Sáng 23-4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, các đại biểu Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Đại biểu Quốc hội Võ Ngọc Thanh Trúc (Đoàn TPHCM) phát biểu tại hội trường sáng 23-4. Ảnh: Hồ Long
Vấn đề quy định thẩm quyền giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế đã nhận được ý kiến từ các đại biểu (ĐB).
ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc (Đoàn TPHCM) đánh giá cao nỗ lực của Ban soạn thảo trong việc bám sát thực tiễn nền kinh tế.
Tuy nhiên, để luật này thực sự là "phao cứu sinh" cho doanh nghiệp, người dân, bà Trúc đồng tình với việc Dự thảo sửa đổi theo hướng giao Chính phủ quy định mức doanh thu năm để được miễn thuế, căn cứ vào bối cảnh kinh tế - xã hội từng thời kỳ, bởi đây là sự đổi mới về tư duy lập pháp.
Việc không ấn định con số trong Luật, sẽ giúp chính sách phản ứng nhanh, nhạy hơn với biến động thị trường. Tuy nhiên, việc phân cấp thẩm quyền, cần đi kèm tiêu chí định lượng minh bạch.
Từ đó, vị đại biểu là là Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách khóa XVI TPHCM kiến nghị bổ sung vào Điều 1, 2, 3 nguyên tắc: Mức doanh thu miễn thuế được điều chỉnh tự động theo biến động của Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và chi phí đầu vào.
"Cơ chế này giúp loại trừ phần doanh thu tăng do lạm phát, đảm bảo chỉ thu thuế trên lợi nhuận thực, qua đó bảo vệ nguồn vốn sinh kế của người dân và doanh nghiệp".
Cân nhắc điều chỉnh lộ trình tăng thuế theo cơ chế "bậc thang"
Thứ hai, về lộ trình ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe điện chạy pin tại Điều 4 dự thảo nêu "mức thuế suất, thuế tiêu thụ đặc biệt, đối với xe ô tô chạy bằng pin được áp dụng mức ưu đãi 1-3% từ ngày 1-1-2026, sau đó điều chỉnh tăng mạnh lên mức 4-11% từ ngày 1-1-2031".
Theo ĐB Trúc, việc biên độ thuế suất tăng gấp 3-4 lần tại một thời điểm sẽ tiềm ẩn 3 vấn đề:
Vấn đề thứ nhất, gây bất ổn thị trường tiêu dùng: Gây tâm lý mua chạy thuế, tạo 'sốt ảo' vào thời điểm cuối năm 2030 và nguy cơ sụt giảm nghiêm trọng sức mua (đóng băng thị trường) từ đầu năm 2031 do giá xe tăng đột biến.
Vấn đề thứ hai, gián đoạn đầu tư hạ tầng trạm sạc: Sự sụt giảm tiêu thụ đột ngột từ năm 2031 sẽ phá vỡ phương án tài chính, thu hồi vốn của các nhà đầu tư hạ tầng, dẫn đến nguy cơ đình trệ việc mở rộng mạng lưới trạm sạc.
Vấn đề thứ ba, suy giảm lợi thế thu hút FDI: Chu kỳ đầu tư dự án công nghiệp ô tô và pin lưu trữ thường kéo dài từ 7-10 năm. Biên độ biến động thuế quá lớn trong ngắn hạn (5 năm) sẽ làm giảm tính dự báo, khiến các nhà đầu tư quốc tế e ngại rủi ro và chuyển hướng dòng vốn.
Do đó, ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc điều chỉnh lộ trình tăng thuế theo cơ chế "bậc thang". Thay vì áp dụng mức tăng đột biến vào năm 2031, cần chia nhỏ biên độ điều chỉnh tịnh tiến theo chu kỳ 2-3 năm (ví dụ 3% lên 6%, 8% và 11%).
Phương án này nhằm hạn chế cú sốc về giá, đảm bảo tính ổn định của thị trường, duy trì động lực phát triển hệ sinh thái giao thông xanh và bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước bền vững.
Tuyệt đối không để "ngâm" vốn của người dân và doanh nghiệp do thủ tục hành chính
Thứ ba, tại Điều 5, dự thảo quy định hiệu lực thi hành đối với các khoản miễn thuế là từ ngày 1-1-2026. Việc quy định hiệu lực từ đầu năm 2026, ĐB Trúc đánh giá là sự thấu hiểu sâu sắc đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, cho phép họ được hưởng chính sách xuyên suốt năm tài chính.
Tuy nhiên, bà đề nghị cơ quan thuế cần có hướng dẫn xử lý đối với những đơn vị đã tạm nộp thuế trong quý I-2026.
"Phải đảm bảo quy trình hoàn thuế hoặc khấu trừ diễn ra đơn giản, áp dụng công nghệ thông tin để tự động cấn trừ hoặc hoàn trả thuế cho những đối tượng được miễn theo luật mới, trong kỳ quyết toán tiếp theo, tuyệt đối không để "ngâm" vốn của người dân và doanh nghiệp do thủ tục hành chính"- ĐB lưu ý.
Văn Duẩn - Minh Chiến