Cái kết của việc tích trữ đồng giữa lúc giá lập đỉnh: Lo nhiều người 'ngã đau'

2 giờ trướcBài gốc

Trong nước loạn giá, thế giới leo cao

“Còn 150kg, xả hàng với giá 390.000 đồng/kg tại Bắc Ninh”.

“Bán 100kg đồng. Giá 360.000 đồng/kg tại Hải Phòng”

“Bán 1 tấn đồng có sẵn tại Đà Nẵng. Giá 420.000 đồng/kg”

Trên đây là những lời rao bán các sản phẩm đồng thỏi, mỗi thỏi trọng lượng 1kg có nhiều mức giá khác nhau, được đăng tải trên Facebook của một hội nhóm chuyên về “chơi đồng nguyên chất”. Đáng nói, nhiều người "đu đỉnh" giá đồng tới 600.000-700.000 đồng/kg.

Nhiều thành viên trong nhóm vẫn còn đặt niềm tin vào việc kim loại đồng sẽ tăng giá trong tương lai. Có người còn tuyên bố: Sẽ tích sản bằng đồng thỏi với giá mua vào là 340.000 đồng/kg (chưa VAT) và số lượng bao nhiêu cũng mua vào.

Thậm chí, sau khi mua về các thỏi đồng trơn, nhiều thành viên trong nhóm còn đầu tư cả máy khắc laser để khắc các thông tin sản phẩm lên thỏi đồng. Những thỏi này được rao với giá hơn 600.000 đồng/kg.

Sản phẩm đồng thỏi khắc laser đang được rao bán nhiều trên mạng. (Ảnh: FBNV)

Năm 2025 chứng kiến sự tăng giá mạnh của nhiều mặt hàng kim loại, trong đó có đồng.

Ngay trong tuần giao dịch đầu tiên của năm 2026, giá đồng COMEX đã leo lên mức cao kỷ lục khi chạm 13.173 USD/tấn. Thời điểm đó, theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), đà tăng được hỗ trợ do lo ngại gián đoạn sản xuất tại Chile, sau khi mỏ Mantoverde của Công ty Capstone Copper (Canada) đối mặt với một cuộc đình công. Doanh nghiệp này cho biết công suất khai thác có thể chỉ duy trì khoảng 30% so với mức bình thường.

Ở hạ nguồn, thị trường cũng ghi nhận hoạt động tích trữ gia tăng tại Mỹ, trong bối cảnh lo ngại Washington có thể áp thuế đối với đồng tinh luyện nhập khẩu trong năm nay.

Tính đến ngày 5/1, tồn kho đồng tại sàn COMEX đạt hơn 456.000 tấn, mức cao kỷ lục, vượt xa tồn kho tại Sàn giao dịch kim loại London - LME (142.000 tấn) và Sàn giao dịch Thượng Hải SHFE (111.700 tấn). Việc tồn kho tăng tại Mỹ phản ánh sự dịch chuyển dòng hàng, hơn là tình trạng dư cung. Lượng đồng tập trung vào hệ thống kho COMEX làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt tại các khu vực khác, qua đó hỗ trợ giá toàn cầu.

Về dài hạn, cán cân cung - cầu dự báo sẽ thắt chặt hơn. Nhóm Nghiên cứu Đồng quốc tế (ICSG) dự báo thị trường đồng tinh luyện toàn cầu sẽ chuyển từ thặng dư 178.000 tấn trong năm 2025 sang thâm hụt khoảng 150.000 tấn trong năm 2026.

Trong khi đó, nhu cầu sử dụng đồng vẫn đang được hỗ trợ nhờ quá trình chuyển dịch năng lượng. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), mỗi xe điện tiêu thụ trung bình 53,2kg đồng, cao hơn nhiều so với 22,3 kg của xe sử dụng động cơ đốt trong. Các dự án điện gió và điện mặt trời cần từ 2.800-8.000kg đồng cho mỗi MW công suất, so với tối đa khoảng 1.500 kg/MW của các nhà máy điện truyền thống.

Người dân mua đồng thỏi về tích trữ. (Ảnh: FBNV)

Cơ hội hay rủi ro?

Đà tăng mạnh và biến động của giá đồng trong thời gian qua là kết quả của sự hội tụ nhiều yếu tố mang tính cấu trúc, thay vì chỉ là một trào lưu ngắn hạn.

TS Đào Lê Trang Anh, giảng viên cấp cao ngành Tài chính, Đại học RMIT Việt Nam chỉ ra, chỉ trong vòng một năm, giá đồng đã tăng từ dưới 9.000 USD/tấn vào đầu năm 2025 lên mức kỷ lục trên 13.000 USD/tấn vào tháng 1/2026. Sự tăng giá trên phản ánh sự kết hợp của các yếu tố cầu thực tăng nhanh; cung bị thắt chặt; yếu tố tài chính, chính sách; cùng tâm lý và kỳ vọng của thị trường.

