Hình hài bảo vật 'Ngai vua triều Nguyễn' sau hơn 1 năm bị phá hoại
Sáng 4/6, lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho biết, công tác phục chế bảo vật quốc gia "Ngai vua triều Nguyễn" hoàn thành và đưa trở lại điện Thái Hòa (trong Đại nội Huế - nơi 13 vị vua triều Nguyễn đăng quang) để phục vụ du khách tham quan.
Theo Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, quá trình phục chế được triển khai theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa và Nghị định số 308/2025/NĐ-CP ngày 28/11/2025 của Chính phủ; đồng thời bám sát kế hoạch được UBND TP Huế phê duyệt.
Công tác phục chế được thực hiện từ ngày 22/4 đến ngày 4/5 tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, do Công ty Cổ phần Tu bổ Di tích Huế đảm nhiệm. Kinh phí thực hiện từ nguồn xã hội hóa.
"Trong suốt quá trình triển khai, Hội đồng chuyên môn kiểm tra, giám sát chặt chẽ các bước phục chế nhằm bảo đảm yêu cầu khoa học, kỹ thuật và nguyên tắc bảo tồn di sản...", Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế khẳng định.
Các biện pháp chuyên môn được thực hiện gồm làm sạch khô; xử lý nấm mốc, mối mọt theo quy trình; gắn kết hoàn chỉnh 14 mảnh vỡ của tay ngai bên trái; sử dụng gỗ đồng chất và bột gỗ mịn trộn sơn sống để xử lý các vết nứt, khuyết thiếu.
Ngoài ra, phục hồi phần mộng nối giữa tay ngai; ổn định các phần bong tróc bằng keo chuyên dụng; phục hồi các vị trí bị mất theo kỹ thuật truyền thống; sử dụng sơn ta và vàng thật theo đúng kỹ thuật truyền thống; phủ lớp bảo vệ mỏng, trong suốt, không làm thay đổi giá trị thẩm mỹ ban đầu của hiện vật.
Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho hay, toàn bộ quá trình phục chế được quay phim, chụp ảnh, lập hồ sơ tư liệu và lưu trữ theo quy định, phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu, bảo quản lâu dài và minh bạch hóa quy trình chuyên môn.
Sau phục chế, bảo vật quốc gia “Ngai vua triều Nguyễn” ổn định về kết cấu, phục hồi phần tay ngai bị phá hoại, bảo đảm đúng hình dáng, kích thước, màu sắc nguyên bản theo hồ sơ công nhận Bảo vật quốc gia năm 2015.
Quá trình phục chế không sáng tạo thêm hoa văn, họa tiết mới, không làm sai lệch yếu tố gốc. Đồng thời xử lý các tác nhân gây hư hại như mối mọt, nấm mốc và tăng cường độ bền vững cho kết cấu tay ngai.
“Việc phục chế Bảo vật quốc gia “Ngai vua triều Nguyễn” được thực hiện nghiêm túc, thận trọng, đúng quy định pháp luật và chuẩn mực chuyên môn về bảo tồn di sản, nhằm kịp thời khắc phục hậu quả sự cố, bảo vệ an toàn hiện vật gốc, đồng thời tiếp tục gìn giữ và phát huy giá trị đặc biệt của di sản cung đình Huế trong đời sống đương đại…”, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế khẳng định.
Trước đó, ngày 24/5/2025, bảo vật này bị Hồ Văn Phương Tâm phá hoại, làm gãy tay ngai phía bên trái, khiến 14 mảnh vỡ bị tách rời với kích thước không đồng nhất. Ngay sau sự việc, hiện vật được đưa về bảo quản tại kho cổ vật của Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế.
Các mảnh vỡ được Cơ quan CSĐGT Công an TP Huế thu giữ phục vụ công tác điều tra; sau đó bàn giao lại cho Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế để triển khai công tác phục chế theo quy định.
Được biết, “Ngai vua triều Nguyễn” là hiện vật đặc biệt quan trọng trong hệ thống di sản cung đình Huế, được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia.