Sáng ngày 3/2 (giờ địa phương), đơn vị tội phạm mạng thuộc Văn phòng Công tố Paris, phối hợp với lực lượng cảnh sát chuyên trách tội phạm công nghệ và Europol, đã bất ngờ đột kích trụ sở chi nhánh mạng xã hội X tại thủ đô Pháp.
Thông báo chính thức từ phía công tố viên nhấn mạnh đây là một phần của cuộc điều tra được mở từ tháng 1/2025, ban đầu tập trung vào nghi vấn lạm dụng thuật toán và thao túng hệ thống xử lý dữ liệu tự động.
Cuộc điều tra sau đó được mở rộng đáng kể, bao gồm cả những cáo buộc liên quan đến công cụ trí tuệ nhân tạo Grok do X phát triển. Các hành vi bị nghi ngờ bao gồm đồng lõa trong việc sở hữu và phát tán hình ảnh lạm dụng tình dục trẻ em, vi phạm quyền hình ảnh thông qua việc lạm dụng công nghệ deepfake cho các nội dung khiêu dâm, phủ nhận tội ác diệt chủng Holocaust - vốn là tội hình sự tại Pháp - cùng việc vận hành nền tảng trực tuyến bất hợp pháp bởi một nhóm có tổ chức.
Cuộc điều tra của cảnh sát Pháp vào mạng xã hội X tập trung vào nghi vấn lạm dụng thuật toán và thao túng hệ thống xử lý dữ liệu tự động, nhưng sau đó mở rộng sang việc lạm dụng AI cho các nội dung khiêu dâm. Ảnh: Étienne Laurent/EPA
Công cụ Grok từng gây phẫn nộ lớn khi cho phép người dùng tạo hình ảnh khỏa thân giả mạo từ ảnh thật, bao gồm cả ảnh của trẻ em và phụ nữ mà không có sự đồng ý từ tác giả. Dù X đã công bố hạn chế tính năng này từ giữa tháng 1 vừa qua, các tổ chức bảo vệ quyền riêng tư và an toàn trực tuyến vẫn cho rằng những biện pháp khắc phục đến quá muộn và chưa triệt để.
Liên minh châu Âu, Anh, cùng một số quốc gia khác đã đồng loạt mở các cuộc điều tra riêng về vấn đề này.
Tại Pháp, công tố viên Laure Beccuau khẳng định cuộc điều tra đang được tiến hành theo hướng “xây dựng”, nhằm mục tiêu cuối cùng là buộc X tuân thủ pháp luật Pháp trên lãnh thổ nước này. Tỷ phú Elon Musk, người hiện là chủ sở hữu mạng xã hội X, và Linda Yaccarino, cựu giám đốc điều hành của nền tảng này, được mời đến lấy lời khai tự nguyện vào tuần lễ bắt đầu từ ngày 20/4 tới.
Dù mang tính “tự nguyện”, lệnh triệu tập này thực chất mang tính bắt buộc theo luật tố tụng Pháp. Nếu đối tượng được yêu cầu triệu tập không chấp hành, cơ quan điều tra Pháp có thể phát lệnh bắt giữ.
Phía X chưa đưa ra phản ứng chính thức về vụ khám xét hôm 3/2. Tuy nhiên, trước đó công ty đã nhiều lần gọi cuộc điều tra của Pháp là “có động cơ chính trị” và nhằm mục đích hạn chế tự do ngôn luận. Mạng xã hội này khẳng định luôn bảo vệ quyền cơ bản của người dùng, bảo mật dữ liệu và chống lại mọi hình thức kiểm duyệt chính trị.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh châu Âu ngày càng siết chặt quản lý các nền tảng mạng xã hội lớn. Nhiều quốc gia thành viên EU hoặc đang cân nhắc, hoặc đã chuẩn bị các biện pháp mạnh tay bảo vệ trẻ em trước những nội dung độc hại, trong khi khoảng cách quan điểm về tự do ngôn luận giữa châu Âu và Mỹ tiếp tục bị nới rộng.
Với X, nền tảng từng được ví như “miền Tây hoang dã” của internet dưới thời Elon Musk, cuộc đối đầu pháp lý tại Pháp có thể chỉ là khởi đầu của một chuỗi thách thức lớn hơn trên toàn lục địa.
Việt Anh (Theo BBC, Guardian, NBC News)