Cần tiếp tục duy trì việc giảm thuế về 0% với xăng dầu đến hết năm

3 giờ trướcBài gốc

Bộ Tài chính vừa có văn bản gửi Bộ Tư pháp xin ý kiến thẩm định về Nghị quyết của Quốc hội về điều chỉnh mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay.

Trong tài liệu thẩm định, Bộ Tài chính đề xuất kéo dài việc giảm các loại thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay thêm một tháng rưỡi, đến hết tháng 6 năm nay, nhằm góp phần bình ổn giá, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và kiểm soát lạm phát.

Trước đó, theo Quyết định số 482 của Thủ tướng Chính phủ, mức thuế bảo vệ môi trường với xăng, dầu và nhiên liệu bay được giảm về 0 đồng/lít; thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng giảm xuống 0%; đồng thời doanh nghiệp không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào. Thời gian áp dụng từ 0 giờ ngày 27-3 đến hết ngày 15-4.

Tại dự thảo lần này, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục áp dụng các chính sách giảm thuế tương tự từ ngày 16-4 đến hết ngày 30-6-2026. Theo tính toán, với phương án giảm thuế như đề xuất, số giảm thu ngân sách Nhà nước ước khoảng 7.200 tỉ đồng.

Bộ Tài chính cho biết, trong trường hợp cần đáp ứng yêu cầu cấp bách về phát triển kinh tế - xã hội và ổn định thị trường xăng dầu, Chính phủ sẽ được quyền ban hành nghị quyết để điều chỉnh thời gian áp dụng cho phù hợp. Khi nghị quyết hết hiệu lực, các mức thuế đối với xăng dầu sẽ được thực hiện trở lại theo quy định hiện hành của pháp luật về thuế.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, việc điều chỉnh các mức thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay như đề xuất sẽ góp phần loại bỏ yếu tố thuế trong cơ cấu giá xăng dầu. Đây được xem là một giải pháp hiệu quả nhằm hỗ trợ thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có yêu cầu kiểm soát lạm phát trong năm nay.

Cần tiếp tục giảm thuế với xăng, dầu hết năm 2026 để hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 482 là một quyết sách linh hoạt, kịp thời trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, không chỉ giúp “hạ nhiệt” giá xăng dầu trong nước mà còn đóng vai trò như một “bộ giảm xóc” quan trọng đối với nền kinh tế.

Ông Nguyễn Quang Huy CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi) khẳng định, việc đưa các sắc thuế đối với xăng dầu về mức 0% trong những thời điểm cần thiết là một bước đi phù hợp, thể hiện rõ sự chuyển biến trong tư duy điều hành từ bị động ứng phó sang chủ động thích ứng với các cú sốc bên ngoài.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, trong cấu thành giá xăng dầu, thuế là yếu tố có thể điều chỉnh nhanh và trực tiếp. Khi được sử dụng hợp lý, công cụ này giúp giảm áp lực tăng giá trong nước, hạn chế tác động lan tỏa đến lạm phát, đồng thời ổn định kỳ vọng của thị trường, người dân và doanh nghiệp.

Thực tế cho thấy, sau khi chính sách được triển khai, giá nhiều mặt hàng xăng dầu trong nước đã giảm mạnh, có sản phẩm giảm tới 6.000 đồng/lít. Nhờ đó, mức tăng giá năng lượng trong nước được kéo giảm từ khoảng 50% xuống còn 25%, góp phần quan trọng trong việc kiểm soát mặt bằng giá chung.

Nhiều chuyên gia cho rằng cần duy trì việc giảm thuế với xăng, dầu đến hết năm 2026 để chia sẻ rủi ro, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp vượt khó. Ảnh: MINH TRÚC

Tuy nhiên, ông Huy cho rằng tình hình chiến sự tại Trung Đông vẫn đang diễn biến hết sức căng thẳng và khó lường, khả năng vẫn sẽ tạo ra ''nút thắt năng lượng''. Cộng thêm, giai đoạn trước, khi giá xăng dầu tăng quá cao khiến nhiều doanh nghiệp muốn duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh phải chi bù lỗ.

Đáng chú ý, từ ngày 1-4, một loạt đường bay đã chính thức được tạm dừng hoặc cắt giảm tần suất khai thác do diễn biến chiến sự tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu bay Jet A-1 tăng nhanh và khó lường, tạo cú sốc chi phí trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận của các hãng hàng không.

Trong bối cảnh nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành vận tải, các doanh nghiệp buộc phải chuyển hướng từ mở rộng sản lượng sang tái cơ cấu mạng bay, tối ưu đội tàu và bảo toàn dòng tiền.

Ngoài ra, theo ông Huy, trong cơ cấu tính thuế giá bán lẻ xăng dầu vẫn có hiện tượng tính "thuế chồng thuế". Chẳng hạn, thuế VAT được tính trên giá ra, và cơ cấu giá đã gồm các loại thuế nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, bảo vệ môi trường.Cơ cấu này khiến giá xăng dầu trong nước chịu tác động lớn từ các sắc thuế, ngay cả khi giá thế giới giảm.

