Hạt kiểm lâm số 11 đang giữ 50m gỗ tang vật vi phạm tồn đọng.
Tồn đọng, phân tán, khó quản lý
Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên, tổng khối lượng gỗ tịch thu hiện còn tồn chưa xử lý lên tới 187,238m3. Trong đó, gỗ quý hiếm chiếm 3,043m3, còn lại 184,195m3 là gỗ thông thường. Đáng chú ý, phần lớn số gỗ này đang được bảo quản tại kho bãi (159,109m3), số còn lại 28,129m3 vẫn nằm tại hiện trường trong rừng.
Số lượng gỗ tồn đọng không chỉ lớn mà còn tập trung tại nhiều đơn vị, trong đó Hạt Kiểm lâm số 11 chiếm cao nhất với 57,003m3; tiếp đến là Hạt Kiểm lâm số 7 với 33,502m3; Hạt Kiểm lâm số 5 với 28,167m3; Hạt Kiểm lâm số 8 với 11,086m3; Hạt Kiểm lâm số 6 với 10,563m3.
Ông Vũ Văn Thịnh, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm số 7, cho biết: Khối lượng gỗ tồn đọng lớn kéo dài qua nhiều năm khiến kho bãi luôn trong tình trạng quá tải. Không chỉ khó khăn trong bảo quản, mà còn tiềm ẩn nguy cơ xuống cấp, mất giá trị sử dụng.
Thực tế tại nhiều đơn vị cho thấy, việc bảo quản gỗ trong điều kiện ngoài trời, hiện trường vi phạm, hoặc kho tạm khiến chất lượng gỗ suy giảm theo thời gian, đặc biệt với các loại gỗ thông thường. Không những thế còn gây khó khăn cho công tác quản lý bảo vệ của lực lượng Kiểm lâm.
Nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng tồn đọng này xuất phát từ những quy định mới trong xử lý tang vật. Theo Điều 8 Nghị định 77/2025/NĐ-CP và Điều 23 Thông tư 26/2025/TT-BNNMT, gỗ tịch thu không được phép bán đấu giá như trước, mà chỉ được xử lý bằng hai hình thức: chuyển giao cho cơ quan, tổ chức sử dụng hoặc tiêu hủy nếu không còn giá trị. Tuy nhiên, trên thực tế, cả hai phương án này đều gặp vướng mắc.
Ông Hoàng Anh Tuấn, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm số 6, chia sẻ: Gỗ tịch thu có nhiều chủng loại, kích thước không đồng đều nên rất ít cơ quan, đơn vị có nhu cầu tiếp nhận để sử dụng. Trong khi đó, tiêu hủy lại không phù hợp vì phần lớn gỗ vẫn còn giá trị. Điều này khiến tang vật rơi vào tình trạng “tiến thoái lưỡng nan”: không bán được, không tiêu hủy, cũng không có nơi tiếp nhận.
Không chỉ dừng lại ở việc chiếm dụng kho bãi, việc tồn đọng tang vật còn tạo áp lực lớn về kinh phí cho lực lượng Kiểm lâm. Theo quy định, kinh phí thu hồi, vận chuyển, bảo quản gỗ tịch thu phải do đơn vị tạm ứng trước, và chỉ được thanh toán khi vụ việc kết thúc - tức là khi tang vật đã được xử lý xong. Nhưng trong bối cảnh tang vật chưa thể xử lý, nhiều đơn vị rơi vào tình trạng “treo” kinh phí kéo dài.
Ông Nguyễn Đức Thắng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm số 11 - đơn vị có lượng gỗ tồn lớn nhất - cho biết: Chúng tôi đang phải vừa bảo quản số lượng gỗ rất lớn, vừa lo xoay sở kinh phí. Nếu kéo dài, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động chuyên môn của đơn vị. Ngoài ra, việc trông coi, bảo vệ tang vật cũng đòi hỏi nhân lực thường xuyên, trong khi lực lượng kiểm lâm vốn đã mỏng...
Cần tháo gỡ “nút thắt” để tránh lãng phí tài nguyên
Một trong những hệ lụy rõ ràng nhất của tình trạng này là sự lãng phí tài nguyên. Gỗ - dù là tang vật vi phạm - vẫn là một loại tài nguyên có giá trị kinh tế. Việc để hàng trăm mét khối gỗ nằm “chết” trong kho hoặc ngoài rừng không chỉ gây thất thoát giá trị mà còn đi ngược lại mục tiêu sử dụng hiệu quả tài nguyên.
Nhiều khối gỗ vi phạm tại hiện trường trong rừng chưa được xử lý.
Phân tích số liệu cho thấy, nếu tính trung bình mỗi mét khối gỗ thông thường có giá trị vài triệu đồng, thì tổng khối lượng hơn 184m3 gỗ thông thường đang tồn đọng có thể tương đương hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng giá trị kinh tế bị “đóng băng”.
Chưa kể, phần gỗ quý hiếm dù chỉ hơn 3m3 nhưng có giá trị cao, nếu không được bảo quản tốt sẽ xuống cấp, gây thiệt hại lớn.
Ông Hoàng Văn Thắng, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm số 11, cho rằng: Để gỗ lâu ngày trong điều kiện không đảm bảo, mối mọt, mục nát là khó tránh khỏi. Khi đó, từ tài sản có giá trị có thể trở thành phế thải, buộc phải tiêu hủy, rất lãng phí.
Trước thực trạng trên, nhiều ý kiến cho rằng cần sớm có cơ chế linh hoạt hơn trong xử lý tang vật vi phạm, đặc biệt là đối với lâm sản. Bên cạnh đó, việc bố trí kinh phí kịp thời cho công tác thu hồi, bảo quản tang vật cũng cần được quan tâm, nhằm giảm áp lực cho các đơn vị cơ sở.
Thực trạng tồn đọng gần 200m3 gỗ tịch thu hiện nay là lời cảnh báo rõ ràng. Nếu không sớm có giải pháp tháo gỡ, những khúc gỗ vi phạm sẽ tiếp tục “nằm im”, trong khi giá trị của chúng từng ngày hao hụt.
Bài toán đặt ra ở đây không chỉ là xử lý tang vật, mà còn là làm sao để biến “tang vật” thành nguồn lực, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, thay vì trở thành gánh nặng kéo dài đối với lực lượng thực thi nhiệm vụ.
Ngọc Quang