Câu chuyện lập lại trật tự đô thị tuy không mới nhưng chưa bao giờ hết tính cấp thiết, đòi hỏi những cuộc ra quân quyết liệt và thực chất hơn.
Xe đậu kín vỉa hè
Vỉa hè bị chiếm dụng
Ghi nhận tại các “điểm nóng” về giao thông và thương mại như: ngã ba Hùng Vương - Trần Quý Cáp, trục đường Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Văn Cừ, Bùi Thị Xuân, Phù Đổng Thiên Vương hay khu vực sầm uất ngay Khu Hòa Bình, Trung tâm thương mại Chợ mới Đà Lạt ở Phan Bội Châu, đường 3 Tháng 2… không khó để bắt gặp tình trạng vỉa hè bị chiếm dụng.
Tại nhiều đoạn, xe máy xếp lớp lớp chắn ngang lối đi. Nhiều hộ kinh doanh tận dụng tối đa vỉa hè phía trước nhà để bày biện bàn ghế, dựng mái che, biến vỉa hè công cộng thành sân nhà riêng. Đáng buồn hơn, những lối đi được thiết kế riêng với phần gờ giảm tốc, độ dốc phù hợp cho người khuyết tật, xe lăn… cũng bị chặn bởi hàng hóa và xe gắn máy một cách vô tâm.
Hệ quả là người đi bộ bị đẩy xuống lòng đường, gây ùn tắc cục bộ và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Sự xô bồ, thiếu trật tự này đang trực tiếp làm xói mòn hình ảnh văn minh của đô thị du lịch Đà Lạt trong mắt du khách. Anh Trần Ngọc Lâm, một du khách đến từ TP Hồ Chí Minh chia sẻ: “Tôi lên Đà Lạt mùa này cốt để thư giãn, ngắm hoa, để tận hưởng cái lạnh ngọt ngào mà Sài Gòn không có. Nhưng thú thật, trải nghiệm đi bộ ở trung tâm Đà Lạt khá mệt mỏi. Vỉa hè nhiều nơi bị chiếm dụng kín mít. Muốn thong dong ngắm phố phường mà chỉ có thể thực hiện được ở quanh hồ Xuân Hương thôi, còn nhiều tuyến đường khác thì đành chịu”.
Bà Trần Thị Bốn (người dân ở đường Phan Bội Châu, phường Xuân Hương - Đà Lạt) cũng bày tỏ: “Người dân chúng tôi rất mong vỉa hè được trả lại đúng chức năng. Việc lập lại trật tự cần làm thường xuyên, dứt khoát, chứ không nên chỉ làm theo phong trào, rầm rộ vài hôm rồi đâu lại vào đấy”.
Thực tế, chính quyền các phường thời gian qua đã có nhiều nỗ lực, tổ chức các đợt ra quân, tuần tra xử lý. Sự chuyển biến là có nhưng chưa bền vững. Tình trạng lực lượng chức năng có mặt, vỉa hè thông thoáng; khi xe tuần tra đi khuất, hàng quán, xe cộ lại tràn ra như cũ là điệp khúc thường xuyên.
Cần giải pháp căn cơ
Cần một cách tiếp cận đa chiều, cương quyết trong xử lý, linh hoạt trong giải pháp, hướng đến tính căn cơ, lâu dài. Kiến trúc sư (KTS) Trần Ngọc Anh (TP Hồ Chí Minh) cho rằng: “Cần minh bạch hóa không gian vỉa hè. Cơ quan chức năng cần rà soát kỹ lưỡng, phân định rõ ràng khu vực nào tuyệt đối cấm lấn chiếm (như ngã ba, ngã tư, nút giao thông, khu vực ưu tiên đi bộ), khu vực nào có thể cho phép sử dụng tạm thời có điều kiện và có thu phí trong khung giờ nhất định. Việc này vừa bảo đảm mỹ quan, vừa tạo nguồn thu cho ngân sách, đồng thời giải quyết một phần nhu cầu kinh doanh của người dân nhưng vẫn bảo đảm lối đi cho người đi bộ”.
Cũng theo KTS Trần Ngọc Anh, địa phương cần quan tâm đẩy mạnh ứng dụng các giải pháp công nghệ quản lý hiện đại. Đặc biệt, trong bối cảnh quỹ đất trung tâm hạn hẹp, cần có chính sách ưu đãi mạnh mẽ để kêu gọi đầu tư các bãi xe thông minh, bãi xe ngầm hoặc cao tầng với giá cả hợp lý nhằm giải tỏa áp lực đỗ xe dưới lòng đường. Song song đó, ứng dụng hệ thống camera giám sát để phạt nguội hành vi lấn chiếm vỉa hè, đậu đỗ xe sai quy định.
Vỉa hè là không gian công cộng, là tài sản chung. Đối với một đô thị du lịch đặc thù như Đà Lạt, vỉa hè thông thoáng chính là góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa của một đô thị cần sự nhẹ nhàng, nơi du khách có thể an nhiên dạo bước, hít thở khí trời và cảm nhận sự thư nhàn.
Nguyễn Nghĩa .