Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng. Ảnh: Quang Khánh
Quyết sách đúng đắn, kịp thời
Các ĐBQH cơ bản đồng tình với việc sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật về thuế nhằm kịp thời hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh; đồng thời đề nghị, cơ quan soạn thảo cần quán triệt nguyên tắc: ổn định, minh bạch, dễ thực hiện và hạn chế rủi ro pháp lý cho người nộp thuế, đặc biệt là đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.
ĐBQH Đoàn Hùng Vũ (Đồng Tháp) cho rằng, cùng với việc điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, việc Chính phủ trình dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 4 luật về thuế là quyết sách đúng đắn, kịp thời không chỉ giúp tháo gỡ điểm nghẽn về vốn mà còn giảm bớt gánh nặng chi phí cho người dân, doanh nghiệp, thể hiện rõ sự quyết tâm đưa nền kinh tế vượt qua giai đoạn khó khăn và hướng tới mục tiêu tăng trưởng "hai con số".
ĐBQH Đoàn Hùng Vũ (Đồng Tháp). Ảnh: Quang Khánh
Góp ý vào nội dung cụ thể, đại biểu Đoàn Hùng Vũ cho rằng, việc bổ sung khoản 14A vào Điều 4 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp để miễn thuế cho các doanh nghiệp có doanh thu thấp, tạo sự công bằng giữa doanh nghiệp nhỏ với hộ kinh doanh, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh nâng lên thành doanh nghiệp là phù hợp với chủ trương của Đảng. Đồng thời đề nghị, Chính phủ cần có cơ chế hậu kiểm chặt chẽ, tránh tình trạng "lách luật", trục lợi chính sách bằng việc chia doanh nghiệp lớn thành nhiều công ty nhỏ nhằm trốn thuế, gây thất thu ngân sách.
ĐBQH Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) đề nghị, cùng với sửa đổi các quy định về thuế suất, mức miễn giảm thuế, cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, tăng hướng dẫn, hỗ trợ thực chất để hộ kinh doanh khi phát triển lên có thể chuyển đổi thuận lợi, tự tin và bền vững.
"Chính sách tốt không chỉ dừng ở việc giảm nghĩa vụ thuế trong ngắn hạn, mà còn phải tạo được con đường phát triển rõ ràng, dễ đi và ít rủi ro cho người dân trong trung hạn, dài hạn", đại biểu Nguyễn Cao Sơn nêu rõ.
Tính toán lại lộ trình tăng thuế tiêu thụ đặc biệt phù hợp, tránh gây biến động thị trường
Về lộ trình ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe điện chạy pin, ĐBQH Võ Ngọc Thanh Trúc (TP. Hồ Chí Minh) nhận định, dự thảo Luật quy định áp dụng mức thuế suất đối với ô tô chạy bằng pin ở mức ưu đãi 1 - 3% từ ngày 1/1/2026 lên mức 4 - 11% từ ngày 1/1/2031, với biên độ thuế suất tăng gấp 3 - 4 lần tại một thời điểm tiềm ẩn ba vấn đề.
Cụ thể, biên độ thuế suất tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô chạy bằng pin tăng đột biến có thể gây bất ổn thị trường tiêu dùng, gây tâm lý mua “chạy thuế”, tạo “sốt ảo” vào thời điểm cuối năm 2030 và nguy cơ sụt giảm nghiêm trọng sức mua, đóng băng thị trường từ đầu năm 2031 do giá xe tăng đột biến.
ĐBQH Võ Ngọc Thanh Trúc (TP. Hồ Chí Minh). Ảnh: Quang Khánh
Đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc còn lo ngại, sự sụt giảm tiêu thụ đột ngột từ năm 2031 sẽ phá vỡ phương án tài chính thu hồi vốn của các nhà đầu tư hạ tầng, dẫn đến nguy cơ đình trệ việc mở rộng mạng lưới trạm sạc.
Đại biểu cũng cho rằng, biên độ thuế quá lớn có thể làm suy giảm lợi thế về thu hút FDI. Bởi lẽ, chu kỳ đầu tư dự án công nghiệp ô tô và pin lưu trữ thường kéo dài từ 7 - 10 năm. Biên độ biến động thuế quá lớn trong ngắn hạn 5 năm sẽ làm giảm tính dự báo, có thể khiến các nhà đầu tư quốc tế e ngại rủi ro và chuyển hướng vốn.
Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quang Khánh
Trên cơ sở phân tích ba vấn đề tiềm ẩn nêu trên, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc đề nghị cơ quan soạn thảo điều chỉnh lộ trình tăng thuế theo cơ chế bậc thang thay vì áp dụng mức độ tăng đột biến vào năm 2031, theo đó cần chia nhỏ biên độ điều chỉnh tịnh tiến theo chu kỳ 2 - 3 năm. Phương án này nhằm hạn chế "cú sốc" về giá, bảo đảm tính ổn định của thị trường, duy trì động lực phát triển hệ sinh thái giao thông xanh và bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước bền vững.
Chia sẻ quan điểm trên, ĐBQH Tráng A Dương (Lào Cai) cũng cho rằng, việc tăng mạnh thuế tiêu thụ đặc biệt từ 3 - 11% đối với xe dưới 9 chỗ là "khá đột ngột", có thể gây gián đoạn thị trường xe điện vốn đang trong giai đoạn hình thành.
ĐBQH Tráng A Dương (Lào Cai) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh
Đại biểu đề xuất, lộ trình tăng thuế cần “mềm” hơn, có bước đệm phù hợp hoặc gắn với các tiêu chí cụ thể, như tỷ lệ phổ cập xe điện, mức độ phát triển hạ tầng sạc hay chi phí pin.
Đại biểu Tráng A Dương cũng đề nghị rà soát lại việc phân nhóm phương tiện, bởi hiện nay một số loại xe có tính chất sử dụng khác nhau, như xe pick-up chở người và pick-up cabin kép chở hàng đang được xếp chung, có thể dẫn đến bất cập về chính sách thuế. “Việc phân loại cần bảo đảm phản ánh đúng mục đích sử dụng, tránh thiếu công bằng giữa tiêu dùng và sản xuất, kinh doanh”, đại biểu Tráng A Dương nêu ý kiến.
Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quang Khánh
Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện cần được đặt trong tổng thể các chính sách liên quan, như lệ phí trước bạ, phát triển hạ tầng sạc, tiêu chuẩn môi trường. Nhấn mạnh điều này, đại biểu Tráng A Dương cho rằng, nếu chỉ áp dụng chính sách ưu đãi thuế trong giai đoạn đầu, nhưng các điều kiện hỗ trợ khác chưa hoàn thiện, hiệu quả chính sách sẽ bị hạn chế.
Giải trình, làm rõ ý kiến đại biểu về nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cơ quan chủ trì soạn sẽ nghiêm túc nghiên cứu và tiếp thu; đặc biệt là các giải pháp về đầu tư hệ thống trạm sạc cũng như các giải pháp "giảm sốc", tránh tình trạng sau khi hết thời hạn ưu đãi sẽ tác động tiêu cực đến sản xuất và tiêu thụ.
Tin: Thanh Chi