Cao điểm đón đoàn Thanh tra EC: Dồn lực gỡ 'thẻ vàng' IUU

2 giờ trướcBài gốc

Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương ven biển đang bước vào giai đoạn cao điểm chuẩn bị cho đợt thanh, kiểm tra của EC từ ngày 9-19/3/2026 Ảnh: Hòa Thy

Siết chặt quản lý đội tàu, đồng bộ dữ liệu trước ngày 9/3

Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết, đã nhận được thư chính thức của Tổng vụ các vấn đề về Biển và Thủy sản (DG-MARE) thông báo về Chương trình dự kiến làm việc của Đoàn Thanh tra EC lần thứ 5 về chống khai thác IUU tại Việt Nam từ ngày 9 - 19/3/2026.

Để chuẩn bị cho đợt kiểm tra, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố ven biển có tàu cá khẩn trương xây dựng báo cáo ngắn gọn, đầy đủ, số liệu logic, có khả năng giải trình; bảo đảm thống nhất với dữ liệu trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNfishbase) và các hệ thống liên quan.

Các địa phương phải rà soát toàn diện công tác quản lý đội tàu: đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác, đánh dấu tàu cá; kiểm soát việc xóa đăng ký, sang tên đổi chủ; bảo đảm tàu đã xóa đăng ký không còn tham gia hoạt động. Danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm IUU phải được lập và chia sẻ giữa các cơ quan chức năng để theo dõi, kiểm soát.

Đặc biệt, phải xử lý dứt điểm tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép); kiên quyết không cho xuất bến đối với tàu không đủ điều kiện hoạt động hoặc chưa khắc phục vi phạm.

Về giám sát hành trình, các địa phương phải bảo đảm 100% tàu thuộc diện bắt buộc lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS) duy trì kết nối liên tục; tổ chức trực ban 24/24 giờ để theo dõi, xử lý kịp thời các trường hợp mất kết nối, vượt ranh giới cho phép. Việc xử lý các trường hợp tàu mất kết nối VMS, không báo cáo vị trí hoặc không đưa tàu về bờ theo quy định phải được thực hiện nghiêm, đầy đủ hồ sơ, chứng cứ; xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan.

Song song với đó là kiểm soát chặt tàu cá ra vào cảng, đối khớp số liệu giữa cảng cá và lực lượng Biên phòng; giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng; lưu trữ sổ sách, biên bản kiểm tra theo quy định. Dữ liệu nhật ký khai thác phải bảo đảm thống nhất với dữ liệu VMS, nhất là đối với tàu có chiều dài từ 15m trở lên.

Công tác xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác phục vụ xuất khẩu sang thị trường châu Âu phải bảo đảm thực hiện theo đúng trình tự, từ nhật ký khai thác đến giấy chứng nhận nguyên liệu (CC), đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc đầy đủ, minh bạch. Doanh nghiệp phải bảo đảm hệ thống quản lý hồ sơ xuất khẩu, truy xuất được nguồn gốc nguyên liệu nhập khẩu và nguyên liệu khai thác trong nước.

Trong thời gian Đoàn Thanh tra làm việc tại Việt Nam, các địa phương tổ chức trực 24/7, chủ động chuẩn bị thực địa khi Đoàn kiểm tra đột xuất tại cảng cá, khu neo đậu, Chi cục Thủy sản; thực hiện chế độ báo cáo nhanh hằng ngày về Cục Thủy sản và Kiểm ngư. Yêu cầu xuyên suốt là tuyệt đối không để phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Huy động toàn hệ thống chính trị, quyết tâm không để “thẻ đỏ”

Trước tính chất quan trọng của đợt kiểm tra, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã ký Công điện số 18/CĐ-TTg yêu cầu tập trung chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra EC lần thứ 5, quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam.

Công điện nêu rõ, kết quả kiểm tra lần này là yếu tố quyết định việc EC gỡ “thẻ vàng” hoặc nâng lên “thẻ đỏ”. Vì vậy, Thủ tướng yêu cầu bộ trưởng, trưởng ngành liên quan, Bí thư và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có hoạt động khai thác, thu mua, chế biến, xuất khẩu thủy sản, đặc biệt là các địa phương ven biển coi đây là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng hàng đầu; trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, huy động tối đa nguồn lực triển khai đồng bộ các nhiệm vụ đã được giao.

Trọng tâm là thực hiện 5 nhóm vấn đề theo khuyến nghị của EC là hoàn thiện khung pháp lý; quản lý đội tàu; theo dõi, kiểm soát và giám sát tàu cá; truy xuất nguồn gốc thủy sản; thực thi pháp luật và xử lý vi phạm.

Từ nay đến ngày 9/3/2026, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai cao điểm thanh tra, kiểm tra theo kế hoạch tại 15 địa phương trọng điểm; khẩn trương khắc phục các tồn tại, hạn chế trong công tác chống khai thác IUU từ năm 2024 đến nay.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp với Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan xây dựng chương trình, kịch bản làm việc toàn diện với Đoàn Thanh tra EC; phân công rõ trách nhiệm từng cơ quan trong việc chuẩn bị hồ sơ, tài liệu minh chứng.

Bộ Công an chỉ đạo củng cố hồ sơ, truy tố, xét xử các vụ việc vi phạm hình sự liên quan đến khai thác IUU; kiểm soát chặt tàu cá và ngư dân tại nơi cư trú. Sớm đưa vào áp dụng hệ thống quản lý tàu cá và ngư dân xuất, nhập bến trên nền tảng VNeID nhằm giám sát toàn bộ tàu cá, ngư dân tham gia hoạt động khai thác.

Bộ Quốc phòng chỉ đạo lực lượng Biên phòng phối hợp kiểm soát chặt tàu cá xuất, nhập bến; kiên quyết không để tàu không đủ điều kiện ra khơi; bố trí lực lượng, phương tiện tại vùng biển giáp ranh để ngăn chặn phát sinh vi phạm.

Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương hoàn thiện, đồng bộ các hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia, VMS, hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử của Việt Nam (eCDT), sổ nhật ký điện tử (eLogbook) và cơ sở dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính; bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung, có thể kiểm chứng” và vận hành ổn định trước thời điểm Đoàn làm việc.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có hoạt động khai thác, thu mua, chế biến, xuất khẩu thủy sản chịu trách nhiệm trước Chính phủ nếu không hoàn thành nhiệm vụ chống khai thác IUU, ảnh hưởng đến nỗ lực chung của cả nước.

Với sự vào cuộc đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, đợt kiểm tra lần thứ 5 của EC được kỳ vọng sẽ ghi nhận những chuyển biến thực chất trong quản lý đội tàu, kiểm soát khai thác và truy xuất nguồn gốc, tạo cơ sở quan trọng để Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” IUU.

Trúc Oanh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/cao-diem-don-doan-thanh-tra-ec-don-luc-go-the-vang-iuu-10408561.html