Vì vậy, ông Nguyễn Quang Huy cho rằng nhà điều hành cần điều chỉnh các khoản thuế này phù hợp để giảm áp lực chi phí.

Cụ thể, theo ông Huy, chính sách giảm thuế không nên chỉ kéo dài đến tháng 6 mà cần tiếp tục duy trì đến hết năm 2026 để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân vượt qua giai đoạn khó khăn, duy trì hoạt động kinh doanh ổn định, góp phần vào tăng trưởng hai con số.

Đồng tình, ông Nguyễn Đức Thành - Chủ tịch Hiệp hội Hoa tiêu hàng hải Việt Nam, Giám đốc Công ty Hoa tiêu Hàng hải miền Bắc - cho rằng, việc tiếp tục duy trì chính sách giảm thuế về 0% với xăng, dầu đến hết năm nay sẽ góp phần làm giảm chi phí logistics, chi phí sản xuất, từ đó hạ giá thành sản phẩm, tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế. Qua đó, hỗ trợ kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Với người dân, việc giảm thuế về 0% đối với xăng, dầu sẽ góp phần giảm trực tiếp chi phí của người dân trong việc tiêu dùng xăng, dầu, đồng thời kéo theo giảm giá hàng hóa, dịch vụ, đặc biệt là chi phí đi lại và sinh hoạt. Điều này góp phần cải thiện sức mua và ổn định đời sống, nhất là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng. Đây được xem là khoản tiền Nhà nước hỗ trợ cho người dân giảm bớt khó khăn và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp.

Với doanh nghiệp được giảm đáng kể chi phí đầu vào, đặc biệt trong các lĩnh vực vận tải, sản xuất, logistics, ... Qua đó, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng khả năng phục hồi và mở rộng hoạt động. Đồng thời, việc giảm chi phí cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp điều chỉnh giá bán, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Thiết kế công cụ thuế điều tiết theo thị trường

Còn ông Phan Văn Lâm, chuyên gia pháp luật Viện Nghiên cứu Pháp luật và Kinh tế ASEAN (Hội Luật gia Việt Nam) khẳng định, việc giảm thuế xăng dầu về mức 0% có thể khẳng định là một quyết sách kịp thời và cần thiết của Nhà nước trong bối cảnh giá năng lượng thế giới diễn biến phức tạp.

Theo vị này, chính sách giảm thuế không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ trước mắt mà còn tạo “khoảng đệm” cần thiết để Nhà nước tiếp tục triển khai các giải pháp căn cơ hơn, như nâng cao năng lực tự chủ nguồn cung, hoàn thiện cơ chế điều hành theo hướng minh bạch, thị trường và tăng khả năng thích ứng với biến động bên ngoài.

Tình hình Trung Đông vẫn tiếp diễn căng thẳng, thuế và phí với xăng, dầu nên được thiết kế như công cụ ổn định tự động. Ảnh: MINH TRÚC

"Có thể nói, việc giảm thuế vừa góp phần ổn định thị trường trong ngắn hạn, vừa là bước đi phù hợp trong tổng thể chiến lược điều hành, tạo điều kiện để từng bước cải cách sâu hơn thị trường xăng dầu theo hướng bền vững và hiệu quả hơn trong dài hạn", ông Lâm nói.

Song, theo ông Lâm, thay vì điều hành mang tính tùy nghi, nên chuyển sang điều tiết theo quy tắc. Cụ thể, thuế và phí nên được thiết kế như công cụ ổn định tự động.

Ví dụ, khi giá thế giới tăng vượt ngưỡng, thuế sẽ tự động giảm theo một công thức định sẵn; khi giá giảm sâu, thuế sẽ tăng trở lại. Cách làm này giúp giảm độ trễ chính sách và tăng tính dự báo cho thị trường.

Bên cạnh đó, cần điều chỉnh lại cơ chế phân bổ lợi nhuận trong chuỗi cung ứng. Hiện nay, nếu doanh nghiệp đầu mối vẫn được đảm bảo lợi nhuận trong khi bán lẻ chịu nhiều biến động, hệ thống sẽ mất cân đối. Cần có cơ chế chia sẻ rủi ro hợp lý hơn, đảm bảo chiết khấu tối thiểu cho bán lẻ và thúc đẩy cạnh tranh thực chất.

Cùng với các giải pháp về thuế, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết số 69/NQ-CP về việc chi tạm ứng 8.000 tỉ đồng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025.

Nghị quyết nêu rõ, việc trích lập và sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, hạn chế những biến động tăng giá bất thường. Chính phủ thống nhất chủ trương bổ sung 8.000 tỉ đồng dự toán chi ngân sách Nhà nước năm 2026 cho Bộ Công Thương, từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025, để tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu theo đề nghị của Bộ Tài chính.

Nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 27-3-2026.

MINH TRÚC

Nguồn PLO : https://plo.vn/can-tiep-tuc-duy-tri-viec-giam-thue-ve-0-voi-xang-dau-den-het-nam-post902480.html