Hàng trăm thiếu niên Anh sẽ tham gia các thử nghiệm thực tế về lệnh cấm và các biện pháp hạn chế sử dụng nền tảng trực tuyến, trong khuôn khổ cuộc tham vấn kéo dài ba tháng về chính sách quản lý tác động của điện thoại thông minh đối với giới trẻ.
Chính phủ Anh đang cân nhắc kiểm soát việc sử dụng mạng xã hội của trẻ vị thành niên. Ảnh: Financial Times
Động thái này gắn với cam kết của Thủ tướng Keir Starmer về việc xử lý những hệ lụy ngày càng rõ rệt của môi trường số đối với sức khỏe tinh thần, giấc ngủ và sự phát triển toàn diện của trẻ em.
Theo kế hoạch, thử nghiệm đầu tiên sẽ có sự tham gia của khoảng 150 trẻ từ 13 - 15 tuổi. Các em sẽ được chia theo các kịch bản khác nhau: bị cấm hoàn toàn mạng xã hội; chỉ được sử dụng tối đa một giờ mỗi ngày; hoặc phải tuân thủ “giới nghiêm kỹ thuật số” vào ban đêm.
Trong thời gian thử nghiệm, các nhà nghiên cứu sẽ theo dõi chất lượng giấc ngủ, trạng thái tâm lý và mức độ vận động thể chất của nhóm tham gia. Mục tiêu là thu thập bằng chứng thực nghiệm để đánh giá tác động thực tế của các biện pháp hạn chế.
Cuộc tham vấn cũng xem xét khả năng áp dụng độ tuổi tối thiểu bắt buộc để sử dụng mạng xã hội. Nếu được thông qua, quy định này có thể tương tự mô hình mà Australia đã triển khai với lệnh cấm dành cho người dưới 16 tuổi.
Bên cạnh đó, Chính phủ cân nhắc yêu cầu các nền tảng tắt những tính năng bị cho là gây nghiện như cuộn vô hạn (infinite scrolling) hay tự động phát (autoplay) – những cơ chế giữ người dùng trẻ ở lại nền tảng đến khuya. Các biện pháp tăng cường xác minh độ tuổi và khả năng áp dụng giới nghiêm bắt buộc theo nhóm tuổi cũng nằm trong diện nghiên cứu.
Anh đang thu thập bằng chứng thực nghiệm để đánh giá tác động thực tế của các biện pháp hạn chế mạng xã hội với trẻ.
Một nội dung đáng chú ý khác là việc xem xét quyền tiếp cận không hạn chế của trẻ em đối với chatbot trí tuệ nhân tạo, cũng như ảnh hưởng của các nền tảng trò chơi trực tuyến như Roblox.
Giới hoạch định chính sách cho rằng môi trường số hiện nay không chỉ giới hạn ở mạng xã hội truyền thống mà đã mở rộng sang các không gian tương tác mới, nơi ranh giới giữa giải trí, giao tiếp và thương mại ngày càng mờ nhạt.
Trong tuyên bố chính thức, Chính phủ Anh gọi đây là “cuộc tham vấn tham vọng nhất thế giới về mạng xã hội”, nhấn mạnh rằng các ý kiến đóng góp sẽ quyết định định hướng chính sách trong thời gian tới. Các Bộ trưởng cũng cho biết sẵn sàng siết chặt luật pháp chỉ sáu tháng sau khi các biện pháp bảo vệ trẻ em được bổ sung vào Đạo luật An toàn Trực tuyến.
Bên cạnh mạng xã hội, Anh cũng đang xem xét quyền tiếp cận không hạn chế của trẻ em đối với chatbot trí tuệ nhân tạo. Ảnh: Alamy
Đề xuất cấm hoàn toàn mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi đang tạo ra những quan điểm khác nhau trong xã hội Anh.
Tổ chức bảo vệ trẻ em NSPCC cảnh báo rằng lệnh cấm có thể “đẩy thanh thiếu niên vào những góc tối, không được kiểm soát của internet”, nơi rủi ro còn lớn hơn.
Ở chiều ngược lại, chiến dịch Smartphone Free Childhood đã huy động khoảng 250.000 người viết thư tới nghị sĩ yêu cầu cấm mạng xã hội với người dưới 16 tuổi, lập luận rằng phụ huynh đang phải đối mặt với những thuật toán được thiết kế tinh vi bởi các tập đoàn công nghệ lớn. Ông Joe Ryrie, đồng sáng lập chiến dịch, nhấn mạnh việc cần thiết phải xác lập ranh giới độ tuổi rõ ràng, đồng thời đặt trách nhiệm bảo vệ trẻ em lên vai các công ty thiết kế và vận hành nền tảng.
Trong bối cảnh nhiều tranh cãi, kết quả của quá trình tham vấn và các thử nghiệm thực tế sắp tới được kỳ vọng sẽ cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng, làm nền tảng cho những quyết sách có thể định hình cách thức trẻ em tại Anh tiếp cận môi trường số trong những năm tới.
Hồng Nhung