Cải tiến UAV mục tiêu thành tên lửa: Bài học xương máu từ Ukraine được Đài Loan áp dụng thế nào?

5 giờ trướcBài gốc

Động thái này cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy phòng thủ của hòn đảo này, tập trung vào các loại vũ khí thích ứng nhanh, giá thành rẻ và có khả năng sản xuất hàng loạt để tạo thế răn đe phi đối xứng.

Máy bay không người lái mục tiêu MQM-178 Firejet - Ảnh: Kratos

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng tại khu vực Đông Á, Viện Khoa học và Công nghệ Trung Sơn (NCSIST) - đơn vị chủ lực chịu trách nhiệm phát triển các hệ thống tên lửa và vũ khí tối tân của Đài Loan - vừa công bố một bước tiến quan trọng. Đó là việc thử nghiệm thành công biến thể máy bay không người lái tấn công (UAV) mang tên "Mighty Hornet IV".

Điều đáng chú ý là hệ thống này không phải là một thiết kế hoàn toàn mới, mà là phiên bản sửa đổi từ mẫu UAV mục tiêu MQM-178 Firejet do công ty Kratos của Mỹ sản xuất. Đây là minh chứng rõ nét nhất cho thấy Đài Loan đang âm thầm nhưng quyết liệt học hỏi kinh nghiệm tác chiến từ chiến trường Đông Âu.

Sự chuyển mình của tư duy tác chiến

Việc chuyển đổi một phương tiện bay không người lái (UAV) vốn được thiết kế làm mục tiêu giả định - một tài sản giá rẻ dùng để tập bắn - thành vũ khí tấn công tầm xa là một cách tiếp cận cực kỳ thực dụng. Trước đây, Đài Loan đã từng tham khảo kinh nghiệm của Ukraine và lên kế hoạch mua sắm hơn một nghìn xuồng không người lái (USV). Tuy nhiên, bước đi mới nhất này cho thấy họ đang tiến xa hơn: chủ động chuyển đổi các nền tảng có sẵn thành hệ thống tấn công tầm xa.

Mighty Hornet IV màu đỏ, do NCSIST của Đài Loan phối hợp phát triển với công ty quốc phòng Kratos của Mỹ, được trưng bày bên cạnh UAV XQ-58A Valkyrie của Kratos - Ảnh: NCSIST

Dự án này được thực hiện dựa trên sự hợp tác chặt chẽ giữa NCSIST và đối tác Mỹ, nhằm mục tiêu tối thượng là tạo ra năng lực tấn công tầm xa với chi phí thấp và khả năng sản xuất đại trà. Theo các thông tin được công bố, phía Đài Loan tập trung vào việc phát triển và tích hợp khối lượng tải trọng vào thân máy bay mục tiêu mà không làm thay đổi cấu trúc khung sườn cơ bản của UAV.

Tốc độ phát triển của dự án này được giới quan sát đánh giá là cực kỳ nhanh chóng so với quy trình thông thường của ngành công nghiệp quốc phòng phương Tây. Dự án mới chỉ được công bố công khai vào tháng 9 năm 2025, nhưng các cuộc thử nghiệm bay của hệ thống hoàn chỉnh đã được lên lịch diễn ra ngay trong năm nay. Điều này phản ánh tính cấp bách trong nhu cầu trang bị khí tài của Đài Loan trước các áp lực quân sự ngày càng lớn từ bờ bên kia eo biển.

Giải mã sức mạnh của "Mighty Hornet IV"

Những hình ảnh mới nhất được công bố cho thấy đầu đạn đã được lắp đặt khéo léo vào phần mũi của MQM-178 Firejet, thay thế cho phần chóp mũi tiêu chuẩn thường thấy trên các phiên bản dùng làm bia tập bắn. Mặc dù trọng lượng và loại đầu đạn cụ thể vẫn được giữ kín, nhưng dựa trên thông số kỹ thuật từ nhà sản xuất Kratos, chúng ta có thể ước lượng được khả năng sát thương của loại vũ khí này. Trước đó, Kratos từng tuyên bố khả năng mang tải trọng tối đa của MQM-178 là khoảng 35kg khi treo bên ngoài thân và lên đến 32kg khi đặt trong khoang chứa bên trong. Với khối lượng thuốc nổ này, Mighty Hornet IV hoàn toàn đủ khả năng gây thiệt hại nghiêm trọng cho các cơ sở hạ tầng quân sự, trạm radar hoặc các phương tiện bọc thép của đối phương.

Thông số kỹ thuật của MQM-178 - Ảnh: Internet

Về đặc tính kỹ thuật, MQM-178 sở hữu sải cánh 1,9 mét, mang lại sự nhỏ gọn và khó bị phát hiện. Máy bay có thể đạt tốc độ tối đa lên tới Mach 0.7 (khoảng 850km/h) - một tốc độ cận âm khá ấn tượng đối với một thiết bị giá rẻ. Đáng chú ý hơn là khả năng bay hành trình của nó: trần bay tối thiểu chỉ 6 mét và tối đa lên tới hơn 10km. Khả năng bay bám biển hoặc địa hình ở độ cao thấp giúp nó lẩn tránh sự phát hiện của radar đối phương hiệu quả.

