Đóng góp ý kiến đối với dự án Luật, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) đồng tình với chủ trương giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, vấn đề cốt lõi không phải là "có giao hay không", mà là "giao như thế nào". Nếu giao toàn quyền mà không có giới hạn trong Luật, Quốc hội thực chất đã giao lại một phần thẩm quyền lập pháp trong lĩnh vực rất nhạy cảm. Do đó, đại biểu đề nghị luật quy định nguyên tắc và khung giới hạn; Chính phủ điều hành linh hoạt trong khung đó; Quốc hội thực hiện giám sát thực chất. Theo đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, đây là cách tiếp cận phù hợp với thông lệ lập pháp hiện đại, đồng thời bảo đảm đúng tinh thần Hiến pháp.
Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng Trịnh Thị Tú Anh phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN
Đại biểu tỉnh Lâm Đồng phân tích: Việc xác định ngưỡng cần dựa trên nguyên tắc: chỉ đánh thuế khi hoạt động kinh doanh tạo ra thu nhập thực sự cao hơn mức bình quân xã hội. Nếu sau khi trừ chi phí, thu nhập của hộ kinh doanh chỉ tương đương người làm công ăn lương, thì đánh thuế không những bất hợp lý mà còn phản tác dụng do chi phí tuân thủ thường lớn hơn số thuế phải nộp. Vấn đề ngưỡng miễn thuế còn liên quan đến công bằng giữa các loại hình kinh doanh. Ngưỡng quá thấp sẽ tạo gánh nặng không cần thiết cho hộ kinh doanh nhỏ, ngược lại, ngưỡng quá cao lại tạo chênh lệch với doanh nghiệp, méo mó môi trường cạnh tranh. Chính sách cần hướng tới mục tiêu cân bằng: hỗ trợ khu vực kinh tế nhỏ nhưng không tạo ra "vùng trũng" về nghĩa vụ thuế.
Bên cạnh đó, khi giao quyền linh hoạt cho Chính phủ, phải đồng thời thiết kế kiểm soát quyền lực tương ứng. Vì vậy, đại biểu Tú Anh đề nghị bổ sung các yêu cầu: Trước khi điều chỉnh ngưỡng, Chính phủ phải có báo cáo đánh giá tác động đầy đủ gửi Quốc hội để xem xét, giám sát. Chính phủ phải công khai tiêu chí, cơ sở dữ liệu và phương pháp xác định ngưỡng và có rà soát định kỳ, cập nhật ngưỡng theo sự thay đổi của GDP bình quân đầu người và cấu trúc chi phí ngành nghề, tránh tình trạng chính sách lỗi thời trong khi thực tiễn đã thay đổi xa.
Tham gia góp ý đối với các nội dung quy định tại Điều 1 và Điều 2, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) cơ bản tán thành việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu, song đại biểu cũng đề nghị làm rõ hơn cơ chế kiểm soát việc thực hiện.
Dự thảo mới đã bổ sung nguyên tắc Chính phủ quy định mức doanh thu năm căn cứ bối cảnh kinh tế xã hội trong từng thời kỳ, theo đại biểu Việt Nga, đây là nội dung tiếp thu cần thiết. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng vấn đề không chỉ là giao ai quy định, mà còn là quy định xong sẽ kiểm soát bằng cách nào.
"Nếu ngưỡng doanh thu là căn cứ để không phải nộp thuế thu nhập cá nhân hoặc không chịu thuế giá trị gia tăng, thì rất dễ phát sinh tình trạng chia nhỏ hộ kinh doanh, chia nhỏ dòng tiền, chia nhỏ điểm bán hoặc đứng tên nhiều người để nằm dưới ngưỡng. Bộ Tư pháp khi thẩm định cũng đã đặt ra yêu cầu phải bổ sung tiêu chí, nguyên tắc để bảo đảm tính hợp lý, khả thi và áp dụng thống nhất", đại biểu nói.
Vì vậy, đại biểu thành phố Hải Phòng đề nghị trong văn bản quy định chi tiết, Chính phủ cần thiết kế các nguyên tắc chống chia tách giả tạo doanh thu; đồng thời có cơ chế báo cáo định kỳ để bảo đảm việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu thực sự đúng mục tiêu hỗ trợ, không để trở thành kẽ hở làm thất thu ngân sách.
Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng Nguyễn Thị Việt Nga phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN
Bày tỏ sự đồng tình với việc sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn cho người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao, sức mua suy giảm và sức chống chịu có hạn, đại biểu Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) đề nghị khi hoàn thiện dự thảo luật cần quán triệt rõ nguyên tắc ổn định, minh bạch, dễ thực hiện và hạn chế rủi ro pháp lý, đặc biệt đối với khu vực nhỏ và siêu nhỏ.
Đại biểu cơ bản nhất trí về việc giao Chính phủ xác định ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế, nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành, song đề nghị cần quy định khung hoặc nguyên tắc rõ ngay trong luật về ngưỡng doanh thu, tiêu chí điều kiện điều chỉnh để bảo đảm thẩm quyền của Quốc hội và tạo sự yên tâm cho người dân, doanh nghiệp. Việc xác định ngưỡng cần bám sát thực tiễn chi phí ngành nghề, quy mô lao động và biến động thị trường; nghiên cứu điều chỉnh đồng bộ mức thu nhập chịu thuế của cá nhân và thuế suất đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa để chính sách thực hiện hỗ trợ sản xuất kinh doanh.
Cùng với điều chỉnh thuế suất, đại biểu Nguyễn Cao Sơn cho rằng cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, tăng cường hướng dẫn thực chất để hộ kinh doanh có thể chuyển đổi doanh nghiệp một cách thuận lợi, bền vững.
"Chính sách thuế không chỉ là giảm nghĩa vụ trước mắt mà còn mở ra con đường phát triển rõ ràng, ít rủi ro cho người dân và doanh nghiệp trong trung hạn và dài hạn", đại biểu nhấn mạnh.
Hiền Hạnh/TTXVN