Cần cơ chế phù hợp cho bộ máy khuyến công

một giờ trướcBài gốc

“Cánh tay nối dài” hỗ trợ công nghiệp nông thôn

Thực hiện Nghị định số 45/2012/NĐ-CP về khuyến công (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 235/2025/NĐ-CP), nhiều năm qua, các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Công Thương các địa phương (thường gọi chung là Trung tâm Khuyến công) đã triển khai hiệu quả hoạt động khuyến công. Qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương và quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn; đóng góp tích cực vào kết quả chung của ngành công thương.

Không đơn thuần là đơn vị quản lý và phân bổ nguồn vốn, các Trung tâm Khuyến công còn trực tiếp đồng hành, hướng dẫn cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới công nghệ; nâng cao năng lực sản xuất, thúc đẩy chuyển đổi số, sản xuất sạch hơn và tiêu dùng bền vững. Đội ngũ viên chức làm công tác khuyến công là lực lượng nòng cốt trong việc hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất vượt qua khó khăn, đặc biệt trong giai đoạn dịch bệnh Covid-19 và thiên tai.

Cần xây dựng cơ chế phù hợp để bảo đảm hệ thống khuyến công tiếp tục vận hành hiệu quả và đồng hành cùng phát triển kinh tế nông thôn. Ảnh: TL

Từ các đề án hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến đến hoạt động bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (RISEP), nhiều sản phẩm địa phương đã từng bước khẳng định thương hiệu, đạt tiêu chuẩn cấp quốc gia và mở rộng thị trường. Bên cạnh đó, hoạt động khuyến công còn trực tiếp tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho lao động nông thôn, nhất là nhóm yếu thế, phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số. Các hội chợ, triển lãm khuyến công cũng trở thành kênh xúc tiến thương mại hiệu quả.

Theo Nghị định số 60/2021/NĐ-CP, khuyến công là dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước, thuộc lĩnh vực kinh tế công thương cơ bản, thiết yếu, được Nhà nước bảo đảm hoặc hỗ trợ kinh phí thực hiện. Tuy nhiên, Nghị quyết số 105/NQ-CP ngày 8/4/2026 yêu cầu các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Công Thương phải tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên; trường hợp không đáp ứng được phải tổ chức lại.

Qua rà soát thực tiễn tại các địa phương, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (ĐCK) cho rằng, hệ thống đơn vị sự nghiệp khuyến công đang gặp nhiều khó khăn, thách thức. Cụ thể, yêu cầu tự chủ tài chính chưa phù hợp với đặc thù hoạt động khuyến công, do đây là nhiệm vụ chính trị, mang tính phục vụ quản lý nhà nước và hỗ trợ cộng đồng, không có nguồn thu để tự bảo đảm chi thường xuyên.

Các hoạt động như đào tạo, tập huấn, xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, hỗ trợ ứng dụng máy móc, phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu… đều là nhiệm vụ được giao từ ngân sách, không tạo nguồn thu bù đắp chi phí vận hành. Nếu áp dụng cơ chế tự chủ hoàn toàn, nguy cơ gián đoạn hoạt động hỗ trợ là rất lớn, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và khu vực khó khăn, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chính sách phát triển công nghiệp nông thôn.

Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cũng cho biết, theo Phụ lục I Nghị định số 60/2021/NĐ-CP, khuyến công là dịch vụ sự nghiệp công thiết yếu, tương tự các lĩnh vực như nông nghiệp và môi trường, nội vụ, tư pháp… Tuy nhiên, trong khi nhiều ngành được duy trì hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập không tự chủ để thực hiện nhiệm vụ công, thì khuyến công chưa được áp dụng cơ chế tương ứng, dù có vai trò song hành với khuyến nông trong phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Duy trì đơn vị khuyến công với cơ chế tương tự khuyến nông

Trong nhiều văn kiện quan trọng như Nghị quyết số 19-NQ/TW, Nghị quyết số 29-NQ/TW, Nghị định số 45/2012/NĐ-CP, Nghị định số 60/2021/NĐ-CP, Quyết định số 165/QĐ-TTg và Chỉ thị số 20/CT-BCT ngày 04/12/2025 đều nhấn mạnh vai trò của khuyến công trong thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nông thôn và chuyển đổi số. Nghị quyết số 19-NQ/TW cũng yêu cầu đổi mới công tác khuyến công theo hướng gắn với doanh nghiệp, theo chuỗi giá trị và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Để bảo đảm tổ chức hệ thống khuyến công tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn trong giai đoạn mới, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công đề nghị Bộ trưởng Công Thương sớm báo cáo Chính phủ xem xét một số nội dung.

Về cơ chế tự chủ, đề nghị Chính phủ cho phép các đơn vị sự nghiệp thực hiện nhiệm vụ khuyến công thuộc Sở Công Thương được hưởng chính sách tương tự như khuyến nông. Tức là do Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên hoặc không bắt buộc phải tự chủ hoàn toàn nếu nhiệm vụ chính là phục vụ quản lý nhà nước và hỗ trợ cộng đồng.

Về tổ chức bộ máy, đề nghị Chính phủ thống nhất mô hình mỗi tỉnh, thành phố tiếp tục được duy trì 1 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Công Thương thực hiện nhiệm vụ khuyến công và một số hoạt động kinh tế công thương khác để bảo đảm tính xuyên suốt, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương theo đúng tinh thần Nghị định số 45/2012/NĐ-CP và Nghị định số 235/2025/NĐ-CP.

Về nguồn lực, tiếp tục khẳng định khuyến công là dịch vụ công cơ bản thiết yếu để được Nhà nước bảo đảm kinh phí hoạt động thường xuyên (Nhóm 4 theo Nghị định số 60/2021/NĐ-CP), tạo điều kiện cho cán bộ yên tâm công tác và phát huy năng lực, đặc biệt trong bối cảnh sáp nhập tỉnh, thành như hiện nay.

Lam Ngọc

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/can-co-che-phu-hop-cho-bo-may-khuyen-cong-10417518.html