Cảnh báo ô nhiễm không khí nghiêm trọng từ carbon đen khi phóng vệ tinh

4 giờ trướcBài gốc

Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Earth's Future, các chuyên gia bày tỏ lo ngại về tác động từ carbon đen khi phóng vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất. Theo họ, lượng ô nhiễm tăng mạnh từ khi các siêu chòm vệ tinh được phóng dày đặc vào không gian kể từ năm 2019 sẽ chiếm 42% tổng tác động khí hậu do ô nhiễm từ lĩnh vực vũ trụ vào cuối thập kỷ này.

Cụ thể, nhóm nghiên cứu cho hay nồng độ ô nhiễm không khí ở độ cao lớn từ những vụ phóng và hồi quyển vệ tinh tăng đáng kể. Eloise Marais, Giáo sư hóa học khí quyển và chất lượng không khí tại Đại học College London cho hay, tình trạng ô nhiễm này có thể biến đổi khí hậu Trái đất trong tương lai.

Nhóm nghiên cứu của Giáo sư Marais phân tích tác động của ô nhiễm không khí liên quan đến vệ tinh từ năm 2020 - 2022. Họ tính toán được rằng, vào năm 2020, các chòm vệ tinh khổng lồ chiếm khoảng 35% tổng mức ô nhiễm do ngành công nghiệp vũ trụ tạo ra. Tới năm 2029, ô nhiễm không khí từ các vụ phóng vệ tinh thuộc siêu chòm vệ tinh sẽ tăng lên 40% tổng mức ô nhiễm do ngành công nghiệp vũ trụ tạo ra.

Các siêu chòm vệ tinh có thể làm thay đổi khí hậu Trái đất trong tương lai. Ảnh: ucl.ac.uk.

Nghiên cứu của các chuyên gia cũng phát hiện ô nhiễm không khí nghiêm trọng do việc phóng và tái nhập khí quyển của các siêu chòm vệ tinh lớn, dùng một lần đang tích tụ nhanh chóng trong tầng khí quyển phía trên, làm giảm lượng ánh sáng Mặt trời chiếu xuống bề mặt Trái đất.

Do những vệ tinh tuổi thọ hạn chế, cần thay thế sau khoảng 5 năm bằng công nghệ hiện đại và mạnh mẽ hơn nên các siêu chòm vệ tinh đòi hỏi phóng và hồi quyển vệ tinh thường xuyên hơn so với nhiệm vụ dài hạn. Điều này dẫn tới ô nhiễm không khí nặng hơn ở tầng trên của khí quyển Trái đất.

Phần lớn vụ phóng siêu chòm vệ tinh ngày nay đốt nhiên liệu kerosine do dựa vào tên lửa đẩy Falcon 9, sản sinh carbon đen. Carbon đen giải phóng vào tầng cao hơn của khí quyển và tồn tại ở đó 2,5 - 3 năm. Do đó, carbon đen từ các vụ phóng siêu chòm vệ tinh tác động tới khí hậu lớn gấp 540 lần so với carbon đen từ nguồn trên mặt đất như tàu thuyền, ôtô và nhà máy điện.

Carbon đen là một thành phần của vật chất dạng hạt, có hiệu suất hấp thụ nhiệt cao, hình thành thông qua quá trình đốt cháy không hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch, sinh khối và nhiên liệu sinh học. Sau đó, chúng xâm nhập vào không khí dưới dạng hạt mịn (PM2.5). Các chuyên gia ước tính tác động của ô nhiễm không khí từ các vụ phóng tên lửa bằng cách tính toán lượng ô nhiễm có khả năng phát sinh từ hoạt động phóng và hồi quyển vệ tinh trong một khoảng thời gian nhất định. Trong khi phóng vệ tinh chủ yếu tạo ra carbon đen, có khả năng làm ấm tầng thượng quyển, quá trình hồi quyển tạo ra oxit nhôm có thể phá hủy tầng ozone. Họ đã cho chạy mô hình khí hậu nhằm kiểm tra tác động dự kiến đối với Trái đất.

Từ đó, các chuyên gia đưa ra cảnh báo số lượng vụ phóng vệ tinh ngày càng gia tăng thì lượng carbon đen vào tầng thượng quyển có thể đạt nồng độ gây ảnh hưởng đến khí hậu Trái đất. Đến năm 2029, nồng độ chất ô nhiễm từ hoạt động phóng và hồi quyển vệ tinh mới chiếm 1% lượng cần thiết để gây ra tác động địa kỹ thuật. Sự tích lũy liên tục của chất ô nhiễm do triển khai vệ tinh quy mô lớn sẽ có thể khiến nhiệt độ trên Trái đất tăng do hiện tượng nóng lên toàn cầu.