Cần thêm giải pháp dài hạn chặn cửa 'tái sinh' website, phần mềm lậu

3 giờ trướcBài gốc

Hàng loạt website lậu bị "chặn sóng"

Ngay sau khi Công điện số 38/CĐ-TTg (Công điện 38) của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được ban hành, thị trường nội dung số tại Việt Nam đã ghi nhận những chuyển động mạnh mẽ và rõ rệt. Không chỉ tạo áp lực lớn lên các hoạt động kinh doanh hàng giả, hàng nhái, Công điện 38 còn mở ra đợt truy quét đối với các website, ứng dụng cung cấp nội dung vi phạm bản quyền trên môi trường số, đặc biệt trong lĩnh vực phim ảnh, thể thao và giải trí trực tuyến.

Bên cạnh hoạt động kiểm tra và xử lý vi phạm, Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) mới đây cũng đã đã ban hành Công văn yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện rà soát tuân thủ pháp luật trong đó tập trung vào 7 lĩnh vực trọng điểm bao gồm: chương trình máy tính, điện ảnh, âm nhạc, xuất bản, báo chí, truyền hình và trò chơi trực tuyến.

Siết chặt, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Ảnh minh họa

Trên không gian mạng, hàng loạt website phim và website thể thao lậu vốn “quen mặt” với người dùng Việt Nam đã đồng loạt ngừng hoạt động hoặc không thể truy cập. Nhiều nhiều trang web phim lớn như Cò TV, Phim4k.xyz, Thìa Phim… đồng loạt thông báo “đóng cửa”. Khi truy cập, người dùng chỉ còn thấy dòng thông báo ngừng hoạt động nhằm “tuân thủ nghiêm túc các quy định của pháp luật Việt Nam”.

Nhiều nhiều trang web phim lớn đồng loạt thông báo “đóng cửa”.

Không chỉ các website phim, nhiều nền tảng fansub và ứng dụng cung cấp nội dung giải trí không phép cũng chủ động dừng hoạt động. Các nền tảng như Mon Fansub, Nét Fansub, Anime Fansub, một số ứng dụng phát trực tiếp bóng đá lậu đã lần lượt biến mất khỏi môi trường mạng. Đây được xem là tín hiệu cho thấy hiệu quả bước đầu của chiến dịch lập lại trật tự trong lĩnh vực nội dung số sau nhiều năm tồn tại tình trạng vi phạm bản quyền tràn lan.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên Báo Công Thương, một số web phim lậu như Motphim, Motchill, Rophim… có số lượng truy cập đông đảo của giới trẻ đến thời điểm hiện tại vẫn hoạt động bình thường.

Web phim lậu Motchill hiệ vẫn đang hoạt động bình thường. Ảnh chụp màn hình

Bên cạnh nguy cơ vi phạm bản quyền, nhiều website lậu xuất hiện dày đặc quảng cáo rác, nội dung cá cược trực tuyến, pop-up dẫn sang các trang độc hại và hình ảnh phản cảm, gây ảnh hưởng tiêu cực đến trải nghiệm người dùng. Đồng thời tiềm ẩn nhiều nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân, mã độc,…

Từ góc độ người tiêu dùng, sự biến mất đồng loạt của các web lậu cũng tạo ra tác động đáng kể đối với thói quen tiêu dùng nội dung số, nhất là với người trẻ. Với nhiều sinh viên và người mới đi làm tại TP. Hồ Chí Minh, các nền tảng xem phim, xem bóng đá miễn phí từng là lựa chọn gần như mặc định vì tiện lợi và tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, khi các địa chỉ quen thuộc không còn tồn tại, nhiều người bắt đầu nhìn nhận lại cách mình đang sử dụng các sản phẩm sáng tạo trên môi trường số.

Nhiều người dùng cho biết trước đây họ gần như không quan tâm đến vấn đề bản quyền, chỉ đơn giản cho rằng nội dung đã có sẵn trên mạng thì có thể sử dụng miễn phí. Nhưng sau khi các website lậu bị siết chặt, không ít người chuyển sang đăng ký các nền tảng có bản quyền để có trải nghiệm ổn định và an toàn hơn. Bên cạnh chất lượng hình ảnh, phụ đề và đường truyền tốt hơn, người dùng cũng dần nhận thức những rủi ro từ web lậu như quảng cáo cá cược, mã độc, đánh cắp dữ liệu hay nguy cơ mất an toàn thông tin.