Sức mạnh động cơ cũng là một điểm nhấn. "Mighty Hornet IV" được trang bị cặp động cơ phản lực mini JetCat C81, mỗi động cơ tạo ra lực đẩy khoảng 37 g. Khác với các loại tên lửa hành trình truyền thống thường cần tầng đẩy sơ tốc nhiên liệu rắn cồng kềnh, MQM-178 được phóng từ máy phóng khí nén, giúp đơn giản hóa quy trình vận hành và giảm chi phí hậu cần. Ngoài ra, khí tài này rất linh hoạt khi bay, có thể chịu được mức quá tải lớn, giúp nó thực hiện nhiều động tác phức tạp trên không để tránh hỏa lực phòng không.

Thách thức về dẫn đường và tác chiến điện tử

Tuy nhiên, để một chiếc UAV mục tiêu thực sự trở thành một tên lửa hành trình hiệu quả, tốc độ và đầu đạn là chưa đủ. Yếu tố then chốt quyết định sự thành bại trên chiến trường hiện đại chính là hệ thống dẫn đường có khả năng kháng nhiễu. Trong môi trường tác chiến điện tử dày đặc như kịch bản giả định tại eo biển Đài Loan, việc mất tín hiệu GPS là điều gần như chắc chắn xảy ra.

UAV MQM-178 cất cánh từ bệ phóng - Ảnh: Kratos

Mặc dù việc tích hợp hệ thống dẫn đường kháng nhiễu chưa được công bố chính thức, nhưng đây được xem là bước đi bắt buộc và được dự báo trước. Giới phân tích quân sự tin rằng Kratos - nhà sản xuất nổi tiếng với dự án máy bay không người lái tàng hình XQ-58 Valkyrie - hoàn toàn nắm giữ các công nghệ và kinh nghiệm cần thiết để trang bị năng lực này cho Mighty Hornet IV. Việc sở hữu một hệ thống dẫn đường độc lập, có thể là sự kết hợp giữa dẫn đường quán tính (INS) và so sánh ảnh địa hình, sẽ biến MQM-178 từ một mục tiêu bay đơn thuần thành một "sát thủ" thực sự.

Bóng dáng của bài học từ Ukraine

Cách tiếp cận của Đài Loan trong việc chuyển đổi UAV mục tiêu thành tên lửa hành trình có sự tương đồng đáng kinh ngạc với những gì Ukraine đã thực hiện. Trong cuộc xung đột hiện tại, Ukraine đã gây bất ngờ lớn khi hoán cải các máy bay không người lái trinh sát phản lực Tu-141 Strizh và Tu-143 Reis từ thời Liên Xô thành các tên lửa hành trình cảm tử.

UAV mục tiêu MQM-178 - Ảnh: Kratos

Tuy nhiên, có một sự khác biệt cơ bản về động lực. Đối với Ukraine, việc hoán cải Tu-141 hay Tu-143 phần lớn là giải pháp tình thế, xuất phát từ nhu cầu cấp bách phải tận dụng mọi khí tài sẵn có trong kho niêm cất để đáp trả các cuộc tấn công tầm xa, khi mà nguồn cung tên lửa từ phương Tây còn hạn chế. Ngược lại, đối với Đài Loan và Kratos, đây là một quyết định mang tính chiến lược, có chủ đích và đầy toan tính ngay từ đầu. Họ không tận dụng đồ cũ nát, mà tái định nghĩa công năng của một nền tảng hiện đại đang được sản xuất, nhằm tạo ra một loại vũ khí tấn công mới với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với các loại tên lửa hành trình chuyên dụng như Tomahawk hay Hsiung Feng (Hùng Phong).

Chiến lược biến đổi các thiết bị bay mục tiêu - vốn được thiết kế tối ưu hóa về chi phí - thành các hệ thống vũ khí sát thương đang dần trở thành một xu hướng toàn cầu, không chỉ gói gọn tại Đài Loan hay Ukraine. Các quốc gia khác cũng đang bắt đầu nhận ra tiềm năng to lớn của hướng đi này.

Đơn cử, công ty UVAD Technologies của Canada cũng đang theo đuổi một khái niệm tương tự với nền tảng siêu thanh Falcon của họ. Lợi thế của việc sử dụng khung thân UAV mục tiêu là rất rõ ràng: chúng đã được thiết kế khí động học hoàn chỉnh, đã được thử nghiệm an toàn bay, có dây chuyền sản xuất sẵn có và quan trọng nhất là giá thành rẻ. Trong một cuộc chiến tranh tiêu hao, nơi mà số lượng đôi khi quan trọng hơn chất lượng, việc sở hữu hàng nghìn "tên lửa hành trình" giá rẻ có thể làm bão hòa hệ thống phòng không của đối phương hiệu quả hơn là một vài chục quả tên lửa đắt tiền.

Hoàng Vũ

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/cai-tien-uav-muc-tieu-thanh-ten-lua-bai-hoc-xuong-mau-tu-ukraine-duoc-dai-loan-ap-dung-the-nao-245952.html