Cần tự động hóa quyết toán thuế để người lao động không bị chịu 'oan'

một giờ trướcBài gốc

Để làm rõ hơn về những bất cập hiện tại và lộ trình triển khai giải pháp "quyết toán một lần chạm", VnBusiness đã có buổi trao đổi với Luật sư Ngô Quí Linh, Giám đốc Công ty Luật Mai Đăng Khang xung quanh vấn đề này.

Luật sư Ngô Quí Linh, Giám đốc Công ty Luật Mai Đăng Khang.

Hiện có ý kiến cho rằng việc nâng mức khấu trừ thuế vãng lai lên 5 triệu đồng vẫn chưa giải quyết được sự phiền hà trong khâu nộp rồi lại đi xin hoàn, quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

- Tôi cho rằng ý kiến này là đúng thực tế và cần được giải quyết một cách hệ thống, chứ không thể chỉ dừng ở tăng mức khấu trừ. Thực tế, với lao động tự do, họ thường không có kế toán, không quen làm thủ tục quyết toán thuế. Việc họ bị khấu trừ 10% trên mỗi lần nhận thu nhập vãng lai từ 5 triệu trở lên, dù có thể được hoàn lại nếu tổng thu nhập chưa đến mức phải nộp, nhưng để hoàn được, họ phải tự làm hồ sơ hoặc nhờ dịch vụ – đó là rào cản rất lớn. Nhiều người sẽ bỏ qua, đồng nghĩa với việc họ chịu thuế oan.

Vậy theo ông, thay vì chỉ phản ứng tiêu cực trước các thủ tục hành chính, chúng ta cần có giải pháp công nghệ nào để hỗ trợ người nộp thuế một cách chủ động hơn?

- Giải pháp đó hoàn toàn khả thi dựa trên nền tảng số hóa hiện nay. Hiện hệ thống e-tax (thuế điện tử) đã thể hiện rất rõ từng khoản thu nhập vãng lai, kèm mã số thuế của tổ chức chi trả. Tôi đề xuất hệ thống thuế tự động tính toán và ra thông báo quyết toán thuế cho tất cả đối tượng.

Cụ thể, vào cuối kỳ, cơ quan thuế dùng dữ liệu từ e-tax để tự động tổng hợp thu nhập, tự trừ các khoản giảm trừ và tính toán số thuế phải nộp so với số đã bị khấu trừ. Hệ thống sẽ gửi thông báo qua tài khoản e-tax, email hoặc tin nhắn. Người nộp thuế chỉ cần đăng nhập, xác nhận số liệu và bấm nút “Đồng ý”. Nếu được hoàn, tiền tự động chuyển vào tài khoản ngân hàng đã đăng ký; nếu nộp thêm, có thể thanh toán trực tuyến ngay trên hệ thống.

Đề xuất này của ông nên được áp dụng cho những nhóm đối tượng nào để đảm bảo tính công bằng và không ai bị bỏ lại phía sau?

- Tôi đề xuất mở rộng cơ chế này cho tất cả đối tượng có mã số thuế – kể cả lao động tự do, người làm nhiều nơi, người nghỉ hưu có thu nhập vãng lai… Không phân biệt ai phải tự kê khai, ai được ủy quyền. Như vậy, mọi người đều được hưởng sự tiện lợi, không ai bị bỏ lại phía sau vì thủ tục phức tạp. Việc hoàn hoặc khấu trừ sẽ được tự động tính toán và làm việc ngay trên số tài khoản ngân hàng mà người nộp thuế đăng ký. Nếu phải nộp thêm mà số tiền trong tài khoản không đủ thì người nộp thuế có nghĩa vụ nộp bổ sung, nếu không sẽ bị tính phạt chậm nộp và bị áp dụng các chế tài khác.

Ông kỳ vọng gì vào sự thay đổi này đối với cả người nộp thuế lẫn cơ quan quản lý trong tương lai?

- Lợi ích là rất lớn. Với người nộp thuế, họ không cần tự làm quyết toán, nỗi lo “khấu trừ xong lại phải xin hoàn” sẽ được xóa bỏ. Với cơ quan thuế, sẽ giảm tải được hồ sơ giấy, chống thất thu và nâng cao tính tuân thủ tự nguyện.

Tôi trân trọng kiến nghị cơ quan chức năng tận dụng dữ liệu e-tax để tự động hóa khâu quyết toán và hoàn thuế cho mọi đối tượng. Đó là hướng đi hiện đại, tăng công bằng và hiệu quả. Chúng ta cần chuyển việc “quyết toán thuế” từ một thủ tục có bản chất “xin – cho”, thành một “quy trình tự động hóa” mà trong đó, hệ thống số quản lý thuế là trung tâm, giảm tải nghĩa vụ cho cả người nộp thuế và cơ quan thuế.

Xin cảm ơn ông!

Huyền Anh (Thực hiện)

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/can-tu-dong-hoa-quyet-toan-thue-de-nguoi-lao-dong-khong-bi-chiu-oan.html