Tuyến đường thủy vào khu vực Đầu Đẳng.
Từ trung tâm xã Ba Bể, để vào được thôn Bản Cám, nơi có khu vực thác Đầu Đẳng, người dân và du khách chỉ có thể di chuyển bằng đường thủy. Tuyến sông Năng là con đường duy nhất kết nối khu vực này với bên ngoài. Giao thông cách trở, hạ tầng thiếu thốn khiến cuộc sống nơi đây gần như tách biệt.
Gần 20 hộ dân sinh sống tại khu vực thác Đầu Đẳng cùng các đơn vị như trạm khí tượng, kiểm lâm nhiều năm nay vẫn chưa được sử dụng điện lưới quốc gia. Trong điều kiện đó, nhiều thiết bị quen thuộc với đời sống hiện đại lại trở thành xa xỉ. Những chiếc quạt thóc thủ công, bếp củi, hay ánh đèn leo lét từ điện năng lượng mặt trời vẫn là hình ảnh thường nhật.
Ông Nông Văn Giang, một người dân trong thôn chia sẻ, để phục vụ sản xuất, gia đình phải sử dụng máy nổ chạy dầu, nhưng do chi phí cao nên chỉ vận hành khi thật cần thiết. Phần lớn công việc hằng ngày, chế biến nông sản... vẫn dựa vào sức người. “Có điện thì mới có thể mua sắm máy móc, giảm bớt sức lao động, nâng cao hiệu quả sản xuất” - ông Giang, cho biết thêm.
Không chỉ trong sản xuất, tình trạng thiếu điện cũng gây ảnh hưởng đến việc khai thác tiềm năng phát triển du lịch của địa phương. Khu vực thác Đầu Đẳng nằm trong tuyến tham quan hấp dẫn của hồ Ba Bể, mỗi ngày đón nhiều lượt khách. Một số hộ dân đã bắt đầu làm dịch vụ ăn uống, đón khách, nhưng quy mô còn nhỏ lẻ.
Ông Trần Văn Khoa, một hộ dân làm dịch vụ tại đây, cho biết: Do không có điện nên gia đình tôi không thể bảo quản thực phẩm, không thể đầu tư dịch vụ lưu trú. Du khách thường chỉ dừng chân trong thời gian ngắn rồi rời đi. Nhiều khách muốn ở lại trải nghiệm, nhưng điều kiện chưa cho phép.
Theo thống kê của UBND xã Ba Bể, hiện toàn xã vẫn còn trên 80 hộ dân chưa được sử dụng điện lưới quốc gia, chủ yếu tập trung tại các thôn vùng cao, địa hình chia cắt. Việc đầu tư hạ tầng điện gặp nhiều khó khăn do chi phí lớn, dân cư phân tán.
Bếp củi quen thuộc của các hộ làm du lịch ở Bản Cám.
Ông Nguyễn Đức Dũng, Chủ tịch UBND xã Ba Bể, cho biết: Chính quyền địa phương đã xây dựng kế hoạch, đề xuất đầu tư hệ thống điện cho các khu vực chưa có điện. Tuy nhiên, do nguồn lực còn hạn chế, rất cần sự quan tâm, hỗ trợ từ cấp trên và ngành điện.
Không riêng xã Ba Bể, toàn tỉnh Thái Nguyên hiện vẫn còn khoảng 1.600 hộ dân chưa được sử dụng điện lưới quốc gia, tập trung tại 65 thôn, bản vùng cao. Đây là những khu vực có địa hình khó khăn, suất đầu tư lớn, đòi hỏi nguồn lực đáng kể.
Trong bối cảnh địa phương đang định hướng phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, việc sớm tháo gỡ “nút thắt” về điện không chỉ là nhu cầu dân sinh, mà còn là điều kiện cần để khai thác hiệu quả tiềm năng, tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng.
Văn Linh