Công trình sửa chữa, cải tạo kênh Phai Hóa được đầu tư nhằm khôi phục năng lực công trình, đảm bảo tưới cho 150 ha đất canh tác nông nghiệp của khoảng 360 hộ tại các xóm Tàng Cải, Hoàng Lạc, Long Khang, Phúc Sơn kết hợp tiêu nước cho khu vực. Dự án thực hiện sửa chữa, cải tạo nâng cấp đập dâng nước Phai Hóa, hình thức, kích thước bố trí sửa chữa theo tuyến đập cũ, sửa chữa hoàn thiện lại cửa lấy nước đầu kênh, tường cánh đầu cống; sửa chữa, cải tạo 1.024 m tuyến kênh Phai Hóa. Công trình do Công ty TNHH tư vấn xây dựng 13 - 10 thi công.
Chủ tịch UBND xã Nam Tuấn Hoàng Văn Dũng cho biết: Từ khi triển khai dự án, tiến độ thực hiện rất chậm. Nhiều diện tích trồng thuốc lá vụ Đông Xuân 2025 - 2026 của các xóm bị ảnh hưởng do không đủ nước. Cuối tháng 12/2025, xã đã làm việc với đại diện chủ đầu tư, nhà thầu thi công để đôn đốc việc triển khai dự án và thống nhất nhà thầu vừa thi công công trình phải đảm bảo lấy nước tưới phục vụ sản xuất cho người dân các xóm hưởng lợi từ dự án. Đồng thời xã có công văn yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu tập trung nhân lực, thiết bị đẩy nhanh tiến độ thi công đảm bảo hoàn thành đúng thời gian theo quy định, sớm đưa dự án vào hoạt động, đáp ứng thời vụ sản xuất vụ thuốc lá vụ Đông Xuân 2025 - 2026.
Theo đó, UBND xã đề nghị đơn vị thi công sử dụng máy bơm dầu dã chiến bơm nước từ suối vào kênh; lót bạt các đoạn kênh bị rò rỉ đáy, hạn chế thất thoát nước, hoàn thành trước ngày 25/12/2025; khơi thông tuyến kênh đất lấy nước đầu nguồn để bổ sung nguồn nước vào kênh cũ; đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành các hạng mục dự án theo đúng thời gian quy định. UBND xã Nam Tuấn chỉ đạo, tuyên truyền các xóm hưởng lợi lập kế hoạch sử dụng nước hợp lý, nhắc nhở một số hộ gia đình sử dụng nước tiết kiệm, tránh lãng phí.
Cánh đồng Thua Cáy, xóm Phúc Sơn, xã Nam Tuấn hiện đang khô hạn.
Đầu tháng 1/2026, chúng tôi cùng chị Bế Thị Tiềm, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Nam Tuấn đến kiểm tra công trường thi công sửa chữa, cải tạo kênh Phai Hóa. Thời điểm này, cả công trường không có máy móc, con người hoạt động. Có 1 trong 2 chiếc máy bơm dầu dã chiến đã bơm nước từ suối lên cấp bổ sung nước cho đoạn đầu kênh (vẫn chưa được cải tạo). Nhà thầu hiện mới thi công san được một đoạn đường phục vụ thi công tuyến kênh. Không thấy bất cứ việc tập kết nguyên vật liệu cho thực hiện dự án. Tuyến kênh (dự kiến sửa chữa, cải tạo) cũng chưa được đào thành hình. Chị Tiềm cho biết thêm, nhiều hộ ở cuối tuyến kênh hiện vẫn chưa có nước để sản xuất.
Hiện nay, nhân dân các xóm đang triển khai trồng cây thuốc lá vụ Đông Xuân 2025 - 2026, nhu cầu nước tưới là cấp thiết. Việc đơn vị thi công chậm triển khai dự án, không hoàn thành dự án đúng tiến độ đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất của bà con. Đề nghị chủ đầu tư cần có giải pháp quyết liệt, đôn đốc nhà thầu thi công đẩy nhanh tiến độ thực hiện, sớm đưa công trình vào hoạt động. Đồng thời, xem xét năng lực của nhà thầu, xử lý nghiêm những vi phạm hợp đồng của nhà thầu theo đúng quy định.
Ngọc Minh