dệt và thợ may trong buôn làng với mức thu nhập từ 3 - 4,5 triệu đồng/tháng. Đối với các nghệ nhân lớn tuổi, đây không chỉ là thu nhập mà còn là niềm hạnh phúc khi đôi bàn tay khéo léo vẫn còn giá trị sử dụng bên khung cửi truyền thống.

Với những người trẻ như H’Loang Mlô, nhân viên làm việc tại cửa hàng vừa có thêm thu nhập, vừa có thêm khóa học để hiểu rõ hơn về bản sắc dân, góp phần lan tỏa giá trị truyền thống đến nhiều người.

Những người phụ nữ Ê Đê đang giúp thổ cẩm Ê Đê thành một sản phẩm du lịch đặc sắc của Đắk Lắk. Tại các gian hàng trưng bày thổ cẩm, hình ảnh du khách mọi miền đổ về, thích thú khoác lên mình bộ trang phục Ê Đê đã không còn xa lạ.