Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, người có thu nhập càng cao thì mức thuế phải nộp càng lớn. Thuế thu nhập cá nhân là khoản tiền được trích từ tiền lương, tiền công và các nguồn thu hợp pháp khác của cá nhân để nộp vào ngân sách Nhà nước sau khi đã áp dụng các khoản giảm trừ theo quy định.
Người nộp thuế có người phụ thuộc sẽ được hưởng giảm trừ gia cảnh, qua đó làm giảm thu nhập tính thuế và giảm số tiền thuế phải nộp.
Căn cứ Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi, bổ sung), đối với cá nhân cư trú tại Việt Nam (có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong 12 tháng liên tục), việc tính thuế thu nhập cá nhân được áp dụng theo 2 trường hợp sau:
1. Cá nhân ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên
Số Thuế thu nhập cá nhân cần phải nộp bằng tổng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất.
Trong đó thu nhập tính thuế bằng thu nhập phải chịu thuế trừ đi các khoản giảm trừ (Hiện nay các khoản giảm trừ đối với người nộp thuế thu nhập cá nhân gồm: Giảm trừ gia cảnh đối với bản thân người nộp thuế là 186 triệu đồng/năm tương đương 15,5 triệu/ tháng và đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng; Giảm trừ các khoản đóng bảo hiểm, đóng góp từ thiện, khuyến học, nhân đạo và quỹ hưu trí tự nguyện)
Thu nhập phải chịu thuế sẽ bằng tổng tiền lương nhận được trừ đi các khoản được miễn thuế, trong đó, các khoản được miễn thuế gồm khoản tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm được trả cao hơn so với tiềm lương làm trong thời gian hành chính hoặc thu nhập của thuyền viên là người Việt Nam làm cho hãng tàu Việt Nam vận tải quốc tế hoặc hãng tàu của nước ngoài.
2. Cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng
Hiện nay, căn cứ Điểm i Khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC, cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng hoặc không ký hợp đồng lao động mà có tổng mức trả thu nhập từ 2 triệu đồng/lần trở lên thì phải khấu trừ thuế theo mức 10% trên thu nhập (khấu trừ luôn trước khi trả tiền).
Thêm vào đó, từ 1/7/2026, biểu thuế lũy tiến từng phần với thu nhập cá nhân giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc và nới rộng khoảng cách giữa các bậc. Mức thuế thấp nhất là 5% áp dụng với thu nhập đến 10 triệu đồng một tháng. Thuế suất cao nhất vẫn là 35% với thu nhập trên 100 triệu đồng, thay vì mức 80 triệu như hiện nay.
Đối với thu nhập phát sinh trong năm 2025, người nộp thuế thực hiện quyết toán thuế TNCN chậm nhất vào cuối tháng 3 hoặc tháng 4 năm 2026, tùy từng trường hợp cụ thể.
Việc điều chỉnh tăng mức giảm trừ gia cảnh từ năm 2025 được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm giảm áp lực thuế cho người lao động trong bối cảnh giá cả và chi phí sinh hoạt tăng cao, đồng thời góp phần kích thích tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế trong trung và dài hạn.