Về phía cầu, đồng là đầu vào thiết yếu cho các ngành công nghiệp then chốt như điện – điện tử, xây dựng, năng lượng tái tạo, đặc biệt là hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu. Nhu cầu riêng từ lĩnh vực này dự kiến đạt khoảng 500.000 tấn mỗi năm vào năm 2030.

Trong khi đó, theo TS Đào Lê Trang Anh, phía cung đang đối mặt với nhiều rào cản, gồm: trữ lượng quặng suy giảm buộc các mỏ phải khai thác quặng chất lượng thấp hơn, làm giảm hiệu suất, tăng chi phí và áp lực môi trường; hoạt động khai thác bị gián đoạn tại các mỏ lớn ở Chile hay Indonesia; quan trọng hơn là chu kỳ đầu tư mỏ rất dài, trung bình có thể mất tới 18 năm từ lúc phát hiện đến khi đưa vào khai thác, khiến cung khó theo kịp cầu trong trung và dài hạn.

Thị trường được dự báo có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt hàng triệu tấn đồng mỗi năm trong vòng 10–15 năm tới.

Bên cạnh đó, yếu tố chính sách cũng đóng vai trò đáng kể khiến giá đồng tăng nhanh trong thời gian gần đây. Cụ thể là lo ngại về thuế nhập khẩu của Mỹ đối với các sản phẩm đồng bán thành phẩm đã khiến các nhà giao dịch chủ động tích trữ sớm, trong khi bối cảnh lạm phát và bất ổn kinh tế toàn cầu thu hút dòng vốn đầu tư coi đồng như một tài sản giá trị thực.

Tuy nhiên, giá đồng biến động rất mạnh không chỉ phụ thuộc vào cung – cầu và chính sách, mà còn chịu tác động lớn từ tâm lý và kỳ vọng thị trường. Do đó, khi kỳ vọng thay đổi, giá có thể điều chỉnh nhanh và sâu.

"Xét một cách tổng thể, biến động giá đồng hiện nay phản ánh sự mất cân đối mang tính dài hạn giữa cung và cầu, được khuếch đại bởi yếu tố tài chính và bất định chính sách", bà Trang Anh nêu nhận định với PV VietNamNet.

Tuy nhiên, đồng là kim loại công nghiệp có tính chu kỳ cao, việc tích trữ và đầu tư cần được tiếp cận thận trọng, trên cơ sở hiểu rõ chu kỳ kinh tế và rủi ro điều chỉnh giá trong tương lai.

Khuyến nghị về đầu tư, bà Trang Anh cho rằng việc có nên tích lũy mua đồng thỏi hay không phụ thuộc rất lớn vào mục tiêu, hiểu biết và khả năng quản trị rủi ro của từng cá nhân nhà đầu tư.

Đồng có triển vọng dài hạn nhờ nhu cầu tăng mạnh từ chuyển đổi năng lượng, hạ tầng số và công nghiệp xanh. Tuy nhiên, đồng vẫn là kim loại công nghiệp, không phải tài sản trú ẩn, nên giá của kim loại này sẽ biến động mạnh theo chu kỳ kinh tế toàn cầu và kỳ vọng thị trường.

Như vậy, đầu tư vào đồng thỏi tiềm ẩn một số rủi ro đáng lưu ý.

Thứ nhất là rủi ro chu kỳ. Khi tăng trưởng kinh tế chậm lại, đặc biệt là tại Trung Quốc hoặc các nền kinh tế lớn, nhu cầu công nghiệp giảm có thể khiến giá đồng điều chỉnh mạnh.

Thứ hai là rủi ro thanh khoản và chi phí. Do đồng thỏi khó mua bán nhanh như vàng. Chi phí lưu kho, vận chuyển và bảo quản cao, trong khi chênh lệch giá mua – bán lớn.

Thứ ba là rủi ro chính sách và thị trường. Do giá đồng chịu tác động mạnh từ thuế quan, chính sách thương mại, lãi suất và biến động của đồng USD, khiến giá có thể biến động đột ngột trong ngắn hạn.

Cuối cùng là rủi ro tâm lý đầu tư, khi nhà đầu tư cá nhân chạy theo trào lưu, mua vào lúc giá đã ở vùng cao mà thiếu chiến lược dài hạn.

Với các lý do trên, theo thành viên Đại học RMIT, đồng thỏi không phù hợp để tích trữ như vàng, mà chỉ nên được xem là một kênh đầu tư bổ sung, mang tính dài hạn và có tỷ trọng hợp lý trong danh mục của những nhà đầu tư hiểu rõ đặc thù thị trường hàng hóa.

Trần Chung

Nguồn VietnamNet : https://vietnamnet.vn/cai-ket-cua-viec-tich-tru-dong-giua-luc-gia-lap-dinh-nhieu-nguoi-nga-dau-2490729.html