Cải cách thủ tục hành chính phải chuyển từ đơn giản hóa sang cắt giảm thực chất

3 giờ trướcBài gốc

Nhiều điểm nghẽn trong cải cách thủ tục hành chính

Đồng tình với các báo cáo về kết quả phát triển kinh tế - xã hội mà Chính phủ trình Quốc hội, trong đó nhiều mục tiêu đã đạt và vượt chỉ tiêu đề ra, ĐBQH Hoàng Minh Hiếu cho rằng: Những kết quả đó tạo nền tảng quan trọng để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng thể chế và năng lực thực thi.

ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

Trong bối cảnh chung đó, đại biểu ghi nhận quá trình cải cách thủ tục hành chính đã có những chuyển biến rõ rệt. Theo báo cáo, Chính phủ và các bộ, cơ quan ngang bộ đã phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa khoảng 63% thủ tục hành chính liên quan đến sản xuất, kinh doanh; dự kiến rút ngắn khoảng 32% thời gian và giảm khoảng 40% chi phí tuân thủ. Theo đại biểu, đây là những con số ấn tượng.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, thực tiễn cho thấy, công cuộc cải cách thủ tục hành chính vẫn còn những tồn tại, hạn chế.

Trước hết, hiện vẫn còn nhiều thủ tục hành chính phiền hà, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Dẫn Báo cáo Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2024, đại biểu Hoàng Minh Hiếu cho biết: Vẫn có gần 24% doanh nghiệp phải dành hơn 10% thời gian làm việc để tìm hiểu và thực hiện các quy định về thủ tục hành chính. Điều đó cho thấy, các quy định về thủ tục hành chính vẫn chưa thật rõ ràng, khó tiếp cận. Bên cạnh đó, nhiều báo cáo nghiên cứu cũng cho thấy các cổng dịch vụ công cấp tỉnh còn bộc lộ hạn chế ở mức độ tiếp cận như giao diện chưa tối ưu, việc nhập thông tin phải chỉnh lý nhiều lần, hoặc vẫn có thủ tục yêu cầu song song cả tài liệu giấy và tài liệu điện tử.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Quang Khánh

Cùng với đó, đại biểu Hoàng Minh Hiếu cũng cho rằng, còn nhiều nút thắt trong các thủ tục hành chính có tính chất liên ngành. Các thủ tục liên quan đến đất đai, đầu tư, quy hoạch, tài chính vẫn còn nhiều vướng mắc mang tính cấu trúc, dẫn đến thời gian thẩm định kéo dài... Theo phản ánh của một số nhà đầu tư, có những dự án phải mất nhiều năm chỉ để hoàn thành thủ tục ban đầu; thậm chí có những dự án rơi vào tình trạng bế tắc, không thể triển khai, gây lãng phí nguồn lực rất lớn.

Bên cạnh đó, việc chuyển đổi số còn chậm và thiếu đồng bộ. Theo báo cáo của Chính phủ, một số cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành quan trọng vẫn chưa hoàn thành theo lộ trình đặt ra; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu còn chậm và thiếu liên thông. Cơ sở vật chất và điều kiện chuyển đổi số tại một số địa phương chưa được bảo đảm; năng lực số của một bộ phận cán bộ và người dân còn thấp, khiến hiệu quả chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính chưa đạt như kỳ vọng.

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu nhấn mạnh, những hạn chế nêu trên có tác động rất cụ thể và trực tiếp đến nền kinh tế. Đặc biệt, thủ tục kéo dài, chi phí tuân thủ cao cũng chính là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến việc tăng năng suất lao động tổng hợp của nền kinh tế - một trong hai chỉ tiêu không đạt trong nhiệm kỳ vừa qua. Vì vậy, cần xác định rõ đơn giản hóa thủ tục hành chính không chỉ là nhiệm vụ hành chính, mà là giải pháp trọng tâm để khơi thông nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố niềm tin thị trường. Theo đại biểu, cách đặt vấn đề này rất quan trọng, chuyển trọng tâm từ làm cho gọn quy trình sang giải phóng nguồn lực cho phát triển.

