Cần Thơ gỡ khó cho ngành hàng sầu riêng

một giờ trướcBài gốc

Nhờ liên kết với công ty, giá sầu riêng của một số hợp tác xã ở Cần Thơ được bán với giá ổn định từ 35.000-45.000 đồng/kg, cao hơn giá thị trường từ 10.000-15.000 đồng/kg. (Ảnh: Thu Hiền/TTXVN)

Trong bối cảnh thị trường sầu riêng biến động mạnh do nguồn cung dồi dào và sự cạnh tranh gay gắt từ các nước láng giềng, ngành nông nghiệp thành phố Cần Thơ cùng các hợp tác xã đang tích cực triển khai nhiều giải pháp từ kỹ thuật canh tác nghịch vụ đến liên kết chuỗi giá trị nhằm đảm bảo thu nhập bền vững cho người nông dân.

Áp lực "dội chợ, rớt giá"

Theo báo cáo của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thành phố Cần Thơ, địa phương hiện có 14.483 ha sầu riêng; trong đó, diện tích đang cho sản phẩm đạt 8.635 ha với sản lượng thu hoạch năm 2026 ước đạt 120.000 tấn. Tuy nhiên, vụ thu hoạch năm nay ghi nhận sự sụt giảm đáng kể về giá bán.

Ghi nhận tại các vùng trồng trọng điểm như xã Phong Điền, Trường Long, Trường Thành… giá sầu riêng Ri6 (giống chủ lực chiếm trên 86% diện tích) hiện chỉ dao động từ 30.000-45.000 đồng/kg, giảm khoảng 20.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm ngoái. Tại một số vườn, thương lái thu mua theo hình thức "mua xô" chỉ ở mức 20.000-35.000 đồng/kg tùy chất lượng.

Ông Trần Văn Chiến, Giám đốc Hợp tác xã Trường Khương A (xã Trường Long) cho biết nhờ liên kết với công ty nên giá sầu riêng Ri6 của ông được thu mua 45.000 đồng/kg. (Ảnh: Thu Hiền/TTXVN)

Nguyên nhân chính của tình trạng này được xác định là do sự trùng lặp thời điểm thu hoạch giữa Việt Nam và các quốc gia như Thái Lan, Lào, Campuchia. Đặc biệt, dù nhiều nhà vườn tại miền Tây đã chủ động xử lý cho trái sớm hơn chính vụ một tháng nhưng vẫn "đụng" phải vụ chính của sầu riêng Thái Lan (thường bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 9). Bên cạnh đó, tình hình xuất khẩu gặp khó khiến thương lái e dè, chủ yếu tập trung tiêu thụ nội địa, dẫn đến cảnh "cung vượt quá cầu" cục bộ.

Không chỉ đối mặt với giá bán thấp, người trồng sầu riêng còn chịu áp lực từ chi phí đầu vào tăng cao. Ông Nguyễn Văn Việt (xã Trường Thành) cho biết, do thời tiết nóng lạnh thất thường và gió mạnh, tỷ lệ ra hoa không đạt khiến nhà vườn phải xử lý lại nhiều lần. Chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nhân công đã đẩy giá thành sản xuất từ 15.000 đồng/kg (năm trước) lên mức từ 25.000-30.000 đồng/kg.

Với mức giá bán hiện tại, lợi nhuận của nông dân rất thấp, thậm chí đối mặt với nguy cơ thua lỗ nếu phải thuê hoàn toàn nhân công chăm sóc. "Nếu giá bán đạt từ 50.000 đồng/kg trở lên người trồng mới thực sự có lãi để tái đầu tư bài bản," anh Trần Thông Lanh, một nhà vườn tại xã Trường Long chia sẻ.

Điểm sáng từ liên kết chuỗi và kiểm soát chất lượng

Trong bức tranh chung còn nhiều khó khăn, các hộ nông dân tham gia vào hợp tác xã và chuỗi liên kết với doanh nghiệp vẫn duy trì được sự ổn định. Điển hình là Hợp tác xã Trường Khương A với hơn 20 hộ thành viên đã ký kết hợp đồng dài hạn với doanh nghiệp xuất khẩu (Công ty Chánh Thu) với mức giá cố định từ 35.000-45.000 đồng/kg. Mô hình này giúp nhà vườn tránh được tình trạng bị thương lái "ép giá" hoặc "mua cào lùa" khi thị trường biến động.

