Cấp “căn cước” cho bất động sản
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 357 về xây dựng, quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.
Theo đó, từ 1.3, mỗi bất động sản như nhà riêng lẻ, chung cư, sản phẩm trong dự án sẽ có mã định danh điện tử riêng trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Hệ thống này do Bộ Xây dựng quản lý, còn UBND cấp tỉnh có trách nhiệm thu thập, cập nhật, cũng như khai thác cơ sở dữ liệu.
Mã định danh điện tử cho sản phẩm bất động sản là chuỗi ký tự số và chữ, tối đa 40 ký tự. Mã này được cấp riêng cho mỗi căn nhà (chung cư hoặc riêng lẻ) và bất động sản trong công trình xây dựng.
Cấu trúc của mã định danh điện tử cho các sản phẩm bất động sản sẽ gồm: mã định danh thửa đất - mã thông tin dự án, công trình - định danh địa điểm (nếu có) - loại sản phẩm bất động sản.
Bất động sản sắp có mã định danh
Hệ thống cơ sở dữ liệu nhà và thị trường bất động sản cũng có đầy đủ thông tin dự án, gồm tổng mức đầu tư, quy mô sử dụng đất, tiến độ, cũng như một số văn bản pháp lý. Đồng thời, cơ sở dữ liệu bất động sản sẽ có thống kê giá mua bán (triệu đồng một m2), tổng giá trị giao dịch hay bất động sản tồn kho; dữ liệu về giao dịch qua công chứng và thông tin về hợp đồng mua bán bất động sản...
Thông tin về mã định danh cho bất động sản nhận được sự quan tâm khá lớn từ phía doanh nghiệp lẫn các nhà đầu tư bất động sản. Hiểu nôm na, mã định danh có thể xem là “giấy khai sinh”, “căn cước” cho bất động sản với đầy đủ các thông tin cần thiết. Với mã định danh này, người dân có thể dễ dàng tra cứu về thông tin quy hoạch, tiến độ xây dựng cũng như lịch sử giao dịch.
Trong ngắn hạn, việc triển khai mã định danh có thể làm thị trường “chững” lại khi các giao dịch buộc phải minh bạch hơn, những sản phẩm pháp lý chưa đầy đủ khó tiếp cận người mua. Tuy nhiên, về trung và dài hạn, chính sách này góp phần hạn chế được các dự án ma, bảo vệ người dân trước các rủi ro lừa đảo, đồng thời cũng hạn chế các cơn sốt đất ảo.
Bên cạnh đó, chính sách này cũng nâng cao khả năng giám sát của cơ quan quản lý, đồng thời tạo điều kiện cho tín dụng bất động sản, định giá tài sản và thu thuế sát thực tế hơn. Đặc biệt, khi thông tin được chuẩn hóa và liên thông, niềm tin thị trường sẽ được củng cố - yếu tố cốt lõi cho sự phát triển bền vững.
Hạn chế “dự án ma”, thổi giá
Trao đổi với phóng viên Một Thế Giới, Luật sư Nguyễn Văn Tuấn, Giám đốc Công ty Luật TGS cho rằng mã định danh bất động sản sẽ góp phần minh bạch hóa dữ liệu khi lịch sử pháp lý, giao dịch, giá bán, tiến độ dự án được liên thông - tập trung.
Điều này giúp hạn chế tình trạng thông tin rời rạc, sai lệch và việc tra cứu trước giao dịch nhanh và chính xác hơn, qua đó giảm thiểu rủi ro pháp lý.
Luật sư Nguyễn Văn Tuấn, Giám đốc Công ty Luật TGS
Ngoài ra, ông Tuấn cũng cho hay cơ quan quản lý cũng dễ dàng rà soát pháp lý, chống gian lận; quy hoạch và thu thuế hiệu quả.
“Chính sách này góp phần chuẩn hóa và minh bạch thị trường; rút ngắn thủ tục hành chính nhờ tự động hóa dữ liệu, đồng thời kết nối thuận lợi với ngân hàng - công chứng - fintech, hỗ trợ vay vốn và giao dịch nhanh”, ông Tuấn nói.
Đánh giá tích cực về tác động của cơ chế này, chuyên gia kinh tế, TS Lê Bá Chí Nhân cho rằng trước đây, dữ liệu nằm rải rác trong tay các "đầu nậu" hoặc sàn giao dịch riêng lẻ. Thông tin thường bị bóp méo, thổi phồng để phục vụ lợi ích cục bộ. Vì vậy, giá cả bất động sản không phản ánh đúng cung cầu thực tế mà bị dẫn dắt bởi tin đồn.
"Mã định danh bất động sản với các thông tin đầy đủ sẽ giúp các bên so sánh, đối chiếu, qua đó hạn chế đáng kể hiện tượng thổi giá, tạo sóng ảo, cũng như tình trạng lừa đảo, dự án ma", ông Nhân nói.
Bên cạnh vấn đề giá cả, mã định danh điện tử còn là công cụ hữu hiệu để truy vết và loại bỏ các dự án ma. Hệ thống dữ liệu tập trung giúp người dân dễ dàng tra cứu tình trạng pháp lý, tiến độ thực hiện quy hoạch.
Tuy nhiên, TS Nhân lưu ý Nghị định 357 mới chỉ là điều kiện cần. Để chấm dứt hoàn toàn lừa đảo, cơ quan chức năng cần phối hợp đồng bộ với chế tài xử phạt đủ mạnh và trách nhiệm thực thi nghiêm minh.
Chuyên gia kinh tế Lê Bá Chí Nhân
Còn theo ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch Tập đoàn G6, khi bất động sản được định danh đầy đủ sẽ hạn chế các giao dịch mập mờ, giao dịch ngầm hoặc khai báo không đầy đủ.
“Để làm được việc này, cơ sở dữ liệu bất động sản không thể tồn tại độc lập, mà cần được kết nối với các cơ sở dữ liệu khác như thuế, ngân hàng và công chứng”, ông Quê nói.
Theo Bộ Xây dựng, việc hoàn thiện hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản là một trong những giải pháp hết sức quan trọng để đánh giá, theo dõi, quản lý đảm bảo thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh.
Bộ cũng cho biết nghị định mới tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc tiếp cận, khai thác và sử dụng thông tin.
Lam Thanh