Lấy kết quả thực tế làm thước đo cải cách

Từ thực trạng trên, ĐBQH Hoàng Minh Hiếu đề nghị Chính phủ tiếp tục quyết liệt hơn trong cải cách thủ tục hành chính, trong đó nhấn mạnh một số kiến nghị cụ thể.

Các ĐBQH dự phiên họp tại Hội trường.

Thứ nhất, cần chuyển mạnh từ đơn giản hóa sang cắt giảm thực chất. Theo đó, phải rà soát để phân định rõ: Thủ tục nào còn cần thiết thì đơn giản hóa; thủ tục nào lỗi thời thì bãi bỏ; thủ tục nào có thể thay tiền kiểm bằng hậu kiểm thì nhất thiết phải chuyển đổi, tránh tình trạng giảm giấy tờ nhưng vẫn giữ nguyên tư duy xin - cho... Trước mắt, đại biểu Hoàng Minh Hiếu đề nghị ưu tiên tập trung rà soát các thủ tục tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và người dân, có sức lan tỏa lớn đến toàn nền kinh tế như đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường…

Thứ hai, phải xây dựng bộ chỉ số cụ thể để đánh giá thủ tục hành chính, lấy kết quả thực tế làm thước đo, tránh hình thức. Theo đại biểu, thay vì chỉ báo cáo số lượng thủ tục đã cắt giảm, cần đánh giá dựa trên các tiêu chí như thời gian thực tế hoàn thành thủ tục; số lần người dân phải đi lại; chi phí tuân thủ thực tế; tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn; mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp…

Đối với các thủ tục hành chính mới, đại biểu nhấn mạnh, phải có đánh giá tác động rõ ràng, thực chất. Đồng thời, cần có quá trình rà soát, đánh giá một cách liên tục; đối với những thủ tục hành chính không đạt được mục tiêu sau một khoảng thời gian nhất định, từ 2 - 3 năm, thì phải được kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ.

Thứ ba, cần thúc đẩy số hóa đi kèm với thiết kế lại quy trình, thủ tục. Theo ĐBQH Hoàng Minh Hiếu, chuyển đổi số hành chính không phải là đưa hồ sơ giấy lên mạng mà phải thiết kế lại quy trình để phù hợp với môi trường số, tạo thuận lợi thực chất cho người dân; ví dụ như thủ tục hành chính phi địa giới hành chính, thủ tục hành chính chủ động…

Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận chiều 20/4. Ảnh: Quang Khánh

Tuy nhiên, đi kèm với đó, đại biểu đề nghị rà soát lại và rút ngắn lộ trình hoàn thành các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành quan trọng. Đại biểu chỉ rõ, hiện nay nhiều văn bản luật đang quy định về thủ tục hành chính với giả định rằng các cơ sở dữ liệu đã được hoàn thành và được chia sẻ, liên kết chặt chẽ với nhau, nhưng lộ trình hoàn thành lại được quy định quá xa, như vào năm 2029, 2030 hoặc chỉ ghi chung chung là “khi điều kiện cho phép”. Theo đại biểu, như vậy là quá chậm so với yêu cầu phát triển.

Từ đó, ĐBQH Hoàng Minh Hiếu đề nghị Chính phủ sớm tổng kết những bài học kinh nghiệm trong xây dựng cơ sở dữ liệu để có cách làm thống nhất; vừa phát huy những bài học thành công như đối với Đề án 06, vừa tránh những bài học về trì trệ, kéo dài như có trường hợp đã được luật quy định cách đây hơn 10 năm nhưng đến hiện tại vẫn chưa hoàn thành.

Theo ĐBQH Hoàng Minh Hiếu, cải cách thủ tục hành chính là công việc không có điểm dừng; điều quan trọng là phải đúng hướng, đúng trọng tâm và đo lường đúng kết quả. "Với quyết tâm chính trị cao trong nhiệm kỳ này, công cuộc cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính sẽ thực sự tạo ra đột phá cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong những năm tới", đại biểu tin tưởng.

Diệp Anh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/cai-cach-thu-tuc-hanh-chinh-phai-chuyen-tu-don-gian-hoa-sang-cat-giam-thuc-chat-10414286.html