Câu chuyện bản quyền giờ đây đã trở thành vấn đề gắn trực tiếp với văn hóa tiêu dùng số. Từ phim ảnh, âm nhạc đến các giải thể thao,... mỗi nội dung đều là kết quả của quá trình đầu tư lớn về tài chính, công nghệ và chất xám của tác giả. Việc trả tiền cho nội dung có bản quyền được nhiều người trẻ nhìn nhận như một cách tôn trọng công sức của đội ngũ sáng tạo phía sau sản phẩm.

Website lậu vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ "tái sinh"

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu, Giám đốc Tổ chức Chống lừa đảo cho biết, Công điện 38/CĐ-TTg sẽ tạo áp lực rất lớn lên toàn bộ “hệ sinh thái” vi phạm bản quyền số, không chỉ các website phim lậu mà cả nhóm vận hành, quảng cáo, thanh toán, máy chủ, tên miền và kênh phân phối nội dung.

Khi Chính phủ yêu cầu xử lý tăng tối thiểu 20% và nhấn mạnh triệt phá các website có lượng truy cập lớn, các nền tảng phim lậu, fansub và livestream trái phép sẽ khó hoạt động công khai như trước. Tuy nhiên chuyên gia cũng nhấn mạnh, nếu chỉ chặn tên miền mà không đánh vào dòng tiền và hạ tầng phía sau, các website này vẫn có thể “tái sinh”.

Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu, Giám đốc Tổ chức Chống lừa đảo. Ảnh: NVCC

Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu cho biết thêm, phần mềm lậu trong doanh nghiệp là một rủi ro an ninh mạng rất nghiêm trọng. Các bản crack thường bị chèn mã độc, backdoor, trojan hoặc công cụ đánh cắp thông tin. Khi được cài trong máy nhân viên, nó có thể mở đường cho kẻ tấn công lấy dữ liệu nội bộ, tài khoản email, tài liệu khách hàng, thậm chí lan sang hệ thống đối tác, tạo thành rủi ro tấn công chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, theo chuyên gia, thách thức lớn nhất là yếu tố xuyên biên giới khi các máy chủ ở nước ngoài, tên miền thay đổi liên tục, CDN che giấu IP thật, còn người vận hành có thể ẩn danh hoặc chia nhỏ hạ tầng. Do vậy, chuyên gia đề xuất, Việt Nam cần cơ chế phối hợp nhanh hơn giữa cơ quan quản lý, nhà mạng, đơn vị đăng ký tên miền, nền tảng quảng cáo, cổng thanh toán và đối tác quốc tế. Về kỹ thuật, cần hệ thống giám sát tự động, truy vết hạ tầng, phân tích DNS/CDN, nhận diện website tái sinh và chia sẻ dữ liệu vi phạm theo thời gian gần thực.

“Về dài hạn, việc siết quản lý bản quyền số sẽ giúp thị trường nội dung số minh bạch hơn, bảo vệ tốt hơn cho nhà sáng tạo, doanh nghiệp làm ăn chân chính và các nền tảng hợp pháp. Đây cũng là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp không thể xem tuân thủ bản quyền và an toàn thông tin là chuyện phụ. Trong bối cảnh Việt Nam đang tăng cường thực thi bảo hộ sở hữu trí tuệ để đáp ứng cam kết trong các Hiệp định thương mại tự do như CPTPP và EVFTA, doanh nghiệp buộc phải đầu tư nghiêm túc hơn vào phần mềm hợp pháp, quản trị dữ liệu, an ninh mạng và tuân thủ pháp luật số”, ông Ngô Minh Hiếu nhấn mạnh.

Theo yêu cầu của Công điện 38, đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm được triển khai từ ngày 7/5 đến 30/5/2026, với mục tiêu số vụ xử lý phải tăng tối thiểu 20% so với cùng kỳ năm 2025.Việc quyết liệt thực hiện Công điện 38 không chỉ dừng ở xử lý các vụ việc đơn lẻ mà đang hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường nội dung số minh bạch, lành mạnh và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ. Qua đó, tạo nền tảng thúc đẩy ngành công nghiệp sáng tạo số phát triển bền vững hơn trong thời gian tới.

Hoàng Chiến

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/can-them-giai-phap-dai-han-chan-cua-tai-sinh-website-phan-mem-lau-456193.html