Để duy trì liên kết này, hợp tác xã đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng. Ông Trần Văn Chiến, Giám đốc Hợp tác xã Trường Khương A cho biết, trước khi thu hoạch, hợp tác xã sẽ gửi mẫu trái và đất đi kiểm nghiệm để kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng (Cadimi).

"Nhờ khuyến cáo thành viên không sử dụng lân tan chảy và thực hiện các biện pháp đào thải độc tố trong đất, suốt 3 năm qua sản phẩm của hợp tác xã đều không nhiễm cadimi và đạt tiêu chuẩn xuất khẩu," ông Chiến cho biết.

Bên cạnh đó, việc áp dụng quy trình canh tác tiết kiệm theo hướng dẫn của hợp tác xã đã giúp các thành viên kéo giảm giá thành sản xuất xuống còn từ 15.000-17.000 đồng/kg, đảm bảo mức lợi nhuận từ 10.000-20.000 đồng/kg ngay cả khi thị trường xuống thấp.

Nhằm tháo gỡ khó khăn lâu dài, ngành nông nghiệp Cần Thơ đang định hướng đẩy mạnh sản xuất rải vụ và nghịch vụ. Giáo sư, tiến sỹ Trần Văn Hâu, nguyên giảng viên Đại học Cần Thơ, khuyến nghị nhà vườn miền Tây nên chuyển trọng tâm thu hoạch sang giai đoạn từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau. Đây là thời điểm nguồn cung từ Thái Lan khan hiếm, nhu cầu từ thị trường Trung Quốc lại rất cao, giúp giá bán có thể tăng gấp đôi, gấp ba lần vụ chính.

Hiện nay, khoảng 20% diện tích sầu riêng tại Cần Thơ đã chuyển sang sản xuất nghịch vụ. Các kỹ thuật như xiết nước, phủ nilon mặt líp đã được nông dân ứng dụng thành công, không chỉ giúp "né vụ" mà còn hạn chế được tình trạng sượng cơm, rụng trái non do thời tiết.

Đồng thời, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thành phố đang tăng cường quản lý và cấp mã số vùng trồng sầu riêng. Tính đến nay, toàn thành phố đã có 127 mã số với diện tích 2.704 ha. Đây được coi là "tấm vé thông hành" bắt buộc để sầu riêng Cần Thơ tiến sâu vào các thị trường cao cấp như Trung Quốc, Hoa Kỳ, EU và ASEAN.

Bà Phạm Thị Minh Hiếu, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP. Cần Thơ nhận định, mặc dù kết quả phân tích cho thấy, hàm lượng Cadimi trong đất tại khu vực Cần Thơ và Đồng bằng sông Cửu Long hiện ở mức rất thấp, nhưng ngành chức năng vẫn đặc biệt chú trọng hướng dẫn nông dân tuân thủ nghiêm ngặt quy trình canh tác; đồng thời, ngành sẽ tiếp tục rà soát hệ thống giám sát chất lượng, truy xuất nguồn gốc. Mục tiêu là đảm bảo sản phẩm đầu ra hoàn toàn không còn dư lượng kim loại nặng (trong đó có Cadimi), không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật gây ảnh hưởng đến tiêu chuẩn xuất khẩu.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, bà Phạm Thị Minh Hiếu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao hiệu quả kinh tế bền vững thông qua kiến thức canh tác bài bản cho nông dân.

Giải pháp cốt lõi là tối ưu hóa chi phí đầu tư để người trồng có lãi ngay cả khi giá thị trường xuống thấp. Song song đó, việc liên kết sản xuất để hình thành các vùng trồng tập trung có quy mô tối thiểu 10 ha là vô cùng cấp thiết, giảm thiểu tình trạng phát triển tự phát tại các vùng không phù hợp.

Với sự chủ động từ phía cơ quan quản lý và sự thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân, ngành hàng sầu riêng Cần Thơ kỳ vọng sẽ sớm vượt qua giai đoạn biến động./.

(TTXVN/Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/can-tho-go-kho-cho-nganh-hang-sau-rieng-post1109963.vnp