Ảnh minh họa.
Trong đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh việc cần đánh giá thận trọng hiệu quả khai thác, tránh nguy cơ phân tán nguồn lực trong bối cảnh mạng lưới sân bay tại khu vực Đồng bằng sông Hồng hiện đã tương đối dày đặc.
Đề xuất quy mô lớn theo hình thức đối tác công-tư
Theo đề xuất của Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình vào đầu tháng 12/2025, Cảng hàng không Ninh Bình được nghiên cứu tại vị trí nằm trên địa bàn phường Liêm Tuyền và các xã Bình Lục, Bình Mỹ với tổng diện tích khoảng 664ha. Dự kiến, sân bay được thiết kế đạt tiêu chuẩn ICAO cấp 4E và là sân bay quân sự cấp I, có khả năng khai thác các dòng máy bay thân rộng như Boeing 787, Airbus A350.
Về lộ trình phát triển, sân bay được quy hoạch công suất 5 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và nâng lên 10 triệu hành khách/năm vào năm 2050. Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 23.216 tỷ đồng (đã bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng).
Tỉnh Ninh Bình cũng đề xuất thực hiện dự án theo phương thức đối tác công-tư (PPP). Trong giai đoạn đến năm 2030, vốn ngân sách Nhà nước dự kiến chiếm khoảng 45,25% (tương đương 6.776 tỷ đồng), phần còn lại 54,75% do nhà đầu tư huy động. Thời gian đầu tư xây dựng dự kiến từ năm 2027 và đưa vào vận hành từ năm 2029 với thời gian hoàn vốn khoảng 27 năm.
Nguy cơ phân tán nguồn lực và áp lực lên quỹ đất di sản
Dưới góc độ chuyên môn, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhận định vị trí đề xuất của cảng hàng không Ninh Bình nằm rất gần các sân bay hiện hữu như Nội Bài, Cát Bi, Thọ Xuân và sân bay Gia Bình trong tương lai. Việc phát triển một sân bay thương mại đại trà tại đây có thể dẫn đến nguy cơ phân tán nguồn khách, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì các đường bay ổn định và làm giảm hiệu quả đầu tư của toàn vùng.
Đặc biệt, cơ quan này lưu ý Ninh Bình là khu vực giàu giá trị di sản văn hóa, danh lam thắng cảnh và nhạy cảm về môi trường. Việc dành quỹ đất lớn (664ha) cho hạ tầng hàng không và logistics cần có luận chứng chặt chẽ để tránh chiếm dụng đất không cần thiết, gây xung đột với các quy hoạch ngành quốc gia khác. Hiện tại, Đề án vẫn chưa đánh giá đầy đủ quy mô thị trường cũng như mức độ gắn kết với chiến lược phát triển kinh tế-xã hội chung của vùng Đồng bằng sông Hồng.
Để phát huy thế mạnh của địa phương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khuyến nghị Cảng hàng không Ninh Bình chỉ nên được quy hoạch theo hướng ưu tiên phục vụ du lịch cao cấp. Thay vì cạnh tranh mạng bay thường lệ, sân bay nên tập trung vào các phân khúc khách quốc tế inbound theo tour, khách MICE (du lịch sự kiện), và khách nghỉ dưỡng ngắn ngày có mức chi tiêu cao.
Chưa có trong quy hoạch tổng thể quốc gia
Đáng chú ý, theo văn bản của Văn phòng Chính phủ truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vào tháng 7/2025, cảng hàng không Ninh Bình hiện chưa nằm trong Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không-sân bay toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Chính phủ đã yêu cầu địa phương nghiên cứu kỹ lưỡng đề xuất này. Trường hợp thực sự cần thiết, tỉnh có thể lập đề án quy hoạch để Bộ Xây dựng xem xét, tổng hợp và báo cáo Thủ tướng khi đủ điều kiện.
Trước thực tế này, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình đã kiến nghị Thủ tướng và Bộ Xây dựng xem xét bổ sung dự án vào quy hoạch tổng thể quốc gia. Tỉnh cam kết sẽ khẩn trương thực hiện các bước tiếp theo, tích cực kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu đầu tư theo phương thức PPP nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế địa phương, kết nối các trọng điểm du lịch như Tam Chúc (Hà Nam) và Bái Đính-Tràng An
Kim Cương