Cảnh báo nguy cơ suy thận cấp do nắng nóng ở người trẻ tuổi

một giờ trướcBài gốc

Thời tiết cực đoan, người trẻ cũng có nguy cơ tổn thương sâu

Mới đây, Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu (Bệnh viện Bạch Mai) đã tiếp nhận điều trị kịp thời cho một nam công nhân 25 tuổi, trú tại Hà Nội. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ và co rút chân tay liên tục sau một ngày làm việc ngoài trời dưới nền nhiệt gần 40°C. Kết quả xét nghiệm cận lâm sàng cho thấy chỉ số Creatinine - phản ánh chức năng lọc của thận, vọt lên mức 400 µmol/L, cao gấp gần 4 lần ngưỡng bình thường. Đây là chỉ số báo động của tình trạng tổn thương thận cấp tính nguy hiểm.

ThS.BS nội trú Tô Thị Ánh Huyền, Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu cho biết: Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Nếu tiếp cận y tế muộn hơn, khi các độc chất tích tụ quá nhiều trong máu, người bệnh sẽ đối mặt với nguy cơ phải chỉ định lọc máu cấp cứu. May mắn, sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của bệnh nhân đã hồi phục hoàn toàn, các triệu chứng lâm sàng biến mất và được xuất viện.

Thời tiết cực đoan khiến nhiều người nhập viện vì nắng nóng. Ảnh: MH

Tuy nhiên, đây không phải là trường hợp duy nhất. Theo bác sĩ Huyền, tình trạng suy thận cấp tính do thời tiết cực đoan đang có xu hướng gia tăng đáng lo ngại; ngay trong ngày hôm sau, Trung tâm lại tiếp tục tiếp nhận thêm một bệnh nhân trẻ tuổi khác phải vào phòng hồi sức tích cực với bệnh cảnh tương tự. Thực tế này đi ngược lại với tâm lý chủ quan của nhiều người hiện nay, vốn cho rằng thời tiết nắng nóng chỉ gây mệt mỏi tạm thời và biến chứng nặng chỉ xảy ra ở người cao tuổi hoặc người có sẵn bệnh lý nền.

Các chuyên gia y tế cảnh báo, dưới tác động của thời tiết cực đoan, hệ thống điều hòa thân nhiệt và lọc máu của người trẻ vẫn có thể bị quá tải, dẫn đến tổn thương sâu nếu không được bù nước đúng cách.

Phân tích về cơ chế bệnh sinh, tổn thương thận cấp trong mùa nắng nóng thường bắt nguồn từ hai nguyên nhân chính. Trước hết, khi cơ thể tiết lượng lớn mồ hôi để tỏa nhiệt mà không được bù dịch kịp thời, thể tích tuần hoàn sẽ giảm mạnh. Điều này khiến dòng máu đến nuôi thận suy giảm nghiêm trọng, gây tổn thương tạng do thiếu máu cục bộ.

Mặt khác, việc lao động nặng trong môi trường nhiệt độ cao rất dễ kích hoạt hội chứng hủy cơ vân cấp tính. Quá trình hủy hoại hàng loạt tế bào cơ bắp này sẽ giải phóng lượng lớn chất độc myoglobin vào hệ tuần hoàn, gây tắc nghẽn ống thận và dẫn đến suy thận cấp chỉ trong thời gian ngắn.

Chủ động thực hiện biện pháp bảo vệ sức khỏe bản thân

Theo khuyến cáo của Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), ở mức độ nhẹ, người bệnh xuất hiện các biểu hiện như mệt mỏi, khát nước, hoa mắt, chóng mặt, tăng nhịp tim, thở nhanh và chuột rút nhẹ. Khi tiến triển sang mức độ nặng, bệnh nhân có thể đau đầu dữ dội, khó thở tăng dần, buồn nôn, yếu hoặc liệt nửa người, co giật, ngất xỉu, hôn mê và trụy tim mạch.

Để phát hiện sớm tổn thương thận, người dân cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo cần nhập viện ngay bao gồm: Tình trạng thiểu niệu hoặc vô niệu (quá 4 đến 6 tiếng không đi tiểu), nước tiểu đổi sang màu vàng sậm hoặc đỏ sẫm như nước trà đặc, co thắt cơ tay chân liên tục do rối loạn điện giải, cùng cảm giác mệt lả, lơ mơ do độc chất tích tụ trong máu.

Đối với những trường hợp có dấu hiệu sốc nhiệt, quy trình sơ cứu cần được triển khai khẩn trương nhằm hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương tạng. Ngay lập tức, cần đưa nạn nhân vào nơi bóng râm thoáng mát, nới lỏng trang phục và lau người bằng khăn mát để hỗ trợ hạ thân nhiệt ngoại biên; có thể đặt túi chườm lạnh ở các vùng có mạch máu lớn như cổ, nách, bẹn. Nếu nạn nhân còn tỉnh táo, hãy hướng dẫn họ uống từng ngụm nước mát nhỏ, tốt nhất là sử dụng dung dịch Oresol được pha chính xác theo tỷ lệ.

Đối với tình trạng chuột rút, cần nhẹ nhàng xoa bóp vùng cơ bị co cứng. Trong trường hợp các triệu chứng không thuyên giảm sau 10 đến 15 phút, hoặc xuất hiện dấu hiệu nặng như nôn mửa, co giật, mất nhận thức, phải lập tức gọi cấp cứu 115 và duy trì việc làm mát cơ thể trong suốt quá trình vận chuyển.

Để không trở thành nạn nhân của suy thận cấp, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ bản thân khi vào mùa nắng nóng. Mỗi người nên duy trì lượng nước uống tối thiểu từ 1,5 đến 2 lít mỗi ngày và không đợi đến khi có cảm giác khát mới bổ sung. Riêng người lao động trong môi trường nhiệt độ cao cần sử dụng thêm nước điện giải hoặc nước khoáng để bù lại lượng muối khoáng mất đi qua mồ hôi.

Bên cạnh đó, cần điều chỉnh khung giờ làm việc hợp lý, hạn chế tối đa việc lao động nặng hoặc vận động thể lực cường độ cao ngoài trời từ 10 giờ đến 16 giờ. Sau mỗi 45 đến 60 phút làm việc liên tục, người lao động nên nghỉ ngơi trong bóng râm từ 15 đến 20 phút nhằm tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột, giúp cơ thể có thời gian tự điều hòa và ổn định trở lại.

Thảo Hương

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/canh-bao-nguy-co-suy-than-cap-do-nang-nong-o-nguoi-tre-tuoi-975920.html