Các chính sách đất đai có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 đang mở ra kỳ vọng về một giai đoạn phát triển minh bạch, bền vững hơn cho thị trường bất động sản trong thời gian tới. Ảnh T.L
Điểm nhấn đầu tiên và được người dân quan tâm nhiều nhất là việc giảm nghĩa vụ tài chính khi chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất ở. Theo quy định mới, tiền sử dụng đất chỉ còn 30% đối với diện tích trong hạn mức và 50% đối với diện tích ngoài hạn mức, thay vì thu 100% như trước.
Đây có thể xem là một bước “hạ nhiệt” đáng kể đối với chi phí hợp thức hóa đất ở, vốn là rào cản lớn khiến nhiều hộ gia đình chần chừ hoặc buộc phải giao dịch “ngoài luồng” trong nhiều năm qua. Khi chi phí trở nên phù hợp hơn với khả năng chi trả, người dân có thêm động lực chuyển đổi mục đích sử dụng đất, hoàn thiện pháp lý cho tài sản, từ đó yên tâm đầu tư xây dựng, cải tạo nhà ở.
Không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ người dân, chính sách này còn thể hiện cách tiếp cận mới của Nhà nước, thay vì đặt nặng mức thu cao trên số ít trường hợp tuân thủ, chuyển sang mở rộng diện tuân thủ với mức thu hợp lý, qua đó tạo nguồn thu ngân sách bền vững và ổn định hơn trong dài hạn.
Song song với chính sách giảm nghĩa vụ tài chính, bảng giá đất sẽ được xây dựng và cập nhật hằng năm, thay cho chu kỳ cố định 5 năm như trước. Theo đó, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xây dựng và trình HĐND cùng cấp quyết định bảng giá đất lần đầu để công bố áp dụng; các năm tiếp theo sẽ điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung và áp dụng từ đầu năm.
Thay đổi này phản ánh yêu cầu thực tiễn của thị trường đất đai, nơi giá trị đất biến động nhanh theo hạ tầng, quy hoạch và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Việc cập nhật hằng năm giúp bảng giá đất linh hoạt hơn, giảm độ trễ chính sách và hạn chế tình trạng giá Nhà nước “đứng yên” trong khi giá thị trường tăng nhanh.
Đáng chú ý, bảng giá đất mới được xây dựng theo khu vực, vị trí; với những nơi đã có bản đồ địa chính số và cơ sở dữ liệu giá đất, bảng giá có thể xác định đến từng thửa đất, dựa trên vùng giá trị và thửa đất chuẩn. Cách làm này được kỳ vọng nâng cao độ chính xác, công bằng và minh bạch trong xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, khi bảng giá đất tiệm cận hơn với giá thị trường, cơ chế “hai giá” tồn tại dai dẳng giữa giá Nhà nước và giá giao dịch thực tế sẽ từng bước được thu hẹp. Điều này giúp giảm tranh chấp, khiếu kiện liên quan đến đất đai và tạo thuận lợi cho công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, thu hút đầu tư.
Với định hướng rõ ràng và cách tiếp cận cân bằng hơn giữa lợi ích Nhà nước - người dân - doanh nghiệp, các chính sách đất đai có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 đang mở ra kỳ vọng về một giai đoạn phát triển minh bạch, bền vững hơn cho thị trường đất đai và nhà ở trong thời gian tới.
An